ಸರಕಾರಿ ಸುತ್ತೋಲೆಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ?

ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವ. ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆಯು 2025ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಮಹತ್ವದ ಸುತ್ತೋಲೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು. ಶಾಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬೋಧಕೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಸುತ್ತೋಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾಕಿರಣ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದಿರುವ ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಆದೇಶವು ಕಡತಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗದೆ ಹೋಗಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ.

ಆದೇಶದ ಆಶಯವೇನು?:

ಸುತ್ತೋಲೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಆಶಯದಂತೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಾಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ತರಬೇತಿ, ಕಾರ್ಯಾಗಾರ, ಸಭೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸರಕಾರ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಸಹ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಅನ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಬಾರದು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಬಾಹ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸದಂತೆ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಡೇಟಾ ಎಂಟ್ರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬ ನಿರ್ದೇಶನವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಅವರ ಮೂಲ ಕರ್ತವ್ಯವಾದ ಬೋಧನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಈ ಸುತ್ತೋಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವುದೇನು?: ಆದರೆ, ಸುತ್ತೋಲೆ ಹೊರಬಿದ್ದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರು ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನಗಣತಿ, ಮನೆ ಮನೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ, ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿ (ಬಿಎಲ್‌ಒ) ಕರ್ತವ್ಯ, ಚುನಾವಣೆ, ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸರಕಾರದ ಅನೇಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸರಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೂ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಕರೇ. ಒಂದು ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಂತೆ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೋಧನೇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬ ಸುತ್ತೋಲೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಕೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಶಾಲೆಗಳ ದುಸ್ಥಿತಿ

ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಒಬ್ಬ ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಶಿಕ್ಷಕರಷ್ಟೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ನಡೆಸುವವರೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದರೂ ಶಿಕ್ಷಕರಿಲ್ಲ. ತರಗತಿಗಳು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲಿಕೆಯ ನಿರಂತರತೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕಾ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಕಲಿಕಾ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಲು ನಾನಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾದ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ತರಗತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಆಡಳಿತದ ಇಬ್ಬಗೆ ನೀತಿ

ಸರಕಾರ ಒಂದು ಕಡೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಲಿಕಾ ಫಲಿತಾಂಶ, ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಅದೇ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಸರಕಾರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಇಲಾಖೆಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಇಲಾಖೆಯೇ ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ, ಸರಕಾರದ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಇಂತಹ ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದೆ ತೋರಿಸಲು ಹೊರಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ.

ಕ್ರಮದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ... ಆದರೆ ಕ್ರಮ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಈ ಸುತ್ತೋಲೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ‘‘ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ತಕ್ಷಣದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು’’ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಆದೇಶವಿದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಟೀಕೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ಪರಿಹಾರವೇನು?

ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ ಸುತ್ತೋಲೆ ಹೊರಡಿಸಿದರೆ ಸಾಲದು.

* ಎಲ್ಲಾ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೋಧನೇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೀತಿ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು.

* ಚುನಾವಣೆ, ಜನಗಣತಿ, ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

* ಖಾಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ತುರ್ತಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು.

* ಏಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ಶಾಲೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕು.

* ಸುತ್ತೋಲೆ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.

ಶಿಕ್ಷಕರು ಸರಕಾರದ ಎಲ್ಲ ಇಲಾಖೆಗಳ ‘ಸರ್ವಕಾರ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ’ ಅಲ್ಲ; ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವುದು. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅರಿಯುವವರೆಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕನಸು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ.

2025ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಈ ಸುತ್ತೋಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅದು ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ-ಸರಕಾರದ ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಅವು ಕೇವಲ ಕಡತಗಳಲ್ಲೇ ಧೂಳು ತಿನ್ನುವ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆಯೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಈಗ ಸರಕಾರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿದೆ.