ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಸಲರು

ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ ಕಳೆದುಹೋದರೆ, ಅದರ ಅಸ್ಮಿತೆಯೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಹಸಲ ಸಮುದಾಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಸಮುದಾಯ ಇಂದು ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಇಂದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುವ ಹಸಲ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ನಾವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಜನಗಣತಿ ವರದಿಗಳು, ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ವಲಸೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನವೇ ನಡೆದಿಲ್ಲ.

ಹಸಲರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿಕ ಸಮುದಾಯವಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ದಾಖಲೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯವೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಕಾಡಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಮರ ಕಡಿಯುವುದು, ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವುದು, ಕಾಡಿನ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿತ್ತು.

ಹಸಲ ಸಮುದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ 1891ರ ಮೈಸೂರು ಜನಗಣತಿ ವರದಿ, 1891ರ ಮದ್ರಾಸ್ ಜನಗಣತಿ ವರದಿ, Lewis Rice ಅವರ Mysore Gazetteer ಹಾಗೂ Edgar Thurston ಮತ್ತು K. Rangachari ರಚಿಸಿದ Castes and Tribes of Southern India ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಸಲರನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯವೆಂದು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹಾಸನ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಸಲ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದೇ ಆಡಳಿತದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮದ್ರಾಸ್ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ಎರಡೂ ಆಡಳಿತಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಇತಿಹಾಸ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಈ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಹಸಲರ ವಲಸೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಜನಗಣತಿ ವರದಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಹಸಲರು ಮಲೆನಾಡಿನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹಾಸನ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಅರಣ್ಯ ಜೀವನ, ಉದ್ಯೋಗ, ಬದುಕಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ವಲಸೆ ಹೋದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವು. ಆದರೆ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮಲೆನಾಡಿನ ತಪ್ಪಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಹಸಲ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಇಂದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕವಾಗುವಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಕುಟುಂಬಗಳು ಉಳಿದಿವೆ.

ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗಂಭೀರವಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ವರ್ಗೀಕರಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಹಸಲ ಸಮುದಾಯವು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ಎಸ್‌ಟಿ) ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಕರಾವಳಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಹಸಲ/ಹಸ್ಲರ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (ಎಸ್‌ಸಿ) ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಒಂದೇ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಅರಣ್ಯ ಜೀವನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಮುದಾಯವು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಗಂಭೀರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಬೇಕಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಜನಗಣತಿ ವರದಿಗಳು, ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ಗಳು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಜನಗಣತಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್‌ರಚನೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಸರಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.

ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಸಮುದಾಯದ ಕುರಿತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಸಮಗ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧಾರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಹಸಲರ ಭಾಷೆ, ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ನೃತ್ಯ, ದೇವತಾ ಆರಾಧನೆ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಜ್ಞಾನ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಕುಲಕಸುಬು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಹಾಗೂ ವಲಸೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಇನ್ನೂ ಹಿರಿಯರ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಹಿರಿಯರು ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿರುವ ಈ ಸಮಯವೇ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಸಲ ಸಮುದಾಯದ ಕುರಿತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ ಆಧಾರಿತ Tribal Research Institute (TRI) ಅಧ್ಯಯನ ತುರ್ತಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು, ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ, ವಂಶಾವಳಿ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಾಖಲೆಗಳು, ಭೂ ಹಕ್ಕಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 9ರಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಶ್ವ ಆದಿವಾಸಿ ದಿನಾಚರಣೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯ ದಿನವಲ್ಲ; ವಿಶ್ವದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಅಸ್ಮಿತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಸಲ ಸಮುದಾಯದಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ಆದಿವಾಸಿ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಸಲ ಸಮುದಾಯದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು. ಸಮುದಾಯದ ಹಿರಿಯರ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳು, ಜನಪದ ಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆ, ವಲಸೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವನ ವಿಧಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಕಾರ, Tribal Research Institute, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಹಸಲರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಇತಿಹಾಸದ ಕತ್ತಲೆಗೆ ತಳ್ಳದೆ, ಅವರ ಅಸ್ಮಿತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಸಮಯ ಈಗ ಬಂದಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 9ರ ವಿಶ್ವ ಆದಿವಾಸಿ ದಿನಾಚರಣೆಯು ಹಸಲ ಸಮುದಾಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಯುತ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪದ ದಿನವಾಗಲಿ.