ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ (Photo: PTI)

ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಮೂರು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ. ಮೋಡಗಳ ರಚನೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ, ಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹವಾಮಾನದೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಹನದಿಂದ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ.

ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ 23 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಅ. 28ರಂದು ಅರ್ನಾಬ್, ನ. 3ರಂದು ಮುರಾಸು ಹಾಗೂ ನ. 16ರಂದು ಅಕ್ವಾನ್ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡು ವಿನಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ.

INSAT-3DS ಉಪಗ್ರಹದ ಥರ್ಮಲ್ ಚಿತ್ರಣವು ಈ ಮೂರು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಕುರಿತು ಸಮೀಪದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಹೇಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಚಿತ್ರಣಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಚಂಡಮಾರುತಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ?

ಚಂಡಮಾರುತ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ವಾತಾವರಣದ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಹೇರಳ ತೇವಾಂಶ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರ ಗಾಳಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಪ್ರಿಲ್–ಮೇ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್–ಡಿಸೆಂಬರ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಚಂಡಮಾರುತ ಋತುಗಳಿವೆ.

ಜೂನ್–ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅವಧಿಯ ನೈರುತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ‘ವರ್ಟಿಕಲ್ ವಿಂಡ್ ಶಿಯರ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯು ಚಂಡಮಾರುತದ ರಚನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದಂತೆ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಬೆಚ್ಚಗಿರುವಾಗಲೇ ಲಂಬ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಚಂಡಮಾರುತ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ (ಹಿಂಗಾರು) ಕೊಲ್ಲಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಚಂಡಮಾರುತಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪೂರಕವಾಗುತ್ತವೆ.

ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ರಿಂದ 2022ರವರೆಗೆ ಮಾನ್ಸೂನ್ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 1.8 ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. 2001ರ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಆವರ್ತನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಸಂಭವಿಸಿರುವ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸರಣಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅಪರೂಪದ ವಿದ್ಯಮಾನವೂ ಅಲ್ಲ. 1976 ಮತ್ತು 1987ರಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ 32 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 2013ರ ನವೆಂಬರ್‌ ನಲ್ಲಿ ಹೆಲೆನ್ ಮತ್ತು ಲೆಹರ್ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಆಂಧ್ರ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತ ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದವು.

ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಅಂಶಗಳು

ಸಮಭಾಜಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಲವಾದ ಎಲ್ ನಿನೊ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಎಲ್ ನಿನೊ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿರುಗಲು ನೆರವಾಗುವ ಗಾಳಿಯನ್ನೂ ಇದು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯರ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಓಷನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್‌ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ನ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಓಷನ್ ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣದ ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕರು, ಎಲ್ ನಿನೊದ ವಿರುದ್ಧ ಹಂತವಾದ ಲಾ ನಿನಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ (Indian Ocean Dipole) ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಸಮಭಾಜಕ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ನಡುವಿನ ಸಮುದ್ರದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯರಿಕ್ ಸೈನ್ಸ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ 2016ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಅಕ್ಟೋಬರ್–ನವೆಂಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆಯು ಎಲ್ ನಿನೊ ಅಥವಾ ಲಾ ನಿನಾಗಿಂತ ದ್ವಿಧ್ರುವಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಟಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಎಲ್ ನಿನೊ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕಳೆದ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮೂರು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎಲ್ ನಿನೊ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಗಾಳಿಯ ಮೇಲೂ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

Tags:    

Writer - ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ

contributor

Editor - ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ

contributor

Byline - ಎನ್ ಕೆ ಸುಪ್ರಭಾ

contributor

ಎನ್ ಕೆ ಸುಪ್ರಭಾ, ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕಿ. ಸಮಕಾಲೀನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹಿ. ಸುದೀರ್ಘ ಎರಡೂವರೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮುದ್ರಣ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನುಭವಿ. ತರಂಗ ಮತ್ತು ದಿ ಸಂಡೇ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ, ಉಷಾಕಿರಣ, ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಕನ್ನಡ, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ, ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್‌, ಈ ದಿನ ಡಿಜಿಟಿಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿನಿಮಾ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಆರೋಗ್ಯ, ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ವರದಿ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.