ಹಿಮಾಲಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠ

ಸಿಕ್ಕಿಂ: ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತದ ಹಸಿರು ರಾಜ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಜಧಾನಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಕ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 23 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠ ಹಿಮಾಲಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ಬೌದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಾಂತಿ, ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವಾಗಿರುವ ಈ ಮಠವು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠವನ್ನು ಧರ್ಮಚಕ್ರ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಕಾಗ್ಯೂ ಪಂಥದ ಕರ್ಮ ಕಾಗ್ಯೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಮುಖ ಮಠವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಾನುಯಾಯಿಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಮಠಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅದರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠದ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನದು. 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಠವು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ನಂತರ, 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ 16ನೇ ಕರ್ಮಪಾ ರಂಗ್ಜುಂಗ್ ರಿಗ್ಪೆ ದೊರ್ಜೆ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಠವನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

1959ರಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಂತರ ಕರ್ಮಪಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠವನ್ನು ಕರ್ಮ ಕಾಗ್ಯೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಈ ಮಠವು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಅಪೂರ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ: ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಭವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡವು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮಠದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು, ವರ್ಣರಂಜಿತ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳು, ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಮಠದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಡೋಲು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯು ಮಠದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ: ಸಿಕ್ಕಿಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಕ್‌ನಿಂದ ಮಠಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವು ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿ ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಮಠದ ಆವರಣದಿಂದ ಕಾಣುವ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನ ದೃಶ್ಯ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಂಜಿನ ನಡುವೆ ಕಾಣುವ ಮಠದ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಪ್ರಿಯರು, ಇತಿಹಾಸಾಸಕ್ತರು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಅಪರೂಪದ ತಾಣ: ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠವು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಮಠವು ಇತಿಹಾಸ, ಧರ್ಮ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಕ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವು ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡುವ, ಬೌದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಳವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಅಪರೂಪದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ, ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಬೌದ್ಧ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತ ಅನುಭವವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠವನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಿರೀಟದ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಳಂದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್

ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ‘ಕರ್ಮ ಶ್ರೀ ನಳಂದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್’ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯುವ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಬೌದ್ಧ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು, ಧ್ಯಾನ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಕರುಣೆ, ಶಾಂತಿ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಾರುವಲ್ಲಿ ರುಮ್ಟೆಕ್ ಮಠ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆ ನೆಲೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವು ಇಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.