ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹೊಸ ಆನ್ಲೈನ್ ನಿಯಮ; ನೀವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿರುವುದೇನು ?

ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಆನ್ಲೈನ್ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಆದ 'ಇಸಿನೆಟ್' (ECINET) ಈಗ ಹೊಸದಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ ಬಾರಿ ನಡೆದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ 'ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ'ಯಲ್ಲಿ (SIR) ಪೋಷಕರು ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿವರಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಅವರ ಮತದಾನ ಕೇಂದ್ರದ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈಗ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅಧಿಕೃತ 'ಫಾರ್ಮ್ 6' ಅನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಆನ್ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ಇದು ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಇಸಿನೆಟ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ, ಹಾಲಿ ಇರುವ ವಿವರಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

1950ರ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು 1960ರ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿರುವ 'ಫಾರ್ಮ್ 6'ರ ಆನ್ಲೈನ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೊಸದೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಕಾಣಿಸುವ ಡಿಕ್ಲರೇಷನ್ ಫಾರ್ಮ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪೋಷಕರು ಕಳೆದ ಬಾರಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದ್ದರು ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರೆ, ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ಕಳೆದ S I R ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಖ್ಯೆ, ಮತದಾನ ಕೇಂದ್ರದ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಸರಿದ್ದ ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಜೂನ್ನಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ 10 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಕಳೆದ ಬಾರಿ ನಡೆದ ಈ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇತರ 19 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಲಡಾಖ್ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ S I R ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಇನ್ನೂ ಘೋಷಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೌರತ್ವ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಡೆಸದಿರಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

ಬಿಹಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, S I R ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ 'ಫಾರ್ಮ್ 6' ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಅರ್ಜಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಹೊಸ "ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ"ವನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಆಯೋಗ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಹಾಲಿ ಇರುವ ಫಾರ್ಮ್ನ ಭಾಗಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಈ ಹೊಸ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪೋಷಕರು ಕಳೆದ S I R ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಆ ಪರ್ಯಾಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (EPIC) ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326ರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾನೂನಿನಡಿ ಅನರ್ಹರಾಗದ ಹೊರತು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಯಸ್ಕ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಮತದಾರನಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

1950ರ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡೆ ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ.

ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 28ರ ಪ್ರಕಾರ, "ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ಗಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು." ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ರೂಪಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿಯಮವನ್ನೂ ಅದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

'ಫಾರ್ಮ್ 6' ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿರುವ 1960ರ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಫಾರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದರೂ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು ಗಜೆಟ್ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆಗಿದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯವು 'ಫಾರ್ಮ್ 6'ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ S I R ಘೋಷಿಸಿದ 2025ರ ಜೂನ್ 24ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗಿನ ಇ-ಗಜೆಟ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಆಯೋಗದ ಇಸಿನೆಟ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ 'ಫಾರ್ಮ್ 6'ರ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ S I R "ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ"ದ ಭಾಗವೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಈ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ನಿಗದಿತ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಇಸಿನೆಟ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಹೊಸ ಮತದಾರರ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವೇನು?

ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಹೊಸ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈಗ ತಮ್ಮನ್ನು ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ಹೆಸರನ್ನು ಕಳೆದ S I R ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕುರಿತು ಆಯೋಗವು ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ನೀಡದ ಕಾರಣ, ಈ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ S I R ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಹೊಸ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರದ ಸೇರ್ಪಡೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಬದಲು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಆಯೋಗವು ಹಿಂದೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ S I R ನಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿರುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಪೌರತ್ವ ಸೇರಿದಂತೆ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.

ಆಯೋಗದ ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ, ಇದುವರೆಗೆ 13 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ S I R ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಪಾಸಣೆ ವೇಳೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರು, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು, ಗೈರುಹಾಜರಾದವರು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡೆ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡವರು ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಒಟ್ಟು 5.58 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದ 27 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಈಗ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಇವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ಮಕ್ಕಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಹೋದಾಗ, ಈ ಹೊಸ S I R ಘೋಷಣೆಯು ಅವರ ಮೇಲೆ ಎಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.