ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047: ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉಪಕರಣಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಭಾರತದ ಮೆಡ್ಟೆಕ್ (MedTech) ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು
ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ Photo: PTI
ರೋಗದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ರೋಗನಿರ್ಣಯದವರೆಗೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೆರಿಗೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮಿದುಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಬೈಪಾಸ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳವರೆಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಳೆ ಮುರಿತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜಟಿಲವಾದ ಮೊಣಕಾಲು ಕಸಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯವರೆಗೆ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮೆಡ್ಟೆಕ್ (MedTech) ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಅಪಾರ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ. ಸುಶ್ರುತನ ನಾಡಾದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮೆಡ್ಟೆಕ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಲಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ನೀತಿ ಬೆಂಬಲ, ವೆಚ್ಚದ ಅನುಕೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದ ಹರಿವಿನಿಂದಾಗಿ, ಈ ವಲಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು $16–20 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, $4 ಬಿಲಿಯನ್ ರಫ್ತು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅನೇಕ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳವರೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2019-20 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹39,000 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ₹80,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಮೆಡ್ಟೆಕ್ ವಲಯವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ನ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಉತ್ತಮ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈಗ ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಹ ರೇಡಿಯೋ-ಡಯಾಗ್ನೋಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋಥೆರಪಿ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಶ್ರೇಣಿಯ (tier 2 & tier 3) ನಗರಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೆಡ್ಟೆಕ್ (MedTech) ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಕ್ಲಿನಿಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪಾಲು 2022 ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 20 ರಷ್ಟಿದ್ದುದು 2025 ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 45 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಶೇ. 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮವು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ $30 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ಮತ್ತು 2047 ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶೇ. 10–12 ಪಾಲು ಹೊಂದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರವು ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತ ವಲಯವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಶ್ರಮಿಸಲು ದೇಶೀಯ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಪಿಎಲ್ಐ (PLI) ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 27 ಗ್ರೀನ್ಫೀಲ್ಡ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 55 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಪಾರ್ಕ್ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ (Medical Devices Park Scheme), ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ), ಉಜ್ಜಯಿನಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು ಕಾಂಚೀಪುರಂ (ತಮಿಳುನಾಡು) ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೂರು ಪಾರ್ಕ್ಗಳು 2027 ರ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಸ್ವದೇಶೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಎಂಆರ್ಐ (MRI) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಘಟಕಗಳು, ಪೇಸ್ಮೇಕರ್ಗಳು, ನಿರಂತರ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಆಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಮುಂತಾದ 8-10 ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲು ಔಷಧೀಯ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಪಿಎಲ್ಐ (PLI) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (MNC) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಬಲವಾದ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಶೇ. 25 ರಿಂದ ಶೇ. 40–45 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿ ಸ್ವದೇಶೀಕರಣವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಈಗ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುದೀರ್ಘಾವಧಿಗಾಗಿ, ನೈಪರ್ಗಳ (NIPERs) ಮೂಲಕ ಬಲವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕದೊಂದಿಗೆ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಬರೀ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು" ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
ಗುಣಮಟ್ಟ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯು ಕೇವಲ ದೇಶೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಸುಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕಳೆದ 6 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ತಂದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪರವಾನಗಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ (CDSCO) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ವಿಭಾಗದ ಬಲವರ್ಧನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಲಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರವು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ@2047 ರತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮೆಡ್ಟೆಕ್ ವಲಯವು ಸುಸ್ಥಿರ ವೇಗಕ್ಕಾಗಿ ವೆಚ್ಚದ ಅನುಕೂಲಗಳು, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತರಲು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಲಾಭವು ಕೇವಲ ದೇಶದೊಳಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಭಾರತೀಯ ತಯಾರಕರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಾದ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡಬಹುದಾದ ಉಪಕರಣಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. 'ಮೇಡ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿವೆ. ಈಗ ನಿಖರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ದಕ್ಷತೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹಾಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮುಂದಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ.