ಭಾರತದಲ್ಲಿ 9 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 405 ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ, ದ್ವೇಷಭಾಷಣ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲು; 54 ಮಂದಿ ಮೃತ್ಯು: APCR ವರದಿ

ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2026ರ ಮೊದಲ ಒಂಭತ್ತು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆದ 405 ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಭಾಷಣ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸಿವಿಲ್ ರೈಟ್ಸ್ (APCR) ಮಂಗಳವಾರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಎರಡು ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

APCRನ ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Hate Crime Tracker) ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಭಾಷಣ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Hate Speech Tracker) ಆಧರಿಸಿ ಈ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ 1ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ದೇಶದ 24 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಾಗೂ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು 322 ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು, 54 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 16 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 57 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾಡಿದ 83 ದ್ವೇಷಭಾಷಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ ನಿಗಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದಾಖಲಾದ 322 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 119 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಾತ್ರವಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಶೇ.37ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೃತಪಟ್ಟ 54 ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ 21 ಮಂದಿ ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ಪೈಕಿ 12 ಮಂದಿ ಪೊಲೀಸ್ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್‌ ಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ 9 ಮಂದಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿ ಅಥವಾ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್‌ ನಲ್ಲಿ ಗಾಝಿಯಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ ಎನ್ನಲಾದ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರಾದ ಝೀಶಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಫಾಮ್ ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ ನಲ್ಲಿ 70 ವರ್ಷದ ಝಹೀರ್ ಶೇಖ್ ಕಸ್ಟಡಿ ಅಥವಾ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಘಟನೆಯನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 15 ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೂ ವರದಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಘಟನೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತಾಂತರದ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಛತ್ತೀಸ್‌ ಗಢದ ಸುಕ್ಮಾದಲ್ಲಿ 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಯನ್ನೂ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದ್ವೇಷಭಾಷಣ ನಿಗಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕನಿಷ್ಠ 16 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 57 ಮಂದಿ ಮಾಡಿದ 83 ದ್ವೇಷಭಾಷಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 33 ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 14ರಂದು ಕೋಲ್ಕತಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣವನ್ನೂ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದಾಖಲಾದ 83 ದ್ವೇಷಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ 37 ಭಾಷಣಗಳು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದೂಗಳು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಸುಮಾರು 12 ಮಂದಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪದೇಪದೇ ದ್ವೇಷಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವರದಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 50 ಭಾಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೊ ತುಣುಕುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಈ 12 ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಮಂದಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಇಷ್ಟೊಂದು ದ್ವೇಷಭಾಷಣ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಂಧನ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು APCR ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು, ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಿಂತಕರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ದ್ವೇಷಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಫವಾಝ್ ಶಾಹೀನ್, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳು ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು.

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ರಾಜಕೀಯ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅಕ್ಸಾ ಸಯ್ಯದ್, ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದರು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.

ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದೆ ಸುಮ್ಮನಿರುವುದಕ್ಕೂ, ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವೈಫಲ್ಯವು ಅವರ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರ ಜಾನ್ ದಯಾಳ್, ದ್ವೇಷಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.

ದ್ವೇಷಭಾಷಣವು ಕೇವಲ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಭಾಷಣಗಳು ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಪತ್ರಕರ್ತ ನಿಧೀಶ್ ತ್ಯಾಗಿ, ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳ ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವಾಗಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಇಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸರಕಾರವು ಒಂದೋ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.

ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ತ್ಯಾಗಿ, ದೇಶದ ಆಡಳಿತದ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಬಯಸಿದ್ದರೆ ಇಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದಿತ್ತು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಸಯ್ಯದಾ ಹಮೀದ್, ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಿರುಕುಳ ಹಾಗೂ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಸಂಶೋಧಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಯಿತು.

ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳು, ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಎರಡು ವರದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು APCR ತಿಳಿಸಿದೆ.

ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಭಾಷಣ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನು ಉತ್ತರದಾಯಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಾಗರಿಕ ಹಾಗೂ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಂಘಟನೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ.

2026ರ ಜನವರಿಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ವರೆಗೆ APCR ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಈ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳು ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.