ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಮಾನವ ಬದುಕಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಲಿ

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಸಂಶೋಧನೆ. ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಇತಿಹಾಸದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹತ್ತು ಹಲವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಬೆಂಕಿಯ ಶೋಧನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಚಕ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರದವರೆಗೆ, ಆವಿಯ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಂತರ್ಜಾಲದವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಮಾನವನ ದೈಹಿಕ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇಂದು ನಾವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಕ್ರಾಂತಿ ಈ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಸ್ನಾಯುಬಲಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಾನವನ ಮೆದುಳಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ, ಅವನ ತಾರ್ಕಿಕ ಆಲೋಚನೆಗೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಅಸ್ಮಿತೆಗೆ ಒಡ್ಡುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೆಲಸವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನೇ ಅಪ್ರಸ್ತುತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವ ಚರ್ಚೆ ಇಂದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಅದು ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸುವವರು ಇದನ್ನು ಮಾನವ ವಿಕಾಸದ ಮುಂದಿನ ಹಂತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ವ್ಯಯಿಸಬಾರದು. ದತ್ತಾಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಥವಾ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಉನ್ನತವಾದುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು (Human Errors) ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಮಾನವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಒಂದು ಉಪಕರಣವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಜ್ಞಾನದ ಹರಿವು ಉಂಟಾಗಿ, ಹಿಂದೆಂದೂ ಊಹಿಸಲಾಗದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸುಲಭದ ಹಾದಿಯು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅವಲಂಬಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀರಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮದ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಇಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ವರ್ಗದ ಮೇಲೂ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಬರವಣಿಗೆ, ಕಲೆ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕೂಡ ಇಂದು ಯಂತ್ರಗಳ ಕೈವಶವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಲಾಭದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯೋಚಿಸಿದಾಗ, ಸಾವಿರಾರು ನೌಕರರಿಗೆ ನೀಡುವ ಸಂಬಳ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಸಮರ್ಥವಾದ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯಂತ್ರಗಳು ಬೇಸರಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಸಿವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದಕ್ಷತೆಯು ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗಿದಾಗ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ತಾಂಡವವಾಡತೊಡಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಆಳವಾದ ಆತಂಕವೆಂದರೆ ‘ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುಸಿತ’. ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತನಾದರೆ, ಅವನ ಸ್ವಂತ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಬಹುದು. ಸೃಜನಶೀಲತೆಯು ಕೇವಲ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಮರುಜೋಡಣೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವದಿಂದ ಬರುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಯಂತ್ರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜೀವನದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮಾನವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ಆಲಸಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಜಡಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಕೆಲಸ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಹಣ ಸಂಪಾದನೆಯ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆ ಕೆಲಸವೇ ಇಲ್ಲದಾದಾಗ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಮಾನಸಿಕ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವೇನು? ನಾವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಗತಿಯು ನಿರಂತರವಾದುದು. ಆದರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಅವನಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸರಕಾರಗಳು ಹೊರಬೇಕಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಬೇಕು; ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೆದುಳಿಗಿಂತ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ. ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಯಂತ್ರವೂ ಕಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳೇ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಯಂತ್ರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರಿಸುವ ಅಂಶಗಳು.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಒಂದು ದ್ವಿಮುಖ ಕತ್ತಿಯಿದ್ದಂತೆ. ಅದು ನಮ್ಮ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಲ್ಲದು ಅಥವಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಕತ್ತಲ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ತಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ಸುಲಭದ ಬದುಕಿನತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲೇ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಉದ್ಯೋಗಗಳ ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮಾನವತ್ವದ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮನುಷ್ಯನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಗುಲಾಮನಾಗಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಬಾರದು. ನಾವು ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕಾದರೆ, ಯಂತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವುದನ್ನಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ‘ಮಾನವೀಯ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು’ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಮನುಷ್ಯ ಕುಲದ ವಿನಾಶಕ್ಕಲ್ಲದೆ, ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಈ ಜಾಗತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಾವು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗದಿದ್ದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ಬಡವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿಯೂ ಕೂಡ. ಈ ಅಪಾಯವನ್ನು ಅರಿತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.