2025ರಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ; ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರೇ ಟಾರ್ಗೆಟ್!

2025ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಒಟ್ಟು 1,318 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಇಂಡಿಯಾ ಹೇಟ್ ಲ್ಯಾಬ್ (IHL) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ನಾಲ್ಕು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. 2024ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ 13% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, 2023ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 97% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

‘ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಆರ್ಗನೈಸ್ಡ್ ಹೇಟ್’ (CSOH) ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ IHL, 2025ರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದಾಖಲಾಗಿದ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2024ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ 1,165 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಕಳೆದ ವರ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುತ್ವ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹಿ, ದೇಶವಿರೋಧಿ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವವರಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು IHL ಗಮನಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್ (VHP) ಮತ್ತು ಬಜರಂಗ ದಳದಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (ಬಿಜೆಪಿ) ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ (RSS) ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ವಹಿಸಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್, ಸಕಲ್ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಂತಹ ಇತರ ಬಲಪಂಥೀಯ ಗುಂಪುಗಳೂ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ

ಇಂಡಿಯಾ ಹೇಟ್ ಲ್ಯಾಬ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, 2025ರಲ್ಲಿ 1,318 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಈ ಭಾಷಣಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 1,289 ಘಟನೆಗಳು ಅಥವಾ ಶೇಕಡಾ 98ರಷ್ಟು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದ ವಿರುದ್ಧದ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ. 41ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, 162 ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಕೂಟಗಳು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ನೇರ ಕರೆ ನೀಡಿರುವ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

308 ಭಾಷಣಗಳು, ಅಂದರೆ ದಾಖಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ 23 ಪ್ರತಿಶತ, ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿವೆ. 120 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು—ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು—ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿವೆ.

136 ಭಾಷಣಗಳು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ನೇರ ಕರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

276 ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕೆಡವುವ ಅಥವಾ ನಾಶಮಾಡುವ ಕರೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

141 ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಭಾಷೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

69 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ರೋಹಿಂಗ್ಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

Full View

ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು?

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (266), ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (193), ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (172), ಉತ್ತರಾಖಂಡ (155) ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ (76) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.

ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತವಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿ ಜತೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತವಿರುವ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 1,164 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳು (88%) ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಇದು 2024ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ 931 ಘಟನೆಗಳಿಗಿಂತ 25% ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವಿರುವ ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 2025ರಲ್ಲಿ 154 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 234 ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು.

ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳು ನಡೆದ ತಿಂಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್. ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ರಾಮನವಮಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ರ್ಯಾಲಿಗಳ ಆಯೋಜನೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 158 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.

Full View

ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ

69 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳು ರೋಹಿಂಗ್ಯಾ ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, 192 ಭಾಷಣಗಳು “ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಒಳನುಸುಳುವವರು” ಎಂಬ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಇಂಡಿಯಾ ಹೇಟ್ ಲ್ಯಾಬ್ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ 21 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 266 ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಟ್ಟು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳ 20% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಇದು 2024ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ 242 ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 10% ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ 2023ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ 104 ಘಟನೆಗಳಿಂದ 156% ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಇದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ 193 ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭವಿಸಿದ ಹತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಜೆಪಿ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವೂ ಸೇರಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತವಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕವು 40 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಬಿಜೆಪಿಯೇತರ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.

2025ರಲ್ಲಿ 656 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳು ಪಿತೂರಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ. ಇಂಥ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ “ಲವ್ ಜಿಹಾದ್”, “ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಿಹಾದ್”, “ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಜಿಹಾದ್”, “ಥೂಕ್ (ಉಗುಳು) ಜಿಹಾದ್”, “ಶಿಕ್ಷಣ ಜಿಹಾದ್”, “ಡ್ರಗ್ ಜಿಹಾದ್” ಮತ್ತು “ವೋಟ್ ಜಿಹಾದ್” ಮೊದಲಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಿತೂರಿ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

Full View

ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದವರು: ಧಾಮಿ

ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಎಚ್‌ಪಿ ಮತ್ತು ಬಜರಂಗ ದಳ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿವೆ. ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳು 289 ಸಭೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲಿತ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ 22% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, 2025ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಕಾರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ವೇಳೆ ಸಿಎಂ ಪುಷ್ಕರ್ ಸಿಂಗ್ ಧಾಮಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ “ಲವ್ ಜಿಹಾದ್”, “ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಿಹಾದ್” ಮತ್ತು “ಥೂಕ್ ಜಿಹಾದ್” ಸೇರಿದಂತೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿರೋಧಿ ಪಿತೂರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಜರಂಗ ದಳದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಪ್ರವೀಣ್ ತೊಗಾಡಿಯಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ 46 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 2024ರಲ್ಲಿ 31 ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ 32 ಆಗಿತ್ತು. ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್‌ನ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ ತೊಗಾಡಿಯಾ ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹಾಗೂ ಸಂಘ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಚುನಾವಣಾ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು IHL ಹೇಳಿದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪಾತ್ರ

2025ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ 1,318 ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ, 1,278 ಘಟನೆಗಳ ಮೂಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬಲಪಂಥೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಥವಾ ನಾಯಕರು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚು ವೀಡಿಯೋಗಳು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಆಗಿರುವುದು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ. ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ 942 ವೀಡಿಯೋಗಳು, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ 246, ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ 67 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 23 ವೀಡಿಯೋಗಳು ಶೇರ್ ಆಗಿವೆ. ಇದು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.