ISRO 'ಖಾಸಗೀಕರಣ' ನಡೆ: ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ನೀತಿ ಹೇಳುವುದೇನು?

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ISRO) ಕೆಲ ನೌಕರರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯವು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ. ಇಸ್ರೋ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸದ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ (IN-SPACe) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪವನ್ ಗೋಯೆಂಕಾ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಈ ಕಳವಳಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.

ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಅಂದರೆ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಅಂಡ್ ಆಥರೈಸೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್. ಇದು ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾಯತ್ತ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (NGEs) ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಸ್ರೋ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೌಕರರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೋರಿವೆ. ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಇಸ್ರೋವನ್ನೇ ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಲಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿ. ನಾರಾಯಣನ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ನೀತಿ ಹೇಳುವುದೇನು?

ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಲಯವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತು 2020ರಲ್ಲಿ ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ (IN-SPACe) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನಂತರ, ಇಸ್ರೋ, ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್, ನ್ಯೂಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NSIL) ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು 'ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ನೀತಿ–2023' ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.

ISRO: ಈ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಮಾನವ ಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಯಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಬಾಹ್ಯಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ರೂಪುರೇಷೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಆಧಾರಿತ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಿಂದಿನ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕ್ರಮೇಣ ಹೊರಬರಬೇಕು ಎಂದು ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಈ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳು, ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಗ್ರೌಂಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಕಕ್ಷೆಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸರಿಯಾದ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು, ಉದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಡುವೆ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಸಹ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಎನ್ಎಸ್ಐಎಲ್ (NSIL): ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮವಾಗಿರುವ ಎನ್ಎಸ್ಐಎಲ್, ಇಸ್ರೋದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ಇದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎನ್ಎಸ್ಐಎಲ್ ಮತ್ತು ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ನ ಕೆಲ ಕೆಲಸಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಎನ್ಎಸ್ಐಎಲ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ.

ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ನೆಲ ಆಧಾರಿತ ಆಸ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂವಹನ, ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಮುಂತಾದ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

►ಯಾವ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ?

ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದೆ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ:

ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ವಿ (SSLV): ಮೂರು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯಾನಗಳ ಬಳಿಕ, ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವು (SSLV) 2024ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು. ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೋದ ದೊಡ್ಡ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವಾದ ಪಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ (PSLV) ತಯಾರಿಸಲು 70 ದಿನಗಳು, 60 ಜನರು ಬೇಕಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 100 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ವಿ ವಾಹನವನ್ನು ಆರು ಜನ ಸೇರಿ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದರ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು 30 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮಾತ್ರ.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ವಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲು, 2025ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (HAL) ಸಂಸ್ಥೆಯು 511 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2027ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಂತರ, ಈ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜುದಾರರಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಂಪನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಲದಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 6 ರಿಂದ 12 ಉಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಎನ್ಎಸ್ಐಎಲ್ (NSIL) ಕೂಡ ಕನಿಷ್ಠ 15 ಉಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಪಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ (PSLV): ಇಸ್ರೋಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಐದು ವಾಹನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಎಚ್ಎಎಲ್ (HAL) ಮತ್ತು ಎಲ್ಆಂಡ್ಟಿ (L&T) ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಿದಾಗ, 2022ರಲ್ಲಿ ಪಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವಾಯಿತು. ಅದರ ಬಳಿಕವೂ, ಪಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಇಸ್ರೋ ಈ ವರ್ಷ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಸಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಡಿ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗೆ 36 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅಥವಾ ಎರಡು ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಯಾರಿಕೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯ ನಂತರವೂ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಎಚ್ಎಎಲ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಆಂಡ್ಟಿ ಒಕ್ಕೂಟವು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿರುವ ಐದು ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಈ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಎಲ್ವಿಎಂ 3 (LVM3): ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವಾದ ಎಲ್ವಿಎಂ3 ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 2024ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ನೀಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಎನ್ಎಸ್ಐಎಲ್ (NSIL) ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿತ್ತು. ಆ ಬಳಿಕ ಮುಂದಿನ 12 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಉದ್ಯಮವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಆರು ಎಲ್ವಿಎಂ3 ರಾಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. 2026ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. 42 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವಾಹನಗಳು ತಯಾರಾಗುವವರೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು. ಆ ನಂತರ ಉದ್ಯಮವೇ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.

ಕುಲಶೇಖರಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಸಂಕೀರ್ಣ: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತೂತ್ತುಕುಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಲಶೇಖರಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಉಡಾವಣೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಈ ವರ್ಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕೋರಿದೆ. 'ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿರುವ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ನೀತಿ–2023ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಸ್ರೋ ಮೂಲಕ, ಉಡಾವಣಾ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ' ಎಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೂರು ಉಡಾವಣೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ಅಗತ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಬೆಂಬಲ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ರೋ ಇದುವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳು, ಉಪಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಸಹ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದೆ.

►ಇದನ್ನು ಯಾಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ?

ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯು ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಪ್ರಮುಖ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೂ, ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೇಕಡಾ 2ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇಸ್ರೋದ ಮುಖ್ಯ ಗಮನವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿತ್ತು.

ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯವು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ 9 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಇರುವ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಲಯವನ್ನು, ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ 40 ರಿಂದ 45 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 2021–22ರಲ್ಲಿ 100.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಇದ್ದ ಹೂಡಿಕೆಯು, 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 31ರ ವೇಳೆಗೆ ಆರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 618.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

"ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಲಯವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶವು ಯಾವಾಗಲೂ ಇದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣವು 2022ರಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಾವು ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಲಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಹಾಗೂ ಗೋಯೆಂಕಾ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ" ಎಂದು ಮನೋಹರ್ ಪರಿಕ್ಕರ್ ರಕ್ಷಣಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IDSA) ಉಪ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಅಜಯ್ ಲೇಲೆ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

"ಭಾರತದ ರಣತಂತ್ರದ ಅಗತ್ಯಗಳ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಈ ಹಿಂದೆ ನಮಗೆ ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ... ಇಒಎಸ್-03 (EOS-03) ಉಪಗ್ರಹದ ಆರಂಭಿಕ ವೈಫಲ್ಯದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆಷ್ಟೇ ಅದರ ಬದಲಿ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರಯಾನ 4 ಮತ್ತು 5, ಗಗನಯಾನ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದಂತಹ ಇಸ್ರೋದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವಿಜ್ಞಾನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಈ ಪರಿಣತಿಯು ಖಂಡಿತಾ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

"ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ವಲಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

►ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಾವುವು?

ಇಸ್ರೋ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಾನವ ಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ 'ಗಗನಯಾನ' ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಡಿ ಮಾನವರಹಿತ ಮೊದಲ ಹಾರಾಟ ಇನ್ನು ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಭಾರತವು ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ 'ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ'ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಅದರ ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉಡಾವಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ಮಾನವರಹಿತ ಮತ್ತು ಎರಡು ಮಾನವ ಸಹಿತ ಯಾನಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿವೆ.

ಶಾಶ್ವತ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ಪಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಭೂಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಕೂಡ ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

2040ರೊಳಗೆ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಮಾನವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಚಂದ್ರಯಾನ 4 ಮತ್ತು 5ರ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಬಾರಿ ಚಂದ್ರನ ಮಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತರುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೌಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹಕ್ಕೂ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಬಾಹ್ಯಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದೆ.

ಸೌಜನ್ಯ: indianexpress.com