ನ್ಯಾಯಯುತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ: ಪೌರತ್ವ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೋಮವಾರ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 27 ಮಂದಿಯನ್ನು ವಿದೇಶಿಯರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದ ಗುವಾಹಾಟಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿದೇಶಿಯರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು 27 ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿ, ಪೌರತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಆಳವಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ನಿರ್ಧಾರವು ನ್ಯಾಯಯುತತೆಯ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

"ಪೌರತ್ವ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಮಹತ್ವದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಬಲವಾದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪೀಠವು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.

"ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅರ್ಹರಲ್ಲದವರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗ, ಸುಳ್ಳು ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ವಿಳಂಬದ ಲಾಭದ ಮೂಲಕ ಅಂತಹ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಬಲವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೂ, ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

"ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆ–1946ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 9ರ ಪ್ರಕಾರ, ತಾನು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೇ ಸೇರಿದೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಪೌರತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿಲ್ಲ

ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವದ ಹಕ್ಕಿನ ಅರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

"ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳ ನೈಜತೆ, ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆ, ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಅಥವಾ ಸಮರ್ಪಕತೆಯ ಕುರಿತು ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿರುವುದನ್ನು ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಸಡಿಲಿಕೆ ನೀಡಿದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

"ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಾನ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ವಿದೇಶಿಯರೆಂದು ಘೋಷಿಸುವಂತಹ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮವು ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆ–1946, ವಿದೇಶಿಯರ (ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು) ಆದೇಶ–1964 ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಯುತತೆಯ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರವೇ ಉಂಟಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದೇ ಉದ್ದೇಶ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಅದರಂತೆ, ಗುವಹಾಟಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿದೇಶಿಯರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು ನೀಡಿದ್ದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವೇಳೆ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜಿದಾರರನ್ನು ವಿದೇಶಿಯರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದ ವಿದೇಶಿಯರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಗುವಾಹಾಟಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತ್ತು.

ಸೂಕ್ತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ್ದರೂ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಯಾರೂ ಹಾಜರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸುಮಾರು 23 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮಾತ್ರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿತ್ತು.

ಅರ್ಜಿದಾರರು ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆ, ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಪುರಾವೆ ಸಲ್ಲಿಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತ್ತು.

ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನಡೆಯುವ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು. ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ನ್ಯಾಯಯುತ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು. ಆದರೆ, ಅಂತಹ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 9ರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲಿದೆ. ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಹೊರೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಿಯರೆಂದು ಘೋಷಿಸುವಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತ್ತು.