ನಿಮಗೆ ರ್‍ಯಾಟ್ ಸ್ನ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅಭ್ಯಾಸವಿದೆಯೆ? ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಅಭ್ಯಾಸದ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ ತಜ್ಞರು

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಂಬಲಗಳು ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಹಸಿವಿನ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಇಂದಿನ ನಿಬಿಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಟಿವಿ ನೋಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವಾಗ ದಿನವಿಡೀ ಸಣ್ಣ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ತಜ್ಞರು ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ‘ರ್‍ಯಾಟ್ ಸ್ನ್ಯಾಕಿಂಗ್’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನಿಜವಾದ ಹಸಿವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ರ್‍ಯಾಟ್ ಸ್ನ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳು, ಸಕ್ಕರೆ ಪಾನೀಯಗಳು, ಚಿಪ್ಸ್, ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದು ಒಟ್ಟು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ತಾವು ಎಷ್ಟು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದೇ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ನಡವಳಿಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಸಿವಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು, ಕ್ಯಾಲರಿ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು, ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಮತ್ತು ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಕಳಪೆ ಚಯಾಪಚಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ರ್‍ಯಾಟ್ ಸ್ನ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಎಂದರೇನು?

ಫೋರ್ಟಿಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಪೌಷ್ಠಿಕ ತಜ್ಞೆ ದೀಪ್ತಿ ಖತುಜಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ರ್‍ಯಾಟ್ ಸ್ನ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ದಿನವಿಡೀ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ನಿಜವಾದ ಹಸಿವು ಇಲ್ಲದೇ ಪದೇಪದೆ ತಿನ್ನುವ ಅಭ್ಯಾಸ. ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಜನರು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲಿತ ಊಟ ಸೇವಿಸುವ ಬದಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವತ್ತ ಒಲವು ತೋರುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯನಿರತ, ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ, ವಿಚಲಿತ ಅಥವಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಹಸಿವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಬದಲು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇಸರವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಆರಾಮಕ್ಕಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ನೀವು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳು

ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಹಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ತಿನ್ನಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಇರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಊಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಜನರು ತಿಂಡಿ ಸೇವಿಸದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇರಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ತಿನ್ನುವುದು. ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವಾಗ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವೀಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತೃಪ್ತರಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಮತ್ತೆ ಆಹಾರ ಬಯಸಬಹುದು.

ನಿರಂತರ ತಿಂಡಿಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಹಾನಿಕರ?

ಮಾರೆಂಗೊ ಏಷ್ಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ತಜ್ಞೆ ಪಾರುಲ್ ಯಾದವ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ರ್‍ಯಾಟ್ ಸ್ನ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಅತಿಯಾದ ಕ್ಯಾಲರಿ ಸೇವನೆ. ಚಿಪ್ಸ್, ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ಗಳು, ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಪಾನೀಯಗಳಂತಹ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ತಿನಿಸುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಿಂದರೂ, ಪದೇಪದೆ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ಬೇಗನೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿರಂತರ ತಿಂಡಿ ಸೇವನೆ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಊಟಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರ ತಿಂಡಿ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬುವುದು, ಆಮ್ಲೀಯತೆ, ಭಾರವಾದ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಸಂಬಂಧಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ದಿನವಿಡೀ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಪ್ರೋಟೀನ್, ಫೈಬರ್, ವಿಟಮಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಊಟಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರೂ ದೇಹ ಸೂಕ್ತ ಪೋಷಕಾಂಶ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟ, ಆಯಾಸ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಹಂಬಲಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ, ಒಂಟಿತನ, ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬೇಸರವು ಜನರನ್ನು ಆರಾಮದಾಯಕ ಆಹಾರದತ್ತ ತಳ್ಳಬಹುದು. ಆಗ ಆಹಾರವು ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಮೂಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗಮನ ಬೇರೆಡೆ ಸೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನೇಕ ಮಂದಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒತ್ತಡದ ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತಕ್ಷಣ ದೊರೆಯುವ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಡೊಪಮಿನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪಕಾಲೀನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಕಡುಬಯಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ತಿನ್ನುವ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಕಳಪೆ ನಿದ್ರೆಯೂ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಬಹುದು. ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ದೊರೆಯದಿದ್ದಾಗ ಹಸಿವಿನ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಅಸಮತೋಲನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಲರಿ ಆಹಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಕಡುಬಯಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ರ್‍ಯಾಟ್ ಸ್ನ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅಭ್ಯಾಸ ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತಿನ್ನುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು ಹಸಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಿನವಿಡೀ ಅನಗತ್ಯ ಹಂಬಲಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮೊಟ್ಟೆ, ಪನ್ನೀರ್, ಬೀಜಗಳು, ಕಡಲೆ, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನಂತಹ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಯುಕ್ತ ಆಹಾರಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹುರಿದ ಬೀಜಗಳು, ಮಖಾನಾ ಅಥವಾ ಮೊಸರಿನಂತಹ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸುವುದರಿಂದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು.

ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣವನ್ನು ಹಲವರು ಹಸಿವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಿನ್ನುವಂತೆ ಪೌಷ್ಠಿಕ ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ರಚನಾತ್ಮಕ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಊಟವನ್ನು ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ದೇಹ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರುಪದ್ರವವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಚಯಾಪಚಯ, ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತಿನ್ನುವುದು, ಆರೋಗ್ಯಕರ ದಿನಚರಿ, ಸರಿಯಾದ ನಿದ್ರೆ, ಒತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಠಿಕ ಆಹಾರಗಳು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿವೆ. ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವೆಂದು ಅನಿಸಿದರೂ, ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಗುರಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಆಹಾರವಾಗಿರಬೇಕು. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಂಬಲಗಳು ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಹಸಿವಿನ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ: NDTV