ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ವೃತ್ತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಸಿಗಲಿ

ಶಿಕ್ಷಣವು ಯಾವುದೇ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಗತ್ಯ. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಸಮರ್ಥ ಶಿಕ್ಷಕರು ಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ವರ್ಗವೆಂದರೆ ಡಿಗ್ರಿ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಈ ಶಿಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮದೇ ಜೀವನದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕದಲ್ಲಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತವಾಗಿದೆ.

ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಎಂದರೆ ಶಾಶ್ವತ ನೇಮಕಾತಿ ಇಲ್ಲದೆ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವ ಶಿಕ್ಷಕರು. ಅವರು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಶಾಶ್ವತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲ. ಪಾಠ ಮಾಡುವುದು, ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವುದು, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಗೌರವ, ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.

ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಬದುಕು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಾತಿ ಆದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವು ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಖಾತರಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯೇ ಅವರ ಬದುಕಿನ ದೊಡ್ಡ ದೌರ್ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಶಿಕ್ಷಕ ಸಂಜೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ವಿಪರ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಹತ್ತು, ಹದಿನೈದು, ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಸೇವೆಗೆ ತಕ್ಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕಾಲೇಜಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಎರಡನೇ ದರ್ಜೆಯ ನೌಕರರಂತೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳವೂ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ದರ್ಜೆಗಿಂತಲೂ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮನೋಭಾವ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರ ಆತ್ಮಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನಿಗೆ ಗೌರವ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಹಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಆತ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಅನುಭವವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಗಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿಕ್ಷಕರೇ ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಮಾಜದ ನೈತಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಕುರಿತು ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ತನ್ನದೇ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ವೈರುಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ಅನೇಕ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವೀಧರರು, ಕೆಲವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ವೇತನವು ಅವರ ಅರ್ಹತೆಗೆ ತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯವಲ್ಲ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯವೂ ಆಗಿದೆ.

ಒಂದು ಸಮಾಜ ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡದ ಸಮಾಜವು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಸಮಾಜವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಕೂಡಾ ಕನಸುಗಳು, ