ಭರವಸೆಗಳ ಭಾರ ಯಾರ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ?

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಅಧಿಕಾರದ ಕುರ್ಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮುಖಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತೀ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಜನರ ಮುಂದೆ ಭರವಸೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿಯೇ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜನರೂ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆ ಬರಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದು ಅಧಿಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೆಗಲೇರಿದ ನಂತರ ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ತಿಂಗಳ ಬಜೆಟ್ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ದಿನಸಿ ಸಾಮಾನು, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚ, ಪ್ರಯಾಣದ ಖರ್ಚು ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೂ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಬೇಕಿದೆ. ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೈಗೆ ಬರುವ ಸಂಬಳ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಂಬಳ ಹೆಚ್ಚಾಗದಿದ್ದರೂ ಖರ್ಚು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದೆ. ದುಡಿಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ದಿನವಿಡೀ ಶ್ರಮಿಸಿದರೂ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಉಳಿತಾಯವಲ್ಲ, ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳ ಚಿಂತೆಯೇ ಆಗಿದೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆಲೆ ವಿಚಾರಿಸದೆ ಖರೀದಿಸುವಷ್ಟು ಅನುಕೂಲವಿತ್ತು. ಇಂದು ತರಕಾರಿ ಖರೀದಿಸುವಾಗಲೂ ಯಾವುದು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ಕೊಡಿಸುವ ಮುನ್ನವೂ ಮನೆಯ ಖರ್ಚಿನ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವ ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರಿದ್ದಾರೆ. ಹಬ್ಬ ಬಂದಾಗ ಸಂತೋಷಕ್ಕಿಂತ ಖರ್ಚಿನ ಚಿಂತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕಿಂತ ಬೆಲೆಪಟ್ಟಿಯೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸರಕಾರಗಳು ಜನರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಬಡವರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವುದು, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಜನಪರ ಆಡಳಿತದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಘೋಷಣೆಯೇ ಆಡಳಿತದ ಸಾಧನೆಯಾಗಬಾರದು. ಆ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಬೇಕು. ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಖರ್ಚಿನ ಮೂಲಕ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದರೆ ಆ ನೆರವಿನ ಉದ್ದೇಶವೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ರೈತನಿಗೆ ಮಳೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಾರದಿದ್ದರೆ ಬೆಳೆ ಕೈಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಬಂದರೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಖಾತರಿ ಇಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಕೆಲಸ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ದುಡಿಮೆಯ ದಿನಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಕುಟುಂಬದ ಅಗತ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರೈತನಿಗೆ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲು ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಅದೇ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದು?

ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಗವಿದೆ. ಅದು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ. ಸರಕಾರದ ಅನೇಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಎಲ್ಲ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ವರ್ಗವಿದು. ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕುಟುಂಬದ ಆರೋಗ್ಯ, ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸಾಲದ ಕಂತು ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ತನ್ನ ಸೀಮಿತ ಆದಾಯದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಿದೆ. ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡರೂ ಒಳಗೊಳಗೆ ಅನೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಗದ ಮೌನವನ್ನು ಸರಕಾರಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

ನಾವು ಮತ ಹಾಕುವಾಗ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಕ್ಷವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಬದುಕಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಜನರ ಹಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಣದಂತೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಬಳಸಬೇಕು. ಅನಗತ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬೇಕು. ಆಡಳಿತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಾಯಿಯೂ ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.

ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿರಬೇಕೋ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗಿಂತ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರ ಎನ್ನುವುದು ಜನರಿಂದ ಪಡೆದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂಬ ಅರಿವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು.

ನನಗೆ ಅನಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಸರಕಾರದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅದು ಘೋಷಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಳೆಯಬಾರದು. ಆ ಸರಕಾರದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಕುಟುಂಬ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ? ರೈತ ತನ್ನ ಬೆಳೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲ ಮಾಡದೆ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಒಬ್ಬ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಉತ್ತರವೇ ನಿಜವಾದ ಆಡಳಿತದ ಸಾಧನೆ.

ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ಜನರ ಚಪ್ಪಾಳೆಗಿಂತ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿರುವ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಘೋಷಣೆಗಳ ಸದ್ದು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಡಬ್ಬಿಗಳು, ಸಾಲದ ಕಂತು ಕಟ್ಟಲಾಗದೆ ಚಿಂತಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ಬೆಲೆ ಸಿಗದೆ ಕಣ್ಣೀರಿಡುವ ರೈತರ ನೋವು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಧಿಕಾರ ಬಯಸುವವರು ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನೂ ಅರಿಯಬೇಕು. ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದು ಸುಲಭ, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆ ಕಷ್ಟದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಜನಸೇವೆ.

ಕೊನೆಗೂ ಸರಕಾರಗಳು ಒಂದು ವಿಷಯ ನೆನಪಿಡಬೇಕು: ಜನರು ಕೇಳುವುದು ಐಷಾರಾಮಿ ಬದುಕನ್ನಲ್ಲ; ದುಡಿದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ, ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ.

ಜನರ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆಗಳ ಭಾರವನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊರಿಸಬೇಡಿ; ಅವರ ಬದುಕಿನ ಭಾರವನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಗುರಗೊಳಿಸಿ.