ಸ್ವಚ್ಛ ಗಾಳಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕ | ಶ್ರೀನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ ದಿಲ್ಲಿ; ಲಕ್ನೋಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ

ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ: ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಷಪೂರಿತ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಗಾಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದಿಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವಚ್ಛ ವಾಯು ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ–2026ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಗರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಸತತ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರ ಇಂದೋರ್ ಅನ್ನು ಅಲ್ಪ ಅಂತರದಿಂದ ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ ಲಕ್ನೋ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸೋಮವಾರ ಈ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯದೆ, ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ನಗರಗಳು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಈ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದಿಲ್ಲಿ 21ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಶ್ರೀನಗರ 26ನೇ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು 32ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಇನ್ನು ಲಕ್ನೋ ಶುದ್ಧ-ವಾಯು ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಸತತ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರವಾಗಿರುವ ಇಂದೋರ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ, ಲಕ್ನೋ 198 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಜಬಲ್ಪುರ್ 195 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಗ್ರಾ ತಲಾ 192 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ವಾಯು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (NCAP) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಡೆಸುವ ಈ ಸ್ವಚ್ಛ ವಾಯು ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯು ರಸ್ತೆ-ದೂಳು ನಿಯಂತ್ರಣ, ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವಾಹನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೊಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ನಿರ್ಮಾಣ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯಂತಹ ಕ್ರಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಗರಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಲಿಯ AQI ಆಗಾಗ್ಗೆ 400 ದಾಟುವ ಮೂಲಕ "ತೀವ್ರ" ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 450ನ್ನೂ ಮೀರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ದಿಲ್ಲಿಯಂತಹ ಕಲುಷಿತ ನಗರವು ತಾನು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

2025ರ ಸ್ವಚ್ಛ ವಾಯು ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಲಿ 157.3 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ 32ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಬಲ್ಪುರ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಗ್ರಾ ಹಾಗೂ ಸೂರತ್ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಮೂರು ಲಕ್ಷದಿಂದ 10 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾದ ರೂರ್ಕೆಲಾ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಫಿರೋಜಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಮರಾವತಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಮೂರು ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾದ ಕಳಿಂಗನಗರ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಒಡಿಶಾದ ಅಂಗುಲ್ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಚೇರ್ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ.