ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕೆಂದರೆ ಬರೀ ಅಕ್ಕಿಯೇ?

ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವು ಯಾವುದು ಜನಪರ, ದುರ್ಬಲಪರ ಕಾಯ್ದೆ ಕಾನೂನು ಗಳು ಇದ್ದವೋ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಸಿವು ಮುಕ್ತ ಭಾರತವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ 2013’ಯನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿಗೊಳಿಸಿ ದೇಶದ ಕೊನೆಯ ಸ್ತರದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಾವುಗಳು ವಿರೋಧಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2026, ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2013ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾದ ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 21ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದೆ.

ಅಂತ್ಯೋದಯ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಅವರ ತೀವ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ದುರ್ಬಲತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ‘ಬಡವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಡವರು’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ರಾಜ್ಯವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ನಂತರ, ಗೌರವಯುತ ಬದುಕಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಅದರ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ (30-31 ದಿನಗಳ) ಅವಧಿಗೆ ಕೇವಲ 7 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಆಹಾರಧಾನ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುವುದರಿಂದ, ಅದು ಕನಿಷ್ಠ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಬಂದು ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆಗೊಳಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಕಡಿಮೆ ಗೊಳಿಸುವುದು ಯಾವ ನ್ಯಾಯ? 2025ರ Global Hunger Index (GHI) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು 123 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 102ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವುದು ಭಾರತದ GHI ಅಂಕ 25.8 ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಗಂಭೀರ ಹಸಿವಿನ ಮಟ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವಾಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಈ ನಡೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದುರ್ಬಲರ, ಬಡವರ ಪರವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಬದಲು ಅದನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ. ಅಂತ್ಯೋದಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ನೈಜ ಬಡತನ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವರ ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕಿನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನೇ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂತಹ ಕ್ರಮವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2013ರ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಘನತೆಯ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 7 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಆಹಾರಧಾನ್ಯ ನೀಡಲಾಗುವುದು ಎನ್ನುವ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆದರೆ 5 ಜನ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 35 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಧಾರಿತ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 35 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಎಂಬ ಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಐದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಐದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಆಹಾರಧಾನ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಹಕ್ಕು ನೀಡುವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 14ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾದ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಆಹಾರಧಾನ್ಯ ವಿತರಣೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2013, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಹಾರಧಾನ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಗೌರವಯುತ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಮರ್ಪಕ, ಪೌಷ್ಟಿಕ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅಕ್ಕಿ ವಿತರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಭದ್ರತೆಯೇ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.

ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಬದಲು, ಸರಕಾರವು ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿರುವ ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.