ಟೋಲ್ ಗೇಟ್: ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವೋ, ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯೋ?

ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಡಾಂಬರು ಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಲ್ಲ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ವೇತನ, ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವ ದುರಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಕಾರವು ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯ, ಸಾಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಂತಹ ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹವು ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

ಟೋಲ್ ಗೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವ ಹಣವು ವಾಹನ ಚಾಲಕನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚವಾದರೆ, ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಖಾಸಗಿ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದಾಗ ಟೋಲ್ ವೆಚ್ಚ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರು, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಬಸ್ ಮತ್ತು ಲಾರಿ ಮಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪದೇಪದೇ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗಾಗಿ ಟೋಲ್ ಒಂದು ಬಾರಿ ಉಂಟಾಗುವ ವೆಚ್ಚವಲ್ಲ; ಅದು ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಟೋಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳೇ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NHAI) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಝಾಗಳಲ್ಲಿ 2023-24ರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಮೊತ್ತ ಸುಮಾರು ರೂ. 27,417 ಕೋಟಿಯಾಗಿತ್ತು. 2024-25ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು ರೂ. 28,823 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿತು. ಈ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸುಮಾರು ರೂ. 22,681 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ರೂ. 26,149 ಕೋಟಿ NHAIಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ, ಈ ಎರಡು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾದ ಮೊತ್ತ ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚಿವೆ (ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಹಿತಿ ಬ್ಯೂರೋ, 2025). ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೆದ್ದಾರಿ ಹಣಕಾಸಿನಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಹಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಉತ್ತಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏಕೈಕ ಮಾನದಂಡವಲ್ಲ. ಸಂಗ್ರಹ ವೆಚ್ಚ ಎಷ್ಟು? ರಸ್ತೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೇಗಿದೆ? ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ? ವಾಹನ ಚಾಲಕರು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ? ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವೇನು? ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಜನರು ಪಾವತಿಸುವ ಹಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸೇವೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಬೇಕು.

ಟೋಲ್ ಶುಲ್ಕದ ಪರಿಣಾಮವು ಅದನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ವಾಹನದ ಮಾಲಕರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಲಾರಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಗರದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನಗರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸೋಣ. ಅದರ ಪ್ರಯಾಣದ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ, ಚಾಲಕರ ವೇತನ, ವಾಹನದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಟೋಲ್ ಶುಲ್ಕ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತನ್ನ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ದರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಎರಡನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೂ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಆದರೆ ಟೋಲ್ ಶುಲ್ಕವೇ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಏಕೈಕ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಇಂಧನದ ಬೆಲೆ, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ವ್ಯತ್ಯಯ, ಬೇಡಿಕೆ-ಪೂರೈಕೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳೂ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ತಮ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ವೆಚ್ಚದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಈ ಉಳಿತಾಯ ಸರಿದೂಗಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ ಟೋಲ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ಉಳಿತಾಯವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಟೋಲ್ ಶುಲ್ಕವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಲಾಭಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವೂ ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ಹಲವು ಟೋಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ದಾಟುವ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಈ ವೆಚ್ಚ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೂ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಮಾಸಿಕ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನದ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಶುಲ್ಕವು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ.

ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇರುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಭಾರತದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಮಹಾಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ (ಸಿಎಜಿ) ತನ್ನ 2023ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳ 41 ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಝಾಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಟೋಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ಲೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿ ವಿಳಂಬದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ವರದಿ ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಅನಗತ್ಯ ಶುಲ್ಕದ ಹೊರೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನೂ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತ್ತು (ಸಿಎಜಿ, 2023). ಇದು ಟೋಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲನೆ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಫಾಸ್ಟ್‌ಟ್ಯಾಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಟೋಲ್ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ. ನಗದು ಪಾವತಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಸಮಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ವಹಿವಾಟುಗಳ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು. ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪರಿಚಯವಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪಾದ ಕಡಿತ, ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯ, ಉದ್ದನೆಯ ಸರತಿ ಸಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ದೂರು ಪರಿಹಾರದ ವಿಳಂಬಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಅಗತ್ಯ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪಾವತಿಸಿದ ಶುಲ್ಕದ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ತಪ್ಪಾದ ಕಡಿತದ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಸುಲಭವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

ಟೋಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜನಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ, ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಹಣ, ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕದ ಅವಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿರಬೇಕು. ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸೇವೆ ದೊರೆಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪದೇಪದೇ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿನಾಯಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಡುವೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಇರಬೇಕು.

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಸರಕು ಸಾಗಿಸಲು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಮತ್ತು ಜನರು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಟೋಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದು ಎಂದು ನೋಡುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಎಷ್ಟು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ರಸ್ತೆ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ, ವ್ಯಾಪಾರದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ, ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ.

ಟೋಲ್ ಗೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಾಯಿಗೂ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಯಾಣ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಸೇವೆ ದೊರೆಯಬೇಕು. ರಸ್ತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದರ ಹೊರೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿರಬೇಕು. ಜನರ ಹಣದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಟೋಲ್ ಇರಬೇಕೇ, ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಟೋಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅದರ ಲಾಭ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಜನರನ್ನು ಗುರಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕು; ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಡೆಗೋಡೆಯಾಗಬಾರದು. ಟೋಲ್ ಗೇಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಅದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೂ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯಬೇಕು.