ವಿದ್ವಾಂಸರ ದೇಶಭಕ್ತಿ

ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಗುರುವಿನ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು. ಅವರಿಗೆ ಸರಿಯಾದುದೆಂದು ಕಾಣುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಗುರು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಗುರುವನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕುರುಡಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಲು ಬಯಸುವವರು ಗುರುವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಲು, ಬೇರೆಯವರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಆಗಿರದೆ ಸ್ವಂತ ಬೌದ್ಧಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ತ್ಯಜಿಸಲು, ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ದುರಂತವೆಂದರೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಈ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರೆತುಹೋಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾಗಿ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಸಾದವರು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿರುವವರು ಗುರುಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಧೇಯತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬೌದ್ಧಿಕ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯತೆಯು ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ, ಎಲ್ಲಾ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಛಾಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕೋಲ್ಕತಾದ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಾರಣಾಸಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಹಿಂದೂ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಿಗಿಂತ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೇಣೀಕೃತವಾದವರೇನೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಯುವ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಒಂದೇ ಗುರುವಿನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು. ಆದರೆ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಾಗ ತಮಗಿಂತ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವಿ ಕೈಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಸುಳಿವುಗಳು, ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಸಲಹೆಗಾರರು, (ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ) ಸಲಹೆಗಾರರೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಗುರುಗಳಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆಂದು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳುವಾಗ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟದ್ದು.

ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಈ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳು ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಾವುಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಒಬ್ಬರು ಜನವರಿ 7ರಂದು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದ ಎಂಭತ್ತಮೂರು ವರ್ಷದ ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗೀಳ್. ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಫೆಬ್ರವರಿ 3ರಂದು ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದ ತೊಂಭತ್ತೊಂದು ವರ್ಷದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಂಡ್ರೆ ಬೆಟೈಲ್. ನಾನು ಮೊದಲು ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದದ್ದು 1982ರಲ್ಲಿ. ಆಗ ನನಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ, ಅವರಿಗೆ ನಲವತ್ತು ವರ್ಷ. ನಾನು ಮೊದಲು ಬೆಟೈಲ್ ಅವರನ್ನು 1988ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದೆ. ಆಗ ನನಗೆ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ ತುಂಬಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಐವತ್ತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ, ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗೂ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡೆ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಅವರ ಮರಣದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ನಾವು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಮತ್ತು ಬೆಟೈಲ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ನನ್ನ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳು ಸಮಾಜ, ರಾಜಕೀಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ, ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದವು.

ಮೊದಲ ನೋಟದಲ್ಲೇ, ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೆ ಬೆಟೈಲ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಆದರೆ ಬೆಟೈಲ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲ. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆದರು. ಬೆಟೈಲ್ ಅವರ ತಂದೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಕಡೆಯವರಾದ ಬಂಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಚಂದನಗೋರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಟೈಲ್ ತಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಆದರೆ ಬೆಟೈಲ್ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಮತ್ತು ಬೆಟೈಲ್ ಎಂದಿಗೂ ಭೇಟಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಈ ಬರಹಗಾರನ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ತಿಳಿದಿದ್ದರು.

ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಾನು ಗಮನಾರ್ಹ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರ ಬೌದ್ಧಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೆ ಬೆಟೈಲ್ ಅವರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಂದ ಹತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಂತರ್ ಶಿಸ್ತಿನವರಾಗಿದ್ದರು. ಬೆಟೈಲ್ ಒಬ್ಬ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿದರು. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಒಬ್ಬ ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗದ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ವಿಜ್ಞಾನ/ಮಾನವಿಕ ವಿಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಅವರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರು. ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿ, ಬೆಟೈಲ್ ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದತ್ತ ತಿರುಗಿದರು. ಆದರೆ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಸಂವಹನದ ವೈವಿಧ್ಯದ ಕುರಿತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೊದಲು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆಳವಾದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಒಂದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಬೆಟೈಲ್ ದಿಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದೊಂದಿಗೆ (ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದರ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ) ನಿಕಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ (ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದರ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ) ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ವಿಶಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಬ್ಬರೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆಗಾಗ ಬರೆದರು. ತಮ್ಮ ಸಹ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಫಲಗಳು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೂ, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹೋರಾಟಗಾರ ಅಥವಾ ಚಿಂತಕ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತಾವು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದರು.

ಐದನೆಯದಾಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಂತದ ಹೊರಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬೆಟೈಲ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವ ಭಾರತೀಯ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಬೆಟೈಲ್ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯವು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಆದರೂ, ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಲಗೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಮರಾಠಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಬರೆದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಆದರೆ ಬೆಟೈಲ್ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕ ನಿರ್ಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಬಂಗಾಳಿ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.

ಆರನೆಯದಾಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಭಾರತದ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗಳ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಓದಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಏಳನೆಯದಾಗಿ, ಮಾನಸಿಕ ಸಂಕುಚಿತತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವಾಗಲೂ, ಇಬ್ಬರೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಬಯಸಿದರು. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಮರಳಲು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ತೊರೆದರು. ಬೆಟೈಲ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಎಂಟನೆಯದಾಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ದೇಶಭಕ್ತರಾಗಿ ದ್ದರೂ, ಭಾರತದ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೇಗೆ ಬದುಕಿದರು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಿದರು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಜಾತಿ, ವರ್ಗ, ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಧರ್ಮವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತೀಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಒಂಭತ್ತನೆಯದಾಗಿ, ಅವರ ದೇಶಪ್ರೇಮವು ತಮ್ಮ ದೇಶವು ಮಾಡಿದ ಅಥವಾ ನಿಂತಿರುವ ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ಕುರುಡು, ಅವಿಚಾರದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ (ಅಥವಾ ಅವರ) ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸರಕಾರವು ತಮ್ಮ ಸಹ ನಾಗರಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ನಾಚಿಕೆಪಡಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದ ಯಾರೂ ನಿಜವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಐರಿಶ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಟೈಲ್ ಮತ್ತು ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಇಬ್ಬರೂ ನಾಚಿಕೆಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.

ಕೊನೆಗೆ, ಅವರ ಅನೇಕ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಬೆಟೈಲ್ ಅಥವಾ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಗುರುಗಳಾಗಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸುತ್ತಲೂ ಆರಾಧಿಸುವ ಚೇಲಾಗಳ ವಲಯವಿತ್ತು. ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ತಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಕಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಪಾಯವನ್ನೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಅವರು ಏನನ್ನಾದರೂ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಅವರ ಉದಾರವಾದದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಠಿಣ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಗುರುಕುಲ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹೊಸಬ ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡವರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಪದದಲ್ಲಿ, ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಪರಸ್ಪರ ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ, ವಿಭಿನ್ನ ವಿಭಾಗಗಳ ಜನರ ನಡುವಿನ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ಶೈಲಿಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು - ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ತಲೆಮಾರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ನಾನು ಈ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೆ ಬೆಟೈಲ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ನಾನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಕಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಿಂದ ನಾನು ತುಂಬಾ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.