ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಕಾಯ್ದೆ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆ

ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಕಾಯ್ದೆಯು ನಾಗರಿಕ, ಸುಧಾರಣಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆಂತರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಲಾಬಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಮಸೂದೆಯ ಕರಡನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಕೆಲವು ಪಕ್ಷದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮುಂಬರುವ ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಂಡಿಸಬಹುದು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸರಕಾರದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ಹೇಳಿಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಎಂ.ಸಿ. ಸುಧಾಕರ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದು, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಸೂದೆಯು ಕರಡು ರಚನೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಸರಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಕರ ನಡುವಿನ ತಿಂಗಳುಗಳ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಾರತಮ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನಿನ ಕರಡು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಆದರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗದ (ಯುಜಿಸಿ) ಇಕ್ವಿಟಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿವಾದದ ನಂತರ ಇದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.

ಸಮಾನತೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿರುವ ತಾರತಮ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎದುರಿಸುವ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಅಡೆತಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಯುಜಿಸಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಎಸ್‍ಸಿ/ಎಸ್‍ಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ; ಇದರ ಜತೆಗೆ ಒಬಿಸಿಗಳು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳು (ಇಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್) ಮತ್ತು ಅಂಗವಿಕಲರಂತಹ ಇತರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಜನವರಿ 17, 2016ರಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (ಎಚ್‍ಸಿಯು) ಜಾತಿ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆಯು ಎಸ್‍ಸಿ/ಎಸ್‍ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯಂತಲ್ಲದೆ ನಾಗರಿಕ ಕಾನೂನಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಾಗಿದೆ.

ಈ ನಾಗರಿಕ ಕಾನೂನು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳ ಹೊರಗೆ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ವಿರುದ್ಧ ಲಿಂಗ ಸಂವೇದನಾ ಸಮಿತಿ (ಜಿಎಸ್‍ಸಿಎಎಸ್‍ಎಚ್) ಯಂತೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೂಡಾ ಜಾತಿ ಕಿರುಕುಳದ ವಿರುದ್ಧ ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಹಲವು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಎಸ್‍ಸಿ/ಎಸ್‍ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಹೊರಗಿನ ಡಿಸ್ಟೋಪಿಕ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಯುಟೋಪಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಾರದು. ಅಪರಾಧ ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಬದಲು ಅವರನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯದ್ದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಇವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನಿಗಾಗಿ ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಶಾಸಕಾಂಗ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ, ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ಇದುವರೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಶಾಸನಕ್ಕೂ ಬೆಂಕಿಯ ಬಳೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಯಾಣವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲು ಸಕಾರಣಗಳು ಕಡಿಮೆ.

ಬಿಜೆಪಿಯ ದುಃಸ್ವಪ್ನ

ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿರುವ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಪಕ್ಷವು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ದಲಿತರೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸದಾ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದೆ. ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಹೆಸರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ (ಬಿಜೆಪಿ) ಕೆಟ್ಟ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಅವರ ಸಾವು 2016ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅವರ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ (ಎಎಸ್‍ಎ) ರೋಹಿತ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್ (ಎಬಿವಿಪಿ) ನ ಅವರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಉದ್ವಿಗ್ನ ಘರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಎಬಿವಿಪಿಯ ಹಿಂದುತ್ವದ ಒತ್ತಡದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹೋರಾಟಗಳು ಬಿಜೆಪಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಎಎಸ್‍ಎಯ ಐದು ದಲಿತ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಸುಂಕಣ್ಣ ವೇಲುಪುಲಾ, ಶೇಷಯ್ಯ ಚೆಮುಡುಗುಂಟಾ, ವಿಜಯ್ ಪೆದ್ದಪುಡಿ, ದೋಂತ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಮತ್ತು ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಅವರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‍ಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಎಎಸ್‍ಎ ನಾಯಕ ದೋಂತ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಅವರು ಎಚ್‍ಸಿಯು ಕುಲಪತಿ ಅಪ್ಪರಾವ್ ಮತ್ತು ಆಗ ಕೇಂದ್ರ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಸ್ಮೃತಿ ಇರಾನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿರಿಯ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರ ವಿರುದ್ಧ ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಫ್‍ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ರೋಹಿತ್ ಸಾವಿಗೆ ಮುನ್ನ ಎಎಸ್‍ಎ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇರಾನಿ ಪದೇ ಪದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದ್ದರು.

ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಅವರ ಸಾವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದಲಿತ ದಂಗೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಹೊಸ ಅಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. 'ನೆರಳುಗಳಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬರೆದ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಟಿಪ್ಪಣಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯುಗವಾದಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿತು.

ದಲಿತರ ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹತಾಶರಾದ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು ರೋಹಿತ್ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯವನಲ್ಲ, ಅವನು ತನ್ನ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನಕಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿ-ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಆದರೆ ದಲಿತರು ರೋಹಿತ್ ಅವರನ್ನು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಐಕಾನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅದು ಏನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಚಳುವಳಿ ಜನವರಿ 2016ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಮೋದಿ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತರ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.

ದೆಹಲಿಯ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಜೆಎನ್‍ಯು) ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಮುಂಬೈನ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಭವನ ಧ್ವಂಸವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಉನಾದಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಹಲ್ಲೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಗುಜರಾತ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ದಂಗೆಗಳು, ಎನ್‍ಆರ್‌ಸಿ-ಸಿಎಎ ದಂಗೆಗಳು. ರೈತರ ದಂಗೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದವು.

ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮೋದಿ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜನ ಚಳುವಳಿಯೂ ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಈ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ರೋಹಿತ್ ಅವರ ತಾಯಿ ರಾಧಿಕಾ ವೇಮುಲ ಈ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದಲಿತರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ರೋಹಿತ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಮಗ ರಾಜ ವೇಮುಲ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ರಾಧಿಕಾ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧ ಒಮ್ಮತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ತಾರತಮ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನ ಪ್ರಯತ್ನವು ಒಂದು ದಶಕದ ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಹೇಳಲಾಗದ ಯಾತನೆಯ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲ ದಲಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದಿಂದಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.

ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲ ಅವರ ಸಾವು ಬಿಜೆಪಿ ಎಂದಿಗೂ ಪರಿಹರಿಸದ ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು: ದಲಿತರನ್ನು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವ ಜಾತಿ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವುದು; ದಲಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿನ "ಮಾರಕ ಅಪಘಾತ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುವ ನೈತಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಬಣ್ಣನೆಗಳು ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎಬಿವಿಪಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಭೂತವನ್ನು ಪಳಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೊಂದಿರುವ ಆರಾಮದಾಯಕ ಸಂಖ್ಯಾಬಲವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರೋಹಿತ್ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು.

ಆದರೆ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರವೂ, ಮಸೂದೆಗೆ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿರುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.

ಮೋದಿ ಆಡಳಿತದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದ್ವೇಷವು ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮಸೂದೆ ಹಾಳುಮಾಡಲು ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಾಸನವನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿಸಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವದ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಬಹುದಾದರೂ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುಲಭವಾದ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಪಕ್ಷಗಳು

ಮೇ 2024 ರಲ್ಲಿ, ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರಕಾರ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಪೊಲೀಸರು ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ರೋಹಿತ್ ತನ್ನ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನಕಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ಸುದ್ದಿ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಟೀಕೆಗಳ ಬಿರುಗಾಳಿ ಎಬ್ಬಿಸಿ, 2016ರಲ್ಲಿ ಆಂದೋಲನ ನಡೆಸಿದ್ದ ವಿವಿಧ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು. ಸ್ಮೃತಿ ಇರಾನಿಯಂತಹ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು.

ತೆಲಂಗಾಣದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರಕಾರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಂದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಾನಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕವು ಹೋಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವದಿಂದ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ರಾಧಿಕಾ ವೇಮುಲಾ ಮತ್ತು ದೋಂತ ಪ್ರಶಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಎಚ್‍ಸಿಯು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನ ನಿಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ರೇವಂತ್ ಆತುರದಿಂದ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದರು. ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಬಿಆರ್‌ಎಸ್ ಸರಕಾರವನ್ನು ಸಿಎಂ ದೂಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, 2016 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಚ್‍ಸಿಯುನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತೆಲಂಗಾಣ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ವಾರಂಟ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಸಮನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಬಿಆರ್‌ ಎಸ್ ಸರಕಾರವು ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರಕಾರ ಕೈಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ತೆಲಂಗಾಣದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಲ್ಲು ಭಟ್ಟಿ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಕ ಅವರು ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಎಚ್‍ಸಿಯುನ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಹೋರಾಟದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರ ಪ್ರೇರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.

ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಸ್‍ಸಿ/ಎಸ್‍ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೋರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವೊಂದು ಸುದ್ದಿಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪಾಯಲ್ ತಡ್ವಿ ಅವರ ತಾಯಿ ರಾಧಿಕಾ ವೇಮುಲಾ ಮತ್ತು ಅಬೇದಾ ತಡ್ವಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಪಾಯಲ್ ಮುಂಬೈನ ಟೋಪಿವಾಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಭಿಲ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಿಂದ ತೀವ್ರ ಜಾತಿ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು 2019ರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ವೇಮುಲಾ ಮತ್ತು ತಡ್ವಿ ಅವರ ವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಜನವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ ಯುಜಿಸಿಯನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಎಸ್‍ಸಿ/ಎಸ್‍ಟಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 2012ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುಖದೇವ್ ಥೋರಟ್ ರೂಪಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಯುಜಿಸಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

2025ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪತ್ರವು ರೋಹಿತ್ ಅವರ ಮರಣ - ಜನವರಿ 17 - ಮತ್ತು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ - ಜನವರಿ 30 ಎರಡನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಅದು ಆ ವರ್ಷದ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೆರುಗನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಈ ಘಟನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ಸಚಿವ ಪ್ರಿಯಾಂಕ್ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ರೋಹಿತ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದರು, ಅವರು ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಂತೆ ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.

ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪು ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಲಾಬಿ ಮಾಡಲು ಎಡ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ರಚಿಸಿತು.

ಅವರು ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಎಚ್.ಕೆ. ಪಾಟೀಲ್, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಎಂ.ಸಿ. ಸುಧಾಕರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಾಂಕ್ ಖರ್ಗೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವರವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಜನರ ಕರಡನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮುಖಂಡರು, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅಭಿಯಾನವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

2016ರಲ್ಲಿ ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಕರಡು ಮಾಡಲು ಎರಡು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು - ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಲಿತ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿಯಾನ (ಎನ್‍ಸಿಡಿಎಚ್‍ಆರ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತೆಲಂಗಾಣ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನ ಎಸ್ಸಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ. ಈ ಕರಡುಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು.

ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರವು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಕರಡುಗಳನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ನವೀಕರಿಸಿದವು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2025ರಂದು, ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರವು ಬೆಳಗಾವಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಅಧಿವೇಶನದ ಹೊರತಾಗಿ ಔಪಚಾರಿಕ ದುಂಡುಮೇಜಿನ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ತಂಡವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು. ಜನವರಿ 8ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಭಿಯಾನವು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಕರಡಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.

ಪ್ರಚಾರ ತಂಡ ಮತ್ತು ಮೂವರು ಸಚಿವರ ನಡುವಿನ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಮನೋಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಇಡೀ ವ್ಯಾಯಾಮವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳು ಅವರ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಬಲವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಖಚಿತ.

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸಂಪುಟದ ಸಚಿವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಪ್ರಮುಖ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಕರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಥವಾ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಎಸ್‍ಸಿ/ಎಸ್‍ಟಿ ಮತ್ತು ಒಬಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜವಾಗಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನಡೆಸುವ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ದಶಕಗಳಿಂದ, ವಿವಿಧ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೀಟು ಹಗರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಕೆಟ್ಟ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿವೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಜೂನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಿಎಂಎಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಆಕಾಶ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂ ಹೊರೈಜನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍ನಂತಹ ವಲಯದ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸೀಟ್ ಬ್ಲಾಕಿಂಗ್ ಹಗರಣವು ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನದು.

