ಎಸ್‌ಐಆರ್ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳು

ಸಂವಿಧಾನದ 19ನೇ ವಿಧಿಯು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ, ನಿರಾಯುಧವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಭರವಸೆಯಾಗಿ ಉಳಿಸಬಾರದು. ಸರಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿವೆಯೇ, ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಆನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಬರೆದ ‘The Diary of a Young Girl’ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಿದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡದೆ ಇರಲಾರದು. ಒಂದು ಸಮಾಜವು ದ್ವೇಷವನ್ನು ಸಹಜವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರೇ ಅಪರಾಧಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದಾಗ, ಆ ಸಮಾಜದ ಭವಿಷ್ಯ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ನಾಝಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸವು ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಆಡಳಿತವು ಕೇವಲ ಯಹೂದಿಗಳನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹಿಂಸಿಸಲಿಲ್ಲ, ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿತು, ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ದ್ವೇಷವನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಆನ್ ಫ್ರಾಂಕ್‌ನ ದಿನಚರಿಯು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ ಕೇವಲ ಯುದ್ಧದ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಗತ್ಯ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ಎದುರು ಮೌನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಕುರಿತ ವಿವಾದವನ್ನು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಾಝಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಮೀಕರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ.

ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಹೆಸರುಗಳು, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಇರುವ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಅರ್ಹ ಮತದಾರನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಮತದಾನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕನ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ.

2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13ರಂದು ರಾಯ್ಟರ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 13 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಬಡವರು, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ, ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳಂತಹ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಅನರ್ಹ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ನಮೂದುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ವಿಮರ್ಶಕರು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಇರಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರನನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅನರ್ಹ ನಮೂದುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಎರಡೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹಕ್ಕು ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಕುರಿತ ವಿವಾದದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮ ಫಾರಂ-7 ಅರ್ಜಿಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ದುರುಪಯೋಗದ ಆರೋಪಗಳು.

ಫಾರಂ-7 ಅನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರಿನ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ವಿನಂತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನೇ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಳಸಿದರೆ ಅದು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

2026ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 30ರಂದು ‘ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್’ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಫಾರಂ-7 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ರಿಝ್ವಾನ್ ಅರ್ಷದ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ‘ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್’ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯು, ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ವಿಳಾಸಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಕುರಿತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸಚಿವರು ತನಿಖೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5ರಂದು ‘ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ’ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿ 778 ಫಾರಂ-7 ಅರ್ಜಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಜವಾದ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ದೂರಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.

ಫಾರಂ-7 ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾರ ಹೆಸರನ್ನೂ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಡಬಾರದು. ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತದಾರನಿಗೆ ನೋಟಿಸ್, ತನ್ನ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರ್ಧಾರ, ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಬೇಕು.

ಎಸ್‌ಐಆರ್ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕಿ ನೇಹಾ ಬೋರಾ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ (AISA) ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿರುವ ಅವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು ದಿಲ್ಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಕ್ರಮಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು. ನೇಹಾ ಬೋರಾ, ಯೋಗೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ.

ನೇಹಾ ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ನಿಲುವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಲೇಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಬಹುದು, ಅವರ ವಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿವಾದ ಮಂಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಅವಮಾನ, ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ನಾಗರಿಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ವಿಧೇಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ, ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ನಾಗರಿಕರೂ ಬೇಕು.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಪೊಲೀಸರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆ ನಿಯಮಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ? ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

ಸಂವಿಧಾನದ 19ನೇ ವಿಧಿಯು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ, ನಿರಾಯುಧವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಭರವಸೆಯಾಗಿ ಉಳಿಸಬಾರದು. ಸರಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿವೆಯೇ, ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಯೂಟ್ಯೂಬರ್ ಧ್ರುವ ರಾಠಿ ಅವರ ಪ್ರಕರಣವು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರದ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು ಗುರುಗ್ರಾಮದ ಸೆಕ್ಟರ್ 56 ರಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಸಿವಿಲ್ ಡ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಪೊಲೀಸರು ತೆರಳಿ ಅವರನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದರು. ಈ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಧ್ರುವ ರಾಠಿ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ‘ಕಿಡ್ನಾಪ್’ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಸುಮಾರು 24 ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರು.

ಧ್ರುವ ರಾಠಿ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಕಿಡ್ನಾಪ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅದು ಅವರ ಆರೋಪವೇ ಹೊರತು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಸಾಬೀತಾದ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೊಲೀಸರು ಅವರನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದ ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಎತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೊಗಳುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸರಕಾರದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವವರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಹಕ್ಕಿರಬೇಕು. ಸರಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರೂ ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ.

ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸಂವಿಧಾನದ 324ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅದರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಮತ್ತು ಫಾರಂ-7 ಕುರಿತ ವಿವಾದಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿವೆ. ಆಯೋಗವು ನಕಲಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೇ ವೇಳೆ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸರಕಾರದ ಶಾಶ್ವತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ. ಅವು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನರಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕು. ಬಲಪಂಥೀಯ ಅಥವಾ ಎಡಪಂಥೀಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದೂ ಅವರವರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಭಾಗ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಅದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ.

ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಮೇಲಿನ ನಿಷ್ಠೆಗಿಂತ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೇಲಿನ ನಿಷ್ಠೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲವೇ?

ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಅಧಿಕಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಪಕ್ಷದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಾರದು.

ಫ್ಯಾಶಿಸಂ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವಮಾನಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬಾರದು. ಅದರ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸದೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು, ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇತರರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದು, ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ದೇಶದ ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವುದು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದು ಇಂತಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಫ್ಯಾಶಿಸಂನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.

ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವವು ಸಂವಿಧಾನದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯಬಾರದು, ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು.

ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಫಾರಂ-7 ಅರ್ಜಿಗಳ ದುರುಪಯೋಗದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವುದು, ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಬೇಡಿಕೆಗಳಲ್ಲ. ಇವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಮಾನದಂಡಗಳು.

ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಕುರಿತ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಫಾರಂ-7 ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಸಹಿಗಳಿರುವುದು ಸಾಬೀತಾದರೆ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.

ನಾಳೆ ಇತಿಹಾಸ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ‘‘ನೀವು ಯಾವ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಿರಿ?’’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಿಂತ ‘‘ಅನ್ಯಾಯದ ಆರೋಪಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ನೀವು ಸತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಿದ್ದಿರಿ?’’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಕೇವಲ ಬಹುಮತದ ಆಡಳಿತವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಹೌದು. ಸಂವಿಧಾನವು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವವರ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲ, ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನಾಗರಿಕನ ರಕ್ಷಾಕವಚವೂ ಹೌದು.