ಉಜ್ವಲ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಬ್ಸಿಡಿ LPG ಕೋಟಾವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 9 ರಿಂದ 4 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ್ದೇಕೆ?

ಸರಾಸರಿ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ (PMUY) ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ (LPG) ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೋಟಾವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಒಂಭತ್ತರಿಂದ ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರವೀಣ್ ಮಲ್ ಖಾನೂಜಾ ಅವರು ಸೋಮವಾರ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮೇ 2016ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಠೇವಣಿ ಇಲ್ಲದೆ ಉಚಿತ LPG ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 12 ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಹಿತ 14.2 ಕೆಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಒಂಭತ್ತಕ್ಕೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

"ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕೋಟಾವು ಉಜ್ವಲ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಖಾನೂಜಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ 14.2 ಕೆಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ಗೆ 300 ರೂ.ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ 7ರಂದು ನಡೆದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಲೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ನಂತರ, ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ 14.2 ಕೆಜಿ LPG ಸಿಲಿಂಡರ್ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ 942 ರೂ.ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸಬ್ಸಿಡಿಯ ನಂತರ, ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ಗೆ 642 ರೂ. ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ಗೆ 29 ರೂ. ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ 1 ರೂ.ಯಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಐದು ಜನರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಇದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 20 ಪೈಸೆಯಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ LPG ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ದೇಶೀಯ LPG ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪೂರೈಸುವ ವೆಚ್ಚ ಈಗ 1,600 ರೂ. ಮೀರಿದೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರೈಕೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ಗೆ ಸುಮಾರು 1,000 ರೂ. ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾರ್ಮುಝ್ ಜಲಸಂಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೂರೈಕೆ ಅಡಚಣೆಗಳ ನಂತರ, LPGಯ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರುವ ಸೌದಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಬೆಲೆಯು ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ಶೇ 46ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

2022ರಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು LPG ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳಿಗಾಗಿ 52,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಒದಗಿಸಿದೆ. ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರತಿ 14.2 ಕೆಜಿ ದೇಶೀಯ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ಗೆ ಸುಮಾರು 700 ರೂ. ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ಗೆ 6 ರೂ. ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ಗೆ ಸುಮಾರು 30 ರೂ.ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಇಂಧನಗಳಾದ್ಯಂತ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ನಷ್ಟವೇ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಲೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ನಾಲ್ಕು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ಗೆ ಸುಮಾರು 7.50 ರೂ.ಯಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. CNG ದರಗಳು ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿಗೆ 6 ರೂ.ಯಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು.

►ಯೋಜನೆಯ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬ್ರೇಕ್

ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ (ಸಬ್ಸಿಡಿ) LPG ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳು ದುರುಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹಾದಿ ತಪ್ಪುತ್ತಿರುವುದೇ ಈ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸಿಎನ್ಎನ್-ನ್ಯೂಸ್18 ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅಕ್ರಮ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಹೀಗೆ ಪಡೆದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಅಥವಾ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆ ಉಂಟಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಹಿತ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳ ರೀಫಿಲ್ ಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು ನಿಜವಾದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ನೈಜ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಯೋಜನೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸಿಲಿಂಡರ್ ಖರೀದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ

ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಯು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಹೇರಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಏಕೈಕ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ, ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೌಲಭ್ಯವು ಈಗ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ನಂತರ ಖರೀದಿಸುವ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಪೂರ್ಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆಯ ಬಹುತೇಕ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸರಾಸರಿ ನಾಲ್ಕು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಿತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜನರ ನೈಜ ಬಳಕೆಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ ವ್ಯರ್ಥ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿ

ಸರ್ಕಾರದ ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿಸುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವೇ ಈ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇಡೀ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, LPG ಸಬ್ಸಿಡಿಯ ನೆರವು ಯಾವುದೇ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಪಾಲಾಗದೆ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಯಾರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೋ ಅವರನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ.