ಬರಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಿಲ್ಲ ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನ

ರಾಯಚೂರು : ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ತೀವ್ರ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರೈತರು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೈತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಸರಕಾರದ ನಿಯಮಗಳೇ ಉರುಳಾಗಿವೆ.

ಬೆಳೆನಷ್ಟ, ಸಾಲಬಾಧೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾದರೆ, ಆತನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸರಕಾರದ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಆತ ಪಡೆದ ಸಾಲದ ದಾಖಲೆ ಆತನದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿಯಮವೇ ಇದೀಗ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಕಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಎಲ್‌ನಿನೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಳೆಯ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯಾಗಿ ಭೀಕರ ಬರ ಆವರಿಸಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ ಡಾ.ಅಜಯ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಬರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ಮೊದಲು ರಾಯಚೂರು, ಲಿಂಗಸುಗೂರು, ದೇವದುರ್ಗ, ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಿರವಾರ, ಸಿಂಧನೂರು, ಮಾನ್ವಿ ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ರೈತರ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶದ ಬಳಿಕ ಸರಕಾರ ಶನಿವಾರ ಮೂರು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ.

ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ರೈತರ ನೆರವಿಗೆ ಬರಬೇಕಿದ್ದ ಸರಕಾರ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದು, ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ವಿಳಂಬ ಧೋರಣೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಕದ ತಟ್ಟಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರೂ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು, ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ರಾಜಕೀಯ ಕೆಸರೆರಚಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ರೈತ ಮುಖಂಡರು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 21 ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ

2025-2026ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 18 ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪೈಕಿ 9 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಇನ್ನು 9 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಾಲೂಕುವಾರು ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ 11, ಮಾನ್ವಿಯಲ್ಲಿ 2, ಮಸ್ಕಿಯಲ್ಲಿ 3, ಲಿಂಗಸುಗೂರಿನಲ್ಲಿ 1 ಹಾಗೂ ಸಿರವಾರದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

2026-2027ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ 3 ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಒಬ್ಬ ರೈತ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ರೈತರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಿರಸ್ಕೃತ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿವಿಧ ದಾಖಲೆ ಹಾಗೂ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕುಟುಂಬದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಕೃಷಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ರೈತನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೇ ಅಂತಿಮ ಮಾನದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆತ ಬಳಿಕ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬವು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕುಟುಂಬದ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಸರಕಾರದ ವಿವಿಧ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೈತನ ಪ್ರಕರಣವೇ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅನರ್ಹ ಎಂದು ತಿರಸ್ಕೃತವಾದರೆ, ಕುಟುಂಬವು ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಂತಹ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ವಂಚಿತವಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಸಾಲಬಾಧೆಯಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ 2014ರಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೃತ ರೈತನ ಕುಟುಂಬದ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿದ್ದರೂ ಅಂಥ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಭೋಗ್ಯ (ಲೀಸ್)ಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಭೂಮಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 2015ರ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಲೀಸ್ ಪಡೆದ ಭೂಮಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿಯಮ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಭೂಮಿ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಹೆಸರಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಾಲದ ದಾಖಲೆ ಮಾತ್ರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೈತರ ಹೆಸರಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಬಳಿಕವೇ ರೈತ ಕುಟುಂಬ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತು. ಜಮೀನು ಯಾರ ಹೆಸರಲ್ಲಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅವರಿಗಷ್ಟೇ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾಲ ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಪರಿಹಾರ ವಂಚಿತ ಕುಟುಂಬಗಳು

ಸಾಲದ ದಾಖಲೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೈತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಸರಕಾರದ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ರೈತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ರೂಪಿಸಿರುವ ಈ ನಿಯಮದಿಂದ, ದುಡಿಯುವ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಒಂದೆಡೆ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೆ ಸಿಲುಕಿವೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ಧತಿ ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ತಿ, ಜಮೀನು ಹಿರಿಯರ ಅಥವಾ ತಂದೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೃಷಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.

ಜಮೀನು ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರದ ಕಾರಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ತಂದೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೈಗಡ ಸಾಲ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ನಷ್ಟ, ಸಾಲದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಸಾಲದ ದಾಖಲೆ ಆತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನಿರಾಕರಣೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಸರಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸಾಲಗಾರ ರೈತ’ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಲಬಾಧೆಯಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದಿದ್ದ ನನ್ನ ಮಗನು 2025ರ ಜುಲೈ 30ರಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸುವಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಮಗಿಲ್ಲ. ಸಾಲಗಾರರು ಪ್ರತಿದಿನ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

-ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬನ್ನಿಗನೂರು, ಸಂತ್ರಸ್ತ