ಕುಖ್ಯಾತ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕೋಟಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟೇಶನ್ ಶುಲ್ಕಗಳ ತವರು ಈ ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವೂ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.

ಇದು ದುಬಾರಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಸೀಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಸರಕಾರಿ ಸೀಟುಗಳ ಎರಡು ಹಂತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಈ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಈ 'ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸೀಟುಗಳನ್ನು' ಅವರು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು. ಮತ್ತು ಅವರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಔಚಿತ್ಯ ಅಥವಾ ಈ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸದೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಈ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವು. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಸರಕಾರಿ ಕೋಟಾದ ಮೂಲಕ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೀಸಲು ವರ್ಗಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು "ಅನರ್ಹರು" ಎಂಬ ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದರು.

ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2018 ಮತ್ತು 2023 ರ ನಡುವೆ ಎಸ್‍ಸಿ/ಎಸ್‍ಟಿ/ಒಬಿಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳ 13,626 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಐಐಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಐಐಎಂಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ನರ್ಸರಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶದ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.

ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು - ಸರಕಾರಿ, ಅನುದಾನಿತ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ - ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾರೆ? ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಗಳ ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಇದು ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಅಪವಿತ್ರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಮ್ಮತವಾಗಿದ್ದು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುತ್ತದೆ. ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಲು, ಈ ಒಮ್ಮತವನ್ನು ಮುರಿಯಬೇಕು.

ಮುಂಬರುವ ದ್ವೇಷದ ಬಿರುಗಾಳಿ

ಕಾನೂನನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಜಾತಿ ಅಲಿಖಿತ ಕಾನೂನು ಆಗಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಕಾನೂನು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಜಾತಿ-ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಕೆರಳಿದ ಗೂಳಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಂದಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಳುವ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೌಮ್ಯ ಅಥವಾ ವಿನಾಯಿತಿ - ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಯ ಮತ್ತು ಅನುಕರಣೀಯ ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.

ಈ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತಗಳಿಂದಲೂ ಬದುಕುಳಿದವು. ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್, ಡಚ್, ಪೋರ್ಚ್‌ಗೀಸ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ.

1858ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಭುತ್ವವು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಜಾತಿ ಸಂಹಿತೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸವಾಲು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇದು ಸುಧಾರಣೆಯ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಬಾಂಬೆ, ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳು ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ, ಅಯ್ಯಂಕಳಿ, ಅಯೋತಿ ಥಾಸ್, ಜೋಗೇಂದ್ರನಾಥ ಮೊಂಡಲ್, ಎಂಸಿ ರಾಜಾ, ರೆಟ್ಟಮಲೈ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಮತ್ತು ಬಿಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಂತಹ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ದಲಿತ ನಾಯಕರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ ದೇಶಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಈ ಸಹಯೋಗವು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.

ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಲುವಿನ ದಲಿತ ನಾಯಕರ ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ನಾಯಕತ್ವದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವವಾಗಿತ್ತು.

ಹೊಸ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದಮನಿತ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಉಸಿರಾಟದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಚೇರಿಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ. ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಹೀಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

ಈ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೊದಲು, ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್, ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳ ಗಣ್ಯರಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಭಾರತದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಇದು ಬದಲಾಯಿತು. 1854 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ವುಡ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.

ವುಡ್ಸ್ ಡೆಸ್ಪ್ಯಾಚ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮ್ಯಾಗ್ನಾ ಕಾರ್ಟಾ ಆಯಿತು. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸರಕಾರ ನಡೆಸುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸರಣಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಬಂದವು. ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸರಕಾರ ನಡೆಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾತ್ಯತೀತ ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವುಡ್ಸ್ ಡೆಸ್ಪ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ ಅನುದಾನ-ಸಹಾಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ಅವರ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ದಲಿತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಇವು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಮಾಸಿಕ ಅನುದಾನವನ್ನು ಪಡೆದವು.

ಈ ಸರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೆಳಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಸಾಹಿತ್ಯ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಇತಿಹಾಸ, ಭೌಗೋಳಿಕತೆ, ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಹೀಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿದ ಈ ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವೇ ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್.

ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜಾತ್ಯತೀತ ಕಾನೂನುಗಳ ಬಳಕೆಯು ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿತು. ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅಡಚಣೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಜಾತ್ಯತೀತ ಕಾನೂನುಗಳು ವಿಮೋಚನೆಯ ಸಾಧನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು, ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಕಾನೂನುಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾನೂನುಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನುಗಳು, ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕಾನೂನುಗಳು. ಅವುಗಳ ಪರಿಚಯವು ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಹಿಂಸೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಮುದುಕಲತ್ತೂರ್ (1957), ಕಿಲ್ವೇನ್ಮಣಿ (1968), ವಿಲ್ಲಿಪುರಂ (1978), ಕರಂಚೇಡು (1985), ತ್ಸುಂಡೂರು (1991), ಕಂಬಾಲಪಲ್ಲಿ (2000), ಖೈಲಾರ್ಂಜಿ (2006) ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಗಳು - ಹಳೆಯ ಕ್ರಮದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ದಲಿತರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕಥೆಯೆಂದರೆ, ದಲಿತರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಲಿಖಿತ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜಾತಿಯ ಅಲಿಖಿತ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೊಲೆಗಾರರು ಪರಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕಾನೂನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಲಿಖಿತ ಕಾನೂನನ್ನು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅವರು ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತಾರೆಯೇ? ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಮತ್ತು ಎಎಸ್‍ಎಯ ಅವನ ಸಹಚರರು ಮನುವಿನ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಬೇಕೇ?

ಕಾನೂನು ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಾಧನ

ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಶಾಸಕರು ಲಿಖಿತ ಕಾನೂನಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನವು ಕಾನೂನು ಪವಿತ್ರವಲ್ಲ ಎಂದು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಥ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅವು ಕಾಗದದಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿವೆ, ಆಯ್ದವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಕೂಲ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೋವಿನಿಂದ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಕಾನೂನುಗಳು, ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಹೀನವಾಗಿವೆ.

ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸತ್ತ ದಲಿತನ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಮಾರಕವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಅವನನ್ನು ಕೊಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಛಿದ್ರತೆಗೆ ಕಾರಣ ವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?

1949ರ ನವೆಂಬರ್ 25 ರಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:

"ಸಂವಿಧಾನವು ಶಾಸಕಾಂಗ, ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದಂತಹ ರಾಜ್ಯದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒದಗಿಸಬಹುದು. ರಾಜ್ಯದ ಆ ಅಂಗಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಜನರು ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು."

ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆಯವರವರೆಗಿನ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಸುಧಾರಕರಾದ ಬಸವಣ್ಣ, ರವಿದಾಸ ಮತ್ತು ಕಬೀರ್ ಅವರಂತಹವರು - ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಮೋಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.

ಪುಣೆಯ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮಿಷನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಫುಲೆ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ದಮನಿತ ಜಾತಿಗಳ ರಾಜಕೀಯ ವಿಮೋಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಏಕೆ? 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು?

ಅಯೋತಿ ಥಾಸ್, ಜೋಗೇಂದ್ರನಾಥ್ ಮೊಂಡಲ್, ರೆಟ್ಟಮಲೈ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್, ಎಂಸಿ ರಾಜಾ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ದಲಿತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆದರೆ ಜಾತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಅಥವಾ ನಂಬದ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಚಳುವಳಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವತ್ತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು ಎಂಬುದು ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸರಕಾರಿ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ದೃಢವಾದ ದಲಿತ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಹೊಸ ದಲಿತ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯು ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ಕಾನೂನುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊಳೆತ ಸ್ಥಿತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಂಗೆಗೆ ಕೂಗುತ್ತಿದೆ. ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಯೆಂದರೆ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಬಹುದೇ ಎಂಬುದು.

