ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಭವಿಷ್ಯವೇನು?

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಕೇವಲ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ. ಅದು ನದಿಗಳ ಮೂಲ. ಕಾಡಿನ ಆಶ್ರಯ. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ತಾಣ. ಕೃಷಿಯ ನೆಲೆ. ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಮನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವಾಗ ಅದರೊಳಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನೂ ಉಳಿಸಬೇಕು. ಕಾಡು ಉಳಿಯಬೇಕು. ನದಿ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಉಳಿಯಬೇಕು. ರೈತ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಹಳ್ಳಿ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಇವು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ನೀತಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಬದುಕಿನ ಹಕ್ಕು-ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಇದೇ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯ ಕುರಿತು ನಡೆಯಬೇಕಾದ ನಿಜವಾದ ಚರ್ಚೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಅದರ ಕಾಡು ಉಳಿಯಬೇಕು. ನದಿಗಳು, ಜಲಮೂಲಗಳು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಬದುಕು, ಕೃಷಿ, ಮನೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಬಾರದು. ಇದೇ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪರಿಸರ ಬೇಕೋ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕೋ? ಎಂಬ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು? ಎಂಬುದು.

2013ರಲ್ಲಿ ಹೈ ಲೆವೆಲ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್ ಸುಮಾರು 59,940 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಅದರ ಶಿಫಾರಸುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಕೆಲವು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕೇವಲ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮನೆಗಳಿವೆ. ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳಿವೆ. ಕಾಫಿ, ಅಡಿಕೆ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಮೆಣಸು, ತೆಂಗು, ಬಾಳೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬೆಳೆಗಳಿವೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳಿವೆ. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿವೆ. ಶಾಲೆ, ರಸ್ತೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಅಂಗನವಾಡಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಪರಿಸರ ನೀತಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ-ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಏನು? ಎಂಬುದಾಗಿರಬೇಕು.

ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದು ಅಪರಾಧವಾಗಬಾರದು

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಭೂಮಿ ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಅವರ ಜೀವನೋಪಾಯ. ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆಧಾರ. ಕುಟುಂಬದ ಭವಿಷ್ಯ. ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ.

ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ, ನೀರಾವರಿ, ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾದರೆ, ಅದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ರೈತರ ಮೇಲೆ ಬೀಳಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಭರವಸೆ ಅಗತ್ಯ. ಹೈ ಲೆವೆಲ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 5 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮನೆಗಳದ್ದು. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಮಕ್ಕಳು ದೊಡ್ಡವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯ ಮನೆ ದುರಸ್ತಿಯಾಗಬೇಕು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಸ ಮನೆ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದರೆ, ‘‘ನಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಬಹುದೇ?’’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರನ್ನು ಅವರ ಮನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ESZಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಸ್ಥಳಾಂತರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಯಾವ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಯಾವ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಬೇಕು, ಯಾವುದು ನಿಷೇಧಿತ, ಯಾವುದು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಕಾರ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು.

ಭೂಮಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ

ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಥವಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಉಳಿದು, ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಬಂದರೆ ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗೆ ಒಂದು ನಿಯಮ, ಸಣ್ಣ ರೈತನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ನಿಯಮ ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಾರದು. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು. ರಸ್ತೆ, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ-ಇವುಗಳ ಗತಿಯೇನು? ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇತುವೆ ದುರಸ್ತಿಯಾಗಬೇಕು. ಶಾಲಾ ಕಟ್ಟಡ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಟ್ಟಡ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೂ ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದರೆ, ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು ನಗರದಲ್ಲಿರುವವರು ಅಲ್ಲ-ಅದೇ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ಸರಳವಾದ ಮತ್ತು ಸಮಯಬದ್ಧ ಅನುಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಯುವಕರು ಇಂದು ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಿರಬಹುದು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕಿರಬಹುದು. ಹೋಂಸ್ಟೇ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಿರಬಹುದು. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ ಯುವಕರಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಭಯವಾಗಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನಿಷೇಧವಲ್ಲ; ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ. ಕಾಫಿ, ಜೇನು, ಮಸಾಲೆ, ಹಣ್ಣು, ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ, ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಬಹುದು.

ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೇ ಪಾಲುದಾರರಾಗಲಿ

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ರೈತರು ಬೇಕು. ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ಬೇಕು. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ಬೇಕು. ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರು ಬೇಕು. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವರನ್ನು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಎಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು ಪರಿಸರದ ರಕ್ಷಕರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ನೀತಿ ಅಗತ್ಯ.

ಪರಿಸರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ಇರಬಾರದು. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವೈರುಧ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಸಣ್ಣ ರೈತನಿಗೆ ಮನೆ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸಲು ನೂರಾರು ಅನುಮತಿಗಳು ಬೇಕಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಥವಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಪರಿಸರ ನೀತಿಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿಜವಾದ ಒತ್ತಡ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಅತಿಯಾದ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇರಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿಕನ ಬದುಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಸರಕಾರದ ಮುಂದೆ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರಿತು ಸರಕಾರ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು.

1. ಯಾವ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಯಾವ ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು.

2. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲೂ ಗ್ರಾಮಸಭೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆಯಬೇಕು.

3. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಅನಗತ್ಯ ನಿರ್ಬಂಧ ಬಾರದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಭರವಸೆ ನೀಡಬೇಕು.

4. ಮನೆ, ರಸ್ತೆ, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

5. ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳು, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪರಿಸರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಇರಬೇಕು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ-ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಉಳಿಯಬೇಕು, ಕುಟುಂಬಗಳೂ ಉಳಿಯಬೇಕು.

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದನ್ನು ಜನಪರವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಕೇವಲ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ. ಅದು ನದಿಗಳ ಮೂಲ. ಕಾಡಿನ ಆಶ್ರಯ. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ತಾಣ. ಕೃಷಿಯ ನೆಲೆ. ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಮನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವಾಗ ಅದರೊಳಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನೂ ಉಳಿಸಬೇಕು. ಕಾಡು ಉಳಿಯಬೇಕು. ನದಿ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಉಳಿಯಬೇಕು. ರೈತ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಹಳ್ಳಿ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಇವು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ನೀತಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಬದುಕಿನ ಹಕ್ಕು-ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಇದೇ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯ ಕುರಿತು ನಡೆಯಬೇಕಾದ ನಿಜವಾದ ಚರ್ಚೆ.