ನಾಸಿಕ್ TCS ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ "ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಿಹಾದ್" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿ ಯಾವ ರೀತಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು?

ಟಿಸಿಎಸ್‌ ನ ನಾಸಿಕ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ, ಬಲವಂತದ ಮತಾಂತರ ಆರೋಪದ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೇ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದೇನೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ನೋಡಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಮಾಡುವುದು. ನಾಸಿಕ್‌ ನಲ್ಲಿರುವ ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸರ್ವೀಸಸ್‌ ನ ಬಿಪಿಒ ಒಳಗೆ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳುವ ಮೊದಲೇ "ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಿಹಾದ್" ಎಂಬ ಪದ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಅದು ಹ್ಯಾಶ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಗಳಾಗಿ, ಮಾಧ್ಯಮ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳಾಗಿ, ಇನ್‌ಸ್ಟಾ ಗ್ರಾಮ್ ರೀಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನಾಮಧೇಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡಿತು.

ಟಿಸಿಎಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದೇನು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಗತಿಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ನಾಸಿಕ್‌ ನ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೂರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಬಂದರು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ನಾಸಿಕ್‌ ನ ಡಿಯೋಲಾಲಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ನಾಕಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೂಮ್ ಲೈವ್ ಒಂಭತ್ತು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ, ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿದಾ ಖಾನ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು HR ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಎಚ್‌ಆರ್ ಹೆಡ್ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ನಿದಾ ಖಾನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿ-ಕಾಲರ್ ಆಗಿದ್ದು, 2021 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ಆಕೆ ಹಿರಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದವರಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಪೊಲೀಸರು ನಿದಾ ಖಾನ್ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಶೂನ್ಯ-ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ನೀತಿಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ ಎಂದು TCS ಹೇಳಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದು, ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ—ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿದೆಯೇ? ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. SIT ಡಿಜಿಟಲ್ ಪುರಾವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.

►ವಿಚಾರಣೆ ಮುನ್ನವೇ ತೀರ್ಪು

ನಾಸಿಕ್ ಪ್ರಕರಣ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ರೀಲ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯದ ವಿಷಯವಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ ನಮಾಝ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು "TCS ಸಂದರ್ಶನ ತಯಾರಿ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಶೇರ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 2025ರ ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾ ಧುರಂದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು "TCS ದೈನಂದಿನ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ ಅಪ್ ಕರೆ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೀಮ್‌ ಗಳಾಗಿ ಹರಿದಾಡಿತು. ಮಿಮಿ ಚಿತ್ರದ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ ಝಾಕಿರ್ ನಾಯಕ್ ಅವರ ಫೋಟೋವನ್ನು ಕೂಡಾ ಈ ರೀತಿ ತಮಾಷೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು TCS ನಾಸಿಕ್ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ, ಬಗೆಹರಿಯದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮೂರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಪಂಚ್‌ ಲೈನ್ ಜೊತೆಗೆ ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಆಗಿದೆ. ರೀಲ್ಸ್, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಖಾತೆಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. X ನಲ್ಲಿ "ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಿಹಾದ್" ಎಂಬ ಪದ ಟ್ರೆಂಡ್ ಆಯಿತು. ಈ ಪದವನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸಚಿವ ನಿತೇಶ್ ರಾಣೆ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಅವರು ಆಪಾದಿತ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧ ನಡವಳಿಕೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಭಾರತದೊಳಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರಿಯ ವಿಶಾಲವಾದ, ಸಂಘಟಿತ ಮಾದರಿಯ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದರು.

ಆರ್ಗನೈಸರ್ ವೀಕ್ಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಲಪಂಥೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು "ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಿಹಾದ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವು. ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಇತರ ಆಪಾದಿತ "ಜಿಹಾದ್‌ ಗಳ" ವರ್ಗೀಕರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದವು. ಲವ್ ಜಿಹಾದ್, ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಿಹಾದ್, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಜಿಹಾದ್, ಮತಾಂತರ ಜಿಹಾದ್, ಸ್ಪಿಟ್ ಜಿಹಾದ್, ಡ್ರಗ್ ಜಿಹಾದ್ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಿಹಾದ್ ಕೂಡ ಸೇರಿತು. ನಾಸಿಕ್ ಪ್ರಕರಣವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಲ್ಲ, ಅದು ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಜಾಲದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಜನಜಾಗೃತಿ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಟೆಕ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ, ಫ್ಲಿಪ್‌ ಕಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಐಟಿ ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಜನರಿಂದ ಅನಾಮಧೇಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಹಿಂದೂ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಒತ್ತಡ ತರುವುದಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

►ಪರಿಚಿತ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್

ಆ ರೀತಿ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳು ಹೊಸದಲ್ಲ. "ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಿಹಾದ್" ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪದಭಂಡಾರವನ್ನು ನೋಡಬೇಕಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ "ಜಿಹಾದ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಳೆದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ಲವ್ ಜಿಹಾದ್," "ಕೊರೊನಾ ಜಿಹಾದ್," "ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಿಹಾದ್," "ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಜಿಹಾದ್," "ನಾರ್ಕೋಟಿಕ್ ಜಿಹಾದ್," "ಆರ್ಥಿಕ್ ಜಿಹಾದ್." ಹೀಗೆ ಜಿಹಾದ್ ಪದಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದು ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಅದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೈಜ ಅಥವಾ ಆಪಾದಿತ ಘಟನೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವೈಫಲ್ಯವೆಂದು ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂದೂಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘಟಿತ, ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತ ಯೋಜನೆಯ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಮರುರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದದ ಹುಟ್ಟಿನ ಕುರಿತು ನೋಡಿದರೆ, ಇದು ಕನಿಷ್ಠ 2009ರ ಹಿಂದಿನದು. "ಲವ್ ಜಿಹಾದ್" ಎಂಬ ಪದವು ಮೊದಲು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಮತಾಂತರ ಮಾಡಲು ಹಿಂದೂಗಳಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಳಿಕ ಹಿಂದುತ್ವ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು.

2018ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ವ್ಯಾಪಕ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ, ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಮತಾಂತರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟಿತ ಪಿತೂರಿ ನಡೆದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ನಿರೂಪಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ.

ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪದ "ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಜಿಹಾದ್". 2020ರಲ್ಲಿ ಬಲಪಂಥೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಸುದರ್ಶನ್ ನ್ಯೂಸ್ "ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಜಿಹಾದ್" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಹತೆಯ ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಳನುಸುಳಲು ಸಂಘಟಿತ ಪಿತೂರಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು.

"ಲವ್ ಜಿಹಾದ್" ಹಕ್ಕುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 2024ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆದಾರರು "ಲವ್ ಜಿಹಾದ್" ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ತನಿಖೆಗಳು ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಆಧಾರರಹಿತವೆಂದು ಕಂಡುಬಂತು.

ಅದೇ ವರ್ಷ, ತಬ್ಲಿಗೀ ಜಮಾಅತ್ ಸಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಕೋವಿಡ್-19 ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ನಂತರ, #CoronaJihad ಎಂಬ ಹ್ಯಾಶ್‌ ಟ್ಯಾಗ್ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಟ್ವಿಟರ್‌ ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 300,000 ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಅಂದಾಜು 165 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತಲುಪಿತು ಎಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುಂಪು ಈಕ್ವಿಟಿ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸುದ್ದಿವಾಹಿನಿಗಳು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ್ದವು. "ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಿಹಾದ್" ಈ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ.

►ತ್ವರಿತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಮ್ಸ್

ಇನ್‌ಸ್ಟಾ ಗ್ರಾಮ್ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೂಮ್ ಲೈವ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಚೆಕ್‌ ಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಕೋಮು ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಲವ್ ಜಿಹಾದ್ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನು ಹಿಂದುತ್ವ ಪ್ರವಚನದೊಳಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಚಾರ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. TCS ಮೀಮ್ಸ್ ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.

ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಧುನಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ಕಥಿಂಕಾ ಫ್ರೊಯ್ಸ್ಟಾಡ್, 2021ರ ಜರ್ನಲ್ ಲೇಖನ "Sound Biting Conspiracy: From India with ‘Love Jihad’" ನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಅವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹರಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಬೂಮ್ ಲೈವ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

"ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂವಹನವು ಸ್ಥಾಪಿತ ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ ವರ್ಕ್‌ ಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಹಾಸ್ಯ, ಅಚ್ಚರಿಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸಂದೇಶಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

X ನಲ್ಲಿ "ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಿಹಾದ್" ಟ್ರೆಂಡ್ ಆಗಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪದರವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ವಿಷಯವು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಮ್ಮತದ ನೋಟವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಮಿಷನ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಸೌರೀಶ್ ಘೋಷ್, ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಸಂದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು "ಶತ್ರು" ಎಂದು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಕ್ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ದೀರ್ಘ ಮಾದರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಇದು ಬಲಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಮೀಮ್ಸ್, ರೀಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂತಹ ಸಂದೇಶವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ 15 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾವು ಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಘೋಷ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

►ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ

ಇದರ ಮಧ್ಯೆ, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಾಸಿಕ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದೂರುದಾರರು ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ನು ಕೋರಿದಾಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (POSH) ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಕಂಪೆನಿಯ ಅನುಸರಣೆಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುಂಪು ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. POSH ಕಾಯ್ದೆ, 2013ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ದೂರನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿ (IC) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅದು 90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ದೂರನ್ನು ಪ್ರತಿವಾದಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಬೂಮ್ ಲೈವ್ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಿಂಪ್ಲಿಎಚ್‌ಆರ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಪಾಲುದಾರ ರಜನೀಶ್ ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಾನೂನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿ ಇಲ್ಲದೇ POSH ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸದಿದ್ದರೆ, ನೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪೊಲೀಸ್, ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರು ಸಮಿತಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಈ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅದರಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ SHE-Box ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕವೂ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. "TCS ನಾಸಿಕ್ ಘಟನೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಇದು ತನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಎರಡರ ಕಡೆಯ ಲೋಪವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಂವೇದನಾಶೀಲಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿರಬೇಕು" ಎಂದು ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.