ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳು

ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಈ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವಿವೇಚನೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಉದಾರತೆಯ ಮೇಲೆ ನಾಗರಿಕರ ಬದುಕು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಬಾರದು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ‘ಜಾಮೀನು ಕಾಯ್ದೆ’ಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ (ಯುಎಪಿಎ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಪ್ರಕರಣದ ಆರೋಪಿ ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಅವರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದ ತನ್ನದೇ ಆದ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾ. ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾ. ಉಜ್ಜಲ್ ಭುಯಾನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ಯುಎಪಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲೂ ಜಾಮೀನು ನೀಡುವುದು ನಿಯಮ, ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಅಪವಾದ ಎಂಬ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತತ್ವ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಠವು ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ಬಂಧನವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು. ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಂದೇ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವುದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನ ಗೊಂದಲವಲ್ಲ, ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಸಿತವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಪುಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಪಾಯವೇ ಅಲುಗಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಭಾರತೀಯ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಭೀಕರ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಇಡೀ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ವಾಗಿರುವುದು ಯುಎಪಿಎ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 43ಆ(5)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ. ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಅಥವಾ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ದಾಖಲಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಆರೋಪಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ‘ವತಾಲಿ’ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ‘ಗುರ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್’ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಾದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಯುಎಪಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು ನಿಯಮವಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಬಿಟ್ಟವು.

ಆದರೆ, ಈ ಕ್ರೂರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ‘ಕೆ.ಎ. ನಜೀಬ್’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ದೊಡ್ಡ ಪೀಠವು, ವಿಚಾರಣೆ ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಆರೋಪಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದು, ಹಾಗಾಗಿ ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೂ ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ನಜೀಬ್ ತೀರ್ಪಿನ ಉದಾತ್ತ ತತ್ವವನ್ನು ಮೂಲೆಗೆ ತಳ್ಳಿ, ಖಾಲಿದ್ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಸಂಚುಗಾರ ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನದ ನಂತರವೂ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಠವು ಆ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸಂಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳು ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನಡೆದುಬಂದಿರುವ ‘ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಶಿಸ್ತು’ ಮತ್ತು ಸಹವರ್ತಿ ಪೀಠಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಕೇವಲ ‘ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಔಪಚಾರಿಕತೆ’ಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನದ ‘ಪ್ರೊಸಿಜರಲ್ ಮತ್ತು ಸಬ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿವ್ ಡ್ಯೂ ಪ್ರೊಸೆಸ್’ (Procedural and Substantive Due Process) ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿರುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಈ ಶಿಸ್ತುಹೀನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಆ ಕಾನೂನಿಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೈತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಮತ್ತು ಶರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋದ (ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಬಿ) ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದು, ಯುಎಪಿಎ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ ಎರಡರಿಂದ ಆರರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಅಂದರೆ, ಶೇ. 94ರಿಂದ 98ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗಳು ಕೊನೆಗೆ ನಿರ್ದೋಷಿಗಳಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ. ಐದಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯೌವನ ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಆತ ನಿರ್ದೋಷಿ ಎಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಡುವವರು ಯಾರು? ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನವೇ ನೀಡುವ ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯು ಶಿಕ್ಷೆಗಿಂತಲೂ ಭೀಕರವಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದಾಗಿ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ದಿಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇದೇ ಪ್ರಕರಣದ ಇತರ ಆರೋಪಿಗಳಾದ ನತಾಶಾ ನರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ದೇವಂಗನಾ ಕಲಿತಾ ಅವರಿಗೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಪುರಾವೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಜಾಮೀನು ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತದನಂತರ ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್‌ಗೆ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸುವಾಗ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತ ನಿಲುವು ನ್ಯಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ಅಣಕಿಸುವಂತಿದೆ. ಯುಎಪಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಭೂತ ‘ತ್ರಿಪ್ರಕಾರದ ಪರೀಕ್ಷೆ’ಯನ್ನು (Triple Test) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಿಗಿಡುತ್ತಿವೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ತನಿಖಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಡುವಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ‘ಅನುಪಾತದ ಸಿದ್ಧಾಂತ’ಕ್ಕೆ (Doctrine of Proportionality) ಬಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಲ್ಲಂಘನೆ. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು ಇಬ್ಬರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಂಧನಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯುಎಪಿಎ ಜಾಮೀನು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ‘ಕೆ.ಎ. ನಜೀಬ್’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 21 ಮತ್ತು ಸುದೀರ್ಘ ಬಂಧನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರೂ, ತದನಂತರದ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠಗಳು ಆ ಪೂರ್ವಾಪರ ತೀರ್ಪನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಂದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಎರಡು ಸಮಾನಾಂತರ ಪೂರ್ವಾಪರ ತೀರ್ಪುಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಠವು ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್‌ಗೆ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ತನ್ನದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಬಹಿರಂಗ ‘ಅಸಮಾಧಾನ’ ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪವೂ ಸಹ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಇಂತಹ ಮೌಖಿಕ ಟೀಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಉಳಿದಿವೆ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಆ ತೀರ್ಪು ಇಂದಿಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೋ ಸಮಗ್ರ ‘ಜಾಮೀನು ಕಾಯ್ದೆ’ಯೊಂದರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶೇಷ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳ ಮೇಲೂ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 21ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಿಗಿಲಾದ ಹಕ್ಕು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೀಠದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾದರೆ, ಆ ಕಾನೂನು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ. ಇವೆರಡನ್ನೂ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳಿಗಿಂತ ಕ್ರೂರವಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳೇ ಎಷ್ಟೋ ವಾಸಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಅಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಏನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಾದರೂ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯು ಇಡೀ ನ್ಯಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ಅತ್ಯಂತ ನಿರಂಕುಶ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಜರ್ಮನ್ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನಿಕೋಲಾಸ್ ರೋಕ್ಸಿನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ‘ಶತ್ರು ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನು’ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುಎಪಿಎ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಭುತ್ವವು ಕೆಲವು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಂತೆ ನೋಡದೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ‘ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಶತ್ರುಗಳನ್ನಾಗಿ’ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೇಶದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಪೋಶನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ನಾಗರಿಕರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ‘ಶತ್ರುಗಳಂತೆ’ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನಿಯಮಿತ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಯುಎಪಿಎ ಎಂಬ ಕ್ರೂರ ಶಾಸನ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಆ ಶಾಸನವನ್ನು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಒರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗದೊಳಗಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರತೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪೀಠಗಳು ತಮಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ಪೂರ್ವಾಪರ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಯಾರಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಇಡೀ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರಂಕುಶ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯ ಕೈಗೊಂಬೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟ ತಕ್ಷಣವೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ತನ್ನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಸರಕಾರದ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಬಾರದು, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.

ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಈ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವಿವೇಚನೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಉದಾರತೆಯ ಮೇಲೆ ನಾಗರಿಕರ ಬದುಕು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಬಾರದು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ‘ಜಾಮೀನು ಕಾಯ್ದೆ’ಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನುಗಳಾದ ಯುಎಪಿಎ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳಿರಲಿ, ವಿಚಾರಣಾ ಪೂರ್ವ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದಮನಕಾರಿ ನೀತಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮಣಿಯದಂತೆ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೀಠವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಯುಎಪಿಎ ಅಡಿಯ ಜಾಮೀನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕಾನೂನಿನ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಶಿಸ್ತುಹನನವೇ ದೇಶದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಂತಿಮ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.