ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ‘ನೀರಿನ ದಾರಿ’ ಮುಚ್ಚಬಾರದು!

ಮನೆ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯಲು ದಾರಿ ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಮೊದಲಿಗೆ ನೀರು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಮಣ್ಣು ತೇವವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಗೋಡೆ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗೋಡೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮನೆಯವರು ಹೆಮ್ಮೆಪಡಬಹುದು. ನೀರು ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬಹುದೇ?

ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್, ಬ್ರೆಝಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೋಲ್ಸನಾರೊ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಇವರ ರಾಜಕೀಯ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ದೇಶಗಳ ಇತಿಹಾಸವೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಆದರೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಲೆ ಎತ್ತುತ್ತಿದೆ: ಜನರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಅಧಿಕಾರವೇ ಜನರ ಮಾತು ಕೇಳದಿದ್ದರೆ, ಜನರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಮತ ಹಾಕಬೇಕು. ಕಾಯಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ಮತ ಹಾಕಬೇಕು. ಅಷ್ಟೇನಾ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ?

ಶತ್ರುವಿನ ಶತ್ರು ಮಿತ್ರನಾದಾಗ

ಬ್ರೆಝಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಲುಲಾ ಡ ಸಿಲ್ವಾ ಗೆದ್ದಾಗ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದರು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದಿಗಳ ನಡುವೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ತೀವ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಿಸುವಾಗ ಅವರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬಂದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿದೆ? ಊರಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಮೊದಲು ಬೆಂಕಿ ಆರಿಸಬೇಕೋ, ನೆರೆಮನೆಯವನ ಜೊತೆಗಿನ ಹಳೆಯ ಜಗಳ ಬಗೆಹರಿಸಬೇಕೋ?

ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣದ ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಗುಂಪುಗಳು ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಬೆಂಕಿ ಆರಿದ ಮೇಲೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜಗಳ ಶುರುವಾಗಬಹುದು. ಮೈತ್ರಿ ಎಂದರೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮದುವೆಯಲ್ಲ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಒಪ್ಪಂದ.

ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. ಬಲಪಂಥೀಯ ಶಕ್ತಿ ತಡೆಯಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸುವ ಎಡಪಂಥೀಯರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಬೇಕು: ಯಾರನ್ನೋ ಸೋಲಿಸುವುದೇ ಗುರಿಯಾಗಿ, ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನೇ ಮರೆತರೆ, ಗೆದ್ದರೂ ಸೋತಂತೆಯೇ.

ರಾಜರು ಹೋದರು. ರಾಜತನ ಉಳಿಯಿತೇ?

ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ನಾವು ಏಕೆ ವಿರೋಧಿಸಿದೆವು? ಒಬ್ಬ ರಾಜನೋ, ಒಂದು ಕುಟುಂಬವೋ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಈಗ ರಾಜರಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣೆಗಳಿವೆ. ಶಾಸನಸಭೆಗಳಿವೆ. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಕೆಲವೇ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹಳೆಯ ರಾಜತನಕ್ಕೂ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೂ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?

ಹಳೆಯ ರಾಜನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕನಿಗೆ ಮತಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಅಧಿಕಾರ ಜನರ ಸೇವೆಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನವರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.

ಶಾಸಕರ ಆಸ್ತಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆಸ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಪ್ಪು ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಆದರೆ ಜನರ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಆಯ್ಕೆಯಾದವರು ಎಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಜನರ ಬದುಕು ಎಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ರಾಜನ ಕಿರೀಟ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆ ಇಟ್ಟರೆ ಸಾಕೇ? ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ವಭಾವವೂ ಬದಲಾಗಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್, ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಷದ ಬಾವುಟ ಯಾವ ಬಣ್ಣದ್ದೆಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಆ ಬಾವುಟದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಮನುಷ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಜಾಗ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡ, ಯಂತ್ರಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರು. ಇಂದು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ಕೂಡ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರದ ಬಾಗಿಲು. ನಾವು ಏನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಏನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇವೆ, ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ, ಏನನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತೇವೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯಾರದೋ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿರಬಹುದು.

ನಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸಂಪತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಗಮನ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ರೂಪಿಸುವ ಕೆಲಸವೂ ಪರದೆ ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಡೆಯಬಹುದು. ಇದನ್ನೇ ಕೆಲವು ಚಿಂತಕರು ‘ಟೆಕ್ನೋ-ಫ್ಯೂಡಲಿಸಂ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಳೆಯ ಜಮೀನ್ದಾರನಿಗೆ ಹೊಲವಿತ್ತು; ರೈತ ಅವನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ. ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯೇ ಜಮೀನು, ಬಳಕೆದಾರನೇ ದುಡಿಯುವವನು, ಮಾಹಿತಿ ಹೊಸ ಬೆಳೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ರೈತನಿಗೆ ತನ್ನ ಬೆಳೆ ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು ಎಂಬುದಾದರೂ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದೇ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದರ ನಡುವೆ ಯುವಕರು ಅಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲಸವಿದೆ; ಆದರೆ ಭದ್ರತೆಯಿಲ್ಲ. ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ; ಆದರೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ನೆರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಮನುಷ್ಯನೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸರಕಾಗಬಾರದು.

ದೂರದ ದೇಶದವನಿಗೂ ನಮ್ಮ ಕಷ್ಟವೇ

ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಜನರನ್ನು ಬೀದಿಗೆ ತಂದವು. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಯುವಜನರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲೂ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಕುರಿತು ಪರ್ಯಾಯ ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಈ ದೇಶಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜನರ ಮಾತು ಕೇಳದ ಆಡಳಿತ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪಾಠ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಊರಿನವನಿಗೂ ದೂರದ ದೇಶದವನಿಗೂ ಪರಿಚಯವೇ ಇರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕೆಲಸದ ಅಭದ್ರತೆ ಇರಬಹುದು. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಹೊರೆ ಇರಬಹುದು. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ನೋವು ಇರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಜನರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ‘ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಎಂಟ್ಯಾಂಗಲ್‌ಮೆಂಟ್’ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಾಬೀತಾದ ರಾಜಕೀಯ ನಿಯಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಆದರೆ ರೂಪಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ದೂರದ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ಅನುಭವಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದೇ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ.

ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ

ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕು ಕಾಣಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗಬಾರದು. ಬಿರುಕು ಎಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಯಿತು, ಏಕೆ ಶುರುವಾಯಿತು ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು. ಜನರ ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನೋಡಬೇಕು. ಅವು ನಾಳೆಯ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಕ್ಷಣಿಕ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಬಹುದು. ಅದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಜನರ ಸಂಘಟನೆ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಯ ನಂತರ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ತಿಳಿವಳಿಕೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಹೊದಿಕೆ

ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಬೇಕು ಎಂದಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಮಾತು ಕೇಳಿಬಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಬಹುದು. ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಇರಲಿ. ಆದರೆ ಆ ಹೆಮ್ಮೆ ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕನಿಗೆ ಊಟವಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುವ ಯುವಕನಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತಗಳು ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಏಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಜನರ ನೈಜ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಅವರ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಅದು ಹೊದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಯುವಜನರು ಇಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಡಪಂಥೀಯರು ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ವನಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸೂಚನೆಗಳಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದವರೂ ಹಳೆಯವರಂತೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ಜನರು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಗೋಡೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀರು ಯಾರಿಗೆ?

ನೀರನ್ನು ತಡೆದರೆ ಅದು ದಾರಿ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀರು ಹೊಸ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು ಎಂಬುದೇ ಯಶಸ್ಸಲ್ಲ. ಆ ನೀರು ಹೊಲಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತೇ, ಬಾಯಾರಿದವನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತೇ ಅಥವಾ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕೊರೆದು ಹೋಯಿತೇ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.

ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಒಂದು ಸರಕಾರ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸರಕಾರ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಜನರ ಬದುಕು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲೆ ಜನರ ಹಿಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು. ಸಂಪತ್ತು ಕೆಲವರಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಜನರ ಸೇವೆಗೆ ಬರಬೇಕು. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಇರಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹಳೆ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕೆಡವಿ ಹೊಸ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಚುನಾವಣೆಯ ದಿನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದ ಮರುದಿನವೂ ಜನರ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಪರೀಕ್ಷೆ. ನೀರಿನ ಜರಿ ದಾರಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಲ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ನೀರು ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೊಣೆ.

-ಲೇಖಕರು ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಖಿಅPಔದ ನಿವೃತ್ತ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಯೋಜನಾ ತಜ್ಞರು.