ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜ ಜಾಗೃತಿ: ಪ್ರವೀಣ ರೆಡ್ಡಿ ಗುಂಜಳ್ಳಿ

ನಾಟಕಗಳು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸವೂ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಾಟಕವು ಸಮಾಜದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಚಿಂತನೆಗೆ ದಾರಿ ತೋರುವ ಶಕ್ತಿಯುತ ಕಲಾರೂಪವೂ ಹೌದು. ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ರಾಯಚೂರಿನ ‘ಸಮುದಾಯ’ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ.

ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲೆಯನ್ನೇ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ‘ಸಮುದಾಯ’ 50 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದೆ. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಮುದಾಯದ’ ಏಳುಬೀಳು, ಸಾಧನೆ, ಸವಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ 50 ವರ್ಷದ ಸಮುದಾಯದ ಪಯಣ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂಬುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಮುದಾಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಪ್ರವೀಣ ರೆಡ್ಡಿ ಗುಂಜಳ್ಳಿ ಅವರ ಕಿರು ಸಂದರ್ಶನ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ವಾ.ಭಾ: ಸಮುದಾಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಹೇಗೆ, ಯಾಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ, ಸಂಘಟನೆ ಕಟ್ಟಿದವರು ಯಾರು?

ಪ್ರವೀಣ ರೆಡ್ಡಿ: ರಾಯಚೂರಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಬಾಳೆ, ಪ್ರಗತಿಪರರಾದ ಶರಣು ಮಾಲಿ ಪಾಟೀಲ, ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಕಲಾಲಬಂಡಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರರು ಸೇರಿ 50 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 1975 ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ದೇಶಕ್ಕೆ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗ ದಲಿತರ, ರೈತರ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಳವಳಿಯ ರೂಪ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ನಂತರ 90ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಾಗ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅನೇಕರು ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ದೂರವಾದರು. ಬಳಿಕ ಉಳಿದವರೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು 25 ವರ್ಷದಿಂದ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಖಾಸಗಿವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ‘ಸಮುದಾಯ’ದಲ್ಲಿ 50 ಜನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಮುನ್ನೂರು ಜನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ವಾ.ಭಾ: ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು, ‘ಸಮುದಾಯ’ದ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಸವಾಲುಗಳೇನು:

ಪ್ರವೀಣ ರೆಡ್ಡಿ: ದಲಿತ ಚಳುವಳಿ, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್, ಕನ್ನಡಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ವಿಘಟಿತಗೊಂಡು, ಚೂರು ಚೂರಾಗಿ ಒಡೆದು ಹೋಗಿ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಮುದಾಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈಗ ಅಘೋಷಿತ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಆಳುವ ಸರಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯ, ಆಡಳಿತ, ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸಲು ಅನೇಕ ಅಡ್ಡಿ, ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. 1975ರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಿದೆ. ಚಳುವಳಿ ಕಟ್ಟುವ ಅವಶ್ಯವಿದೆ.

ವಾ.ಭಾ: ಸಿನಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಿಂತ ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಯುವಕರು

ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಪ್ರವೀಣ ರೆಡ್ಡಿ: ಇಂದಿನ ಟಿ.ವಿ ಹಾಗೂ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಭರಾಟೆಯ ನಡುವೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಯುವಕರು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಯುವಕರಿಗೆ ರಂಗ ಭೂಮಿ ಕಲೆಯ ರುಚಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಸೋತಿದ್ದೇವೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯ ವಿಷಯ, ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕಿದೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಿಜವಾದ ಪರಿಚಯ

ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಶೇ 70 ರಷ್ಟು ಯುವಕರು, ಕಾಲೇಜುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದು ಇಂದಿನ ಯುವಕರ ಕೈಯಲ್ಲಿ.

ವಾ.ಭಾ: ‘ಸಮುದಾಯ’ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ 50ನೇ ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮ ಹೇಗಿದೆ?

ಪ್ರವೀಣ ರೆಡ್ಡಿ: ಸಮುದಾಯದ 50ರ ಸಂಭ್ರಮದ ಅಂಗವಾಗಿ ಫೆ.21 ರಂದು ರಾಯಚೂರು ನಗರದ ಪಂಡಿತ ಸಿದ್ದರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ, ರಂಗಗೀತೆ,

ರಂಗಗೌರವ ಹಾಗೂ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾಯಚೂರು ಸಮುದಾಯ ನಡೆದು ಬಂದ ದಾರಿ ಕುರಿತು ಹಿರಿಯ ಚಿಂತಕ ಪ್ರೊ.ಆರ್.ಕೆ. ಹುಡಗಿ ಮಾತನಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಶರಣು ಮಾಲಿಪಾಟೀಲ್, ಎಸ್.ದೇವೆಂದ್ರ ಗೌಡ, ಶ್ಯಾಮಲಾ ಪೂಜಾರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಫ್ಯಾಸಿಸಂ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಕಾರಣ ಕುರಿತು ಚಿಂತಕ ಡಾ. ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ವಿಷಯ ಮಂಡಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಜೆ 6:30ಕ್ಕೆ ಡಾ.ವಿಕ್ರ ವಿಸಾಜಿ ರಚಿಸಿ ರಕ್ತ ವಿಲಾಪ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತಕರು, ಕಸಾಪದ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ವಾ.ಭಾ: ಸಮುದಾಯದ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆ, ಗುರಿ ಏನು?

ಪ್ರವೀಣ ರೆಡ್ಡಿ: ಸಮುದಾಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಪರ್ಯಾಯ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೇವೆ. ಪರ್ಯಾಯ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ರಾಯಚೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ತಲುಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಸಮುದಾಯ’ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಳವಳಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. 1975ರ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶರಣು ಮಾಲಿ ಪಾಟೀಲ್, ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಕಲಾಬಂಡಿ ಅವರ ಸಾರಥ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಸಮುದಾಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಏಳು ಬೀಳುಗಳ ನಡುವೆ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಶ್ರೀಕಾಂತ ರಾವ್, ನೀಲಕಂಠ ರಾವ್, ಮಲ್ಲನಗೌಡ ಇಂದುಪುರ, ಕರಿಯಪ್ಪ ಮಾಸ್ತರ, ವಿ.ಎನ್ ಅಕ್ಕಿ, ತಾಯಣ್ಣ ಯರಗೇರಾ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಕ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರವೀಣರೆಡ್ಡಿ ಗುಂಜಳ್ಳಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಂಗಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಮುದಾಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.

ಬೀದಿ ನಾಟಕಗಳು, ಜಾಗೃತಿ ಜಾಥಾ, ನಾಟಕಗಳು, ರಂಗಗಾಯನ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಅಸಮಾನತೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೀದಿ-ಬಯಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಮುಂದೆ ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಬೀದಿ ನಾಟಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ.

ಸಮುದಾಯ ಸಂಘಟನೆ ಯುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದೆ. ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಸಹ ತಂಡದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಇದುವರೆಗೆ 220 ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರೂ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವುದು ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ.

ಹಾಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ರಾಯಚೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವೀಣ ರೆಡ್ಡಿ ಗುಂಜಳ್ಳಿ ಅವರು 1999-2000ರಲ್ಲಿ ನೀನಾಸಂನಲ್ಲಿ ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದು 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ 10 ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಸಮುದಾಯದ ತಂಡಗಳ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತಕರಾಗಿದ್ದ ಎಂ.ಎಂ. ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ಅವರ ಕೊಲೆಯ ಕುರಿತಾದ ‘ರಕ್ತ ವಿಲಾಪ’, ದಲಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ರೋಹಿತ್ ವೆಮುಲಾ ಸಾವಿನ ಕುರಿತಾದ ‘ನಕ್ಷತ್ರದ ಧೂಳು’, ದಲಿತ ಸಾಹಿತಿ ಎನ್.ಕೆ. ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರ ದಲಿತ ಸಂವೇದನೆಯ ಕುರಿತಾದ ‘ಕರಿಯ ಬೆನಲ್ಲಿ’ ಸೇರಿ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.