ಶಿಶು ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಚಾರ: Nestle India ವಿರುದ್ಧ FSSAI ಕ್ರಮ

ಶಿಶು ಪೋಷಣೆಯ ಮೂರು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಆಹಾರ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ FSSAI ಶುಕ್ರವಾರ ನೆಸ್ಲೆ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ನೆಸ್ಲೆ ಇಂಡಿಯಾ ತಯಾರಿಸಿರುವ 'ನ್ಯಾನ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೊ ಸ್ಟೇಜ್ 1' (NAN Excella Pro Stage 1), 'ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಜೆನ್ ಪ್ರೊ 1' (Lactogen Pro 1) ಮತ್ತು ಒಂದು ಫಾಲೋ-ಅಪ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ (ಶಿಶುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆಹಾರ) ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ತನ್ನ ತನಿಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (FSSAI) ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ.

ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಚಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಒಂದು ಫಾಲೋ-ಅಪ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷವಿರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಇದರರ್ಥ ನೆಸ್ಲೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ನೋಟಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ, FSSAI ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಕ್ರಮವು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬ್ಯಾಚ್ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದಾಗಲಿ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.

ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವು ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

"ನಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ (ನ್ಯಾನ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೊ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಜೆನ್ ಪ್ರೊ) ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಲೇಬಲ್ ಗಳಿಗೆ FSSAI ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ನೋಟಿಸ್ ಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಲೇಬಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ವಾಸ್ತವದ್ದು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿವರವಾದ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರದ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ನೆಸ್ಲೆ ಇಂಡಿಯಾ ವಕ್ತಾರರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

"ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್ ಘೋಷಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ನಾವು FSSAI ಜೊತೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಲೇಬಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ನಾವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿವರವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ವಕ್ತಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

► ನ್ಯಾನ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೊ ಸ್ಟೇಜ್ 1 ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಏನು ಸಮಸ್ಯೆ?

ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕಾರ, 'ನ್ಯಾನ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೊ ಸ್ಟೇಜ್ 1' ಉತ್ಪನ್ನದ ಪ್ರಚಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಯು "5 ಎಚ್ಎಂಒಗಳು" (5 HMOs) ಮತ್ತು "ವೇ ಪ್ರೋಟೀನ್" (whey protein) ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಈ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ನೆಸ್ಲೆ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ FSSAI ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೋರಿತ್ತು. ನಂತರ ಈ ಉತ್ಪನ್ನವು 2020ರ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳ (ಶಿಶುಗಳ ಪೋಷಣೆಯ ಆಹಾರಗಳು) ನಿಯಮಗಳ ವಲಯ 4(2)ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಶಿಶು ಆಹಾರಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಚಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅಂತಹ ಪ್ರಚಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ನಿಯಮವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

► ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಜೆನ್ ಪ್ರೊ 1ರಲ್ಲಿ ಏನು ದೋಷ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ?

FSSAI 'ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಜೆನ್ ಪ್ರೊ 1' ಉತ್ಪನ್ನದ ಪ್ರಚಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಚಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವೇ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ನೆಸ್ಲೆ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೋರಿದ್ದು, ಈ ಉತ್ಪನ್ನವು 2020ರ ನಿಯಮಗಳ ವಲಯ 4(2)ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಆಹಾರಗಳ ಪ್ರಚಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ನಿಯಮ ಹೊಂದಿದೆ.

► ಶಿಶು ಆಹಾರಗಳ ಪ್ರಚಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಏಕೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿವೆ?

ಶಿಶು ಪೋಷಣಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಇವು ಇತರ ಹಲವು ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಿಂತ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಚಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ಭಾರತೀಯ ನಿಯಮಗಳು ಶಿಶು ಆಹಾರಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ.

FSSAI ನೋಟಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಶಿಶು ಹಾಲಿನ ಬದಲಿಗಳು, ಫೀಡಿಂಗ್ ಬಾಟಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಶು ಆಹಾರಗಳ (ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1992ನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಕಾನೂನು ಶಿಶು ಹಾಲಿನ ಬದಲಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಿಶು ಆಹಾರಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಹಾಗೂ ಪ್ರಚಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

► ಫಾಲೋ-ಅಪ್ ಫಾರ್ಮುಲಾದಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತು?

ಮೂರನೇ ಪ್ರಕರಣವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ನೆಸ್ಲೆ ಇಂಡಿಯಾ ತಯಾರಿಸಿದ ಫಾಲೋ-ಅಪ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಯೋಟಿನ್ ಅಂಶವು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ, 2020ರ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಬಯೋಟಿನ್ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಆ ಮಾದರಿಯು ಸರಿಹೊಂದುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.

ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ7 ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಯೋಟಿನ್, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ವಿಟಮಿನ್ ಆಗಿದೆ. ಶಿಶು ಪೋಷಣಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ನಿಗದಿತ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

► ನೆಸ್ಲೆ ಇಂಡಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ?

ಈ ಮೂರು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನೆಸ್ಲೆ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಟಿಸ್ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಎರಡು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪ್ರಚಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೂರನೇ ಪ್ರಕರಣವು ಬಯೋಟಿನ್ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.

► ಈ ಕ್ರಮ ಯಾಕೆ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಶುಗಳ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಶಿಶು ಪೋಷಣಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಈ ಕ್ರಮವು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿರ್ಣಯ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಿದೆ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪನ್ನವು ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಪೋಷಕರು ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಬಾರದು.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿಶು ಫಾರ್ಮುಲಾವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮಕ್ಕಳ ತಜ್ಞರು ಅಥವಾ ಅರ್ಹ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಸೌಜನ್ಯ: Indiatoday.in