ಮಮತೆಯ ಮಡಿಲು, ಬದುಕಿನ ದಾರಿ, ಬೇರುಗಳ ಬಲ

ಮನೆ ದೊಡ್ಡದಾಗುವುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ, ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಜಾಗವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಲ್ಲ; ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಮಾನವೀಯ ಗೊಳಿಸುವುದು. ಅವರ ಕೈ ಹಿಡಿಯುವುದು ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನಿಗೆ ಆಸರೆ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ-ನಮ್ಮದೇ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.

ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಬದುಕಿನ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರು, ಮಕ್ಕಳ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಮತೆಯಿಂದ ಕೈಯಾಡಿಸುವ ಹಿರಿಯರು, ಕುಟುಂಬದ ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳಿಗೆ ಧೈರ್ಯದ ಮಾತು ಹೇಳುವ ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರು-ಇವರು ಕೇವಲ ವಯಸ್ಸಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದ ಜೀವಂತ ಇತಿಹಾಸ, ಅನುಭವದ ಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ಮೌನ ದೀಪ. ಅವರ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಬಳುವಳಿ ಹಣ, ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಆಭರಣಗಳಲ್ಲ; ಅನುಭವ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳು.

ಅನುಭವದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ

ಪುಸ್ತಕಗಳು ಜ್ಞಾನ ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಬದುಕು ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಿಲ್ಲುವುದು, ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸಾಧಿಸುವುದು,

ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದು-ಇಂತಹ

ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹಿರಿಯರ ಬದುಕು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮಾಹಿತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಅನುಭವದಿಂದ ಮೂಡುವ ವಿವೇಕವನ್ನು ಯಾವುದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಕ್ಷಣ ಕಲಿಸಿಕೊಡಲಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿರಿಯರ ಮಾತಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಡುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉಳಿಯಬೇಕು.

ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಕುಟುಂಬದ ಬೇರುಗಳು

ಮರ ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದರೂ ಅದರ ಬಲ ನೆಲದೊಳಗಿನ ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕುಟುಂಬದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಲ ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿದೆ. ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಬದುಕಿದೆ; ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿದೆ;

ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಹಬ್ಬ-ಆಚರಣೆಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಪಾದ ಮುಟ್ಟುವುದಲ್ಲ; ಅವರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು, ಅವರ

ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ, ಅವರ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬ; ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಏಕಾಂತ

ನಗರೀಕರಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಅಣುಕುಟುಂಬಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹತ್ತಿರ ತಂದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದೇ ಮನೆಯೊಳಗಿನವರನ್ನೇ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಔಷಧಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತನಾಡಲು ಒಬ್ಬರು, ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಿವಿ, ನಾವು ನಿಮ್ಮವರೇ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅರ್ಥವಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಭವವೂ ಅಗತ್ಯ. ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯಿದ್ದರೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಅಪೂರ್ಣ.

ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮ: ಆಶ್ರಯವೇ? ಆತ್ಮಾವಲೋಕನವೇ?

ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕೇವಲ ಮಕ್ಕಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಫಲವೆಂದು ನೋಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಸ್ವಯಂ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ, ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಬದುಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡಬಾರದು. ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಲಿ; ಆದರೆ ಕುಟುಂಬವೇ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಮೊದಲ ನೆಲೆಯಾಗಬೇಕು.

ಆರೈಕೆ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲ; ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಹಿರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು, ಮಾತು ಕೇಳುವುದು, ಆರೋಗ್ಯದ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವುದು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು ಗೌರವದ ನಿಜವಾದ ರೂಪ. ಅವರಿಗೆ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅವರ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.

ತಲೆಮಾರುಗಳ ಸೇತುವೆಯಾಗಲಿ ಹಿರಿಯರು

ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಯುವಕರು ಪರಸ್ಪರ ದೂರವಾಗಬೇಕಾದ ತಲೆಮಾರುಗಳಲ್ಲ; ಪರಸ್ಪರ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಎರಡು ಶಕ್ತಿಗಳು. ಹಿರಿಯರಿಂದ ಯುವಕರು ತಾಳ್ಮೆ, ಶಿಸ್ತು, ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ವಿವೇಕ ಕಲಿಯಬಹುದು. ಯುವಕರಿಂದ ಹಿರಿಯರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಸಂವಾದದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿರಿಯರ ಜೀವನಾನುಭವ, ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸ, ಜನಪದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಯುವಜನತೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯರ ಅಗಲಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರವೇ ಕಳೆದುಹೋಗದಂತೆ ಅವರ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಹೊಣೆ.

ಒಂದು ಸಮಾಜ ತನ್ನ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಅದರ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅಳತೆ. ಪಿಂಚಣಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ವಸತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಮನೋಭಾವವೂ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಅವಲಂಬಿತರು ಎಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು ಅನುಭವದ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದು ಕಾಣಬೇಕು. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಬದುಕಿನ ಕಾಯುವ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯ. ಅವರ ಸುಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ; ನಿಧಾನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಕುಟುಂಬದ ಭವಿಷ್ಯ ಕಟ್ಟಿದ ಸಾವಿರಾರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ, ಕೇಳುವ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು.

ಮನೆ ದೊಡ್ಡದಾಗುವುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ, ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಜಾಗವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಲ್ಲ; ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಮಾನವೀಯ ಗೊಳಿಸುವುದು. ಅವರ ಕೈ ಹಿಡಿಯುವುದು ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನಿಗೆ ಆಸರೆ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ-ನಮ್ಮದೇ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.