ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜ ನಿಯಮ. ಆದರೆ ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅನುಭವ, ಜ್ಞಾನ, ಜೀವನಪಾಠ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಕಾಲದ ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಗಳಿಸಿದ ಅನುಭವವು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಅಮೂಲ್ಯ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸಿದ, ಬದುಕಿನ ದಾರಿ ತೋರಿದ, ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹಿರಿಯರು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆರೈಕೆಗೆ ಅಲ್ಲ, ಗೌರವ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆಗೆ ಅರ್ಹರು.

ಹಿರಿಯರ ಹಕ್ಕು, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ 1990ರಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. 1991ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಕುರಿತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ದಿನವು ಕೇವಲ ಸನ್ಮಾನದ ದಿನವಲ್ಲ; ಹಿರಿಯರ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ.

ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರು ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅವರು ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸದ ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ಪೀಳಿಗೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಗಳು. ಅವರ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ಅನೇಕ ಪಾಠಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆತಂಕಕಾರಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಬೆಳಕು ಮಸುಕಾಗಬಾರದು. ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರದಷ್ಟೇ ಮಾತು, ಮಮತೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮವರು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯೂ ಅಗತ್ಯ.

ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳುವುದು, ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡುವುದು, ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿಸುವುದು, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೂ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ. ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಯುವಜನತೆಯ ನವಜ್ಞಾನ ಒಂದಾದಾಗ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಸಮತೋಲನದ ದಿಕ್ಕು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಗತ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ನಿಯಮಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ, ಸೂಕ್ತ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಏಕಾಂತ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದೂರವು ಹಿರಿಯರ ಬದುಕಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆ ದೇಹದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಮತೆಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು.

ಹಿರಿಯರು ಗೌರವಯುತ ಜೀವನ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆ-ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಗರಿಕರು. ಪಿಂಚಣಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಅರ್ಹರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬೇಕು. ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಒದಗಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳದೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಬೇಕು.

ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬ, ಸಮುದಾಯ, ಸರಕಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳು, ಕಾನೂನು ಅರಿವು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಳಿಗಾಂತರ ಸಂವಾದಗಳು ಹಿರಿಯರ ಏಕಾಂತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ರೂಪಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಯಬೇಕು.

ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವೇಗ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಹಿರಿಯರು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಆಳ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಯುವಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಕೈಹಿಡಿಯಬಹುದು; ಹಿರಿಯರು ಯುವಜನತೆಗೆ ತಾಳ್ಮೆ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯ, ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪಾಠ ಕಲಿಸಬಹುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬದುಕಿಗೆ ವೇಗ ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬದುಕಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿರಿಯರ ದಿನವು ಹೂಮಾಲೆ, ಶಾಲು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಆಚರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಆರೋಗ್ಯ ವಿಚಾರಿಸುವುದು, ಅನುಭವ ಆಲಿಸುವುದು, ಅಗತ್ಯ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು.ವಯಸ್ಸು ಮಾಗಬಹುದು; ಮೌಲ್ಯ ಮಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೂದಲು ಬೆಳ್ಳಗಾಗಬಹುದು; ಅನುಭವದ ಬೆಳಕು ಮಸುಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಮನೆಯ ಮೂಲೆಗಿಡಬೇಕಾದವರಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಕಾಣುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸೋಣ. ಕುಟುಂಬ ಮಮತೆ ನೀಡಲಿ; ಸರಕಾರ ಭದ್ರತೆ ನೀಡಲಿ; ಸಮಾಜ ಗೌರವ ನೀಡಲಿ; ಯುವಜನತೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಿ.ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವದ ದೀಪ ಯುವಜನತೆಯ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿದಾಗ, ಪೀಳಿಗೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಾನವೀಯ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಹಿರಿಯರ ದಿನದ ನಿಜವಾದ ಸಂಕಲ್ಪ; ಅದೇ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಹೆಮ್ಮೆ.

Tags:    

Writer - ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ

contributor

Editor - ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ

contributor

Contributor - ಡಾ. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಸ್ವಾಮಿ ಕೆ.ಪಿ.

contributor

ಸಂಶೋಧಕರು, CSSI ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