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕಿರುಕುಳ, ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ಶಾಸನವು ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹವನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಹೊಂದಿರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಜಾತಿವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ, ಸಂಘಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಂದೋಲನ ಮಾಡುವ ಅವರ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.

ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಮತ್ತು ಎಎಸ್‍ಎಯ ಅವರ ಒಡನಾಡಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‍ಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಸವಾಲನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಲಿಖಿತ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಲಿಖಿತ ಜಾತಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ರೋಹಿತ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಂಗೀಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಜಾತಿ ಕಿರುಕುಳದ ವಿರುದ್ಧ ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಧಾವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಕಡಿಮೆ. ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸರಕಾರ ಅವರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದರೂ, ಅವರು ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಏನು ಖಾತರಿ?

ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ವಿರುದ್ಧದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಲು ಒಂದು ಕಾರಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದ ಆಶಯ.

2014ರ ಪ್ರಬಂಧವೊಂದರಲ್ಲಿ, ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಅವರು 1991-92ರಲ್ಲಿ ಎಚ್‍ಸಿಯುನಲ್ಲಿ ಎಎಸ್‍ಎ ಘಟಕವನ್ನು ಓಬಿಸಿಗಳಿಗೆ 27% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಮಂಡಲ್ ಆಯೋಗದ ವರದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಎಎಸ್‍ಎಯ ಆರಂಭಿಕ ಧ್ಯೇಯವೆಂದರೆ ಮಂಡಲ್ ವರದಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು.

2006ರಲ್ಲಿ, ಮಂಡಲ್‍ನ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಗಿನ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವ ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವು ಕಾನೂನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅದು ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಈ ಹೊಸ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಎಷ್ಟು ಅಗಾಧವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 27% ಕೋಟಾವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಅನುಮತಿಸಲು ಸಿಂಗ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.

ಆದರೆ 2006ರಲ್ಲಿ ಎಚ್‍ಸಿಯುನಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಎಎಸ್‍ಎ ಆಗ ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಬದ್ಧ ಪಡೆಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಘಟನೆಯ ಆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವುಲ್ಲಿ ಧನರಾಜು ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬಿಸಿ ಕೋಟಾದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ನಂತರ ಎಎಸ್‍ಎ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಆಂದೋಲನಗಳಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸರಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದರೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆದವು.

2008ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಕೊನೆಗೂ ತೆರವಾದಾಗ, 2008-09 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಎಸ್‍ಎ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು ಎಚ್‍ಸಿಯು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರವೇಶ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಎಂದು ಧನರಾಜು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೇರಿದ ಒತ್ತಡವು ಎಎಸ್‍ಎ ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಓಬಿಸಿ ದಾಖಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎಚ್‍ಸಿಯು ಆ ವರ್ಷ ಓಬಿಸಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆ

ಎಚ್‍ಸಿಯುನಲ್ಲಿರುವ 35 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಎಎಸ್‍ಎ ಘಟಕವು ಅಸಾಧಾರಣ ದಲಿತ ನೇತೃತ್ವದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 2000 ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಅಸಾಧಾರಣ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದು ಸಾಧಿಸಿದ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಕ್ಯಾಂಪಸ್, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶವು ಇಂದು ತುಂಬಾ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಯೂನಿಯನ್ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಎಬಿವಿಪಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದುತ್ವ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಿಟ್ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.

ದೇಶಾದ್ಯಂತ, ಎಎಸ್‍ಎನಂತಹ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೂ ಎರಡೂ ಎಬಿವಿಪಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಡಪಂಥೀಯ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ತಮ್ಮ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

2016ರಲ್ಲಿ ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಚಳುವಳಿಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಗಳು ಸಹ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಆಂದೋಲನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಈ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಸಂಘಗಳು 2016 ರ ದಂಗೆಯನ್ನು ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆದವು ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ಸಂಘಗಳು ಕನಸು ಕಾಣುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾದವು.

ಒಂದೆಡೆ, ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಕುಮಾರ್, ಶೆಹ್ಲಾ ರಶೀದ್ ಮತ್ತು ಐಶ್ ಘೋಷ್ ಅವರಂತಹ ಎಡಪಂಥೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರೈಮ್‍ಟೈಮ್ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಾದರು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, 2016 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ದಂಗೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ದಲಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕರಾದ ಮಾಗರೆ ಭೂಪಾಲಿ, ರಾಹುಲ್ ಸೋನ್‍ಪಿಂಪಲ್ ಮತ್ತು ದೋಂತ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಅವರಂತಹವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮರೆಯಾದರು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ರಾಜಕೀಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯು ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ದಲಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿಟ್ಟರೆ, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಮತ್ತು ಶೆಹ್ಲಾ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಾಗ ಮತ್ತು ಶೆಹ್ಲಾ ಬಿಜೆಪಿ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ತರುವ ಭರವಸೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಗ್ನಗೊಂಡವು.

ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಂತೆ, ಅನೇಕ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಭೀಕರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜಮಾತ್-ಎ-ಇಸ್ಲಾಮಿ ಹಿಂದ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (ಎಸ್‍ಐಓ) ಮತ್ತು ಗಲ್ರ್ಸ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (ಜಿಐಓ) ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (ಐಯುಎಂಎಲ್) ಬೆಂಬಲಿತ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್ (ಎಂಎಸ್‍ಎಫ್) ದೇಶದ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಗಳಾಗಿವೆ.

2017-18ರಲ್ಲಿ, ಗುಜರಾತ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಐಐಟಿ-ಮದ್ರಾಸ್, ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕರು ಹೈದರಾಬಾದ್‍ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದರು.

ಅಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾಯಕರು ಅರಿತುಕೊಂಡ ನಂತರ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್, ಹಿಂದುತ್ವ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸ್ಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದವು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ ಕೊನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಲಿತ ನಾಯಕ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಆಗಿರಬಹುದು. 1942ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (ಎಐಎಸ್‍ಸಿಎಸ್‍ಎಫ್) ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ ವಿವರವಾದ ಚಾರ್ಟರ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಎಐಎಸ್‍ಸಿಎಸ್‍ಎಫ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗಾಗಿ ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಸದಸ್ಯತ್ವ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿವರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ದೈಹಿಕ ಸದೃಢತೆಯವರೆಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಎಐಎಸ್‍ಸಿಎಸ್‍ಎಫ್‍ನ ಉದ್ದೇಶ ಹೀಗಿತ್ತು: "ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಳುವಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ತರುವ ಮೂಲಕ ಅವರಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು"

ಒಬ್ಬ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯನು ಮನೆ ಕಟ್ಟಬೇಕಾದರೆ, ಮೊದಲು ಅವರು ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕಾಲದ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೆಟಾವರ್ಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ದಲಿತ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಹೊಸ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ದಲಿತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ವರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

1919 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರವು ಶೋಷಿತ ವರ್ಗಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಲು ಸೌತ್‍ಬರೋ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾದಾಗ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ತಮ್ಮ ವಕೀಲಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ರಚನೆಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಇಬ್ಬರೂ ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ತಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.

ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೊದಲೇ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಜನರ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ದಲಿತ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿತ್ತು, ಭೂಮಿಯ ಸಮೂಹವಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ 'ಭಾರತದಿಂದ' ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ 'ಭಾರತದಲ್ಲಿ' ಚರ್ಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು.

ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಓದಿ, ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪರಿಹಾರವೂ ಅಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮೊದಲೇ ವೈಫಲ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಆಹ್ವಾನ - ರೋಹಿತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಒಡನಾಡಿಗಳು ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು, ಸಂಘಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಂದೋಲನ ಮಾಡಲು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಎಂದಿಗೂ ಕಾನೂನನ್ನು ವಿಮೋಚನೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಿಲ್ಲ. ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ಅದು ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ದಮನಿತರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾನೂನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.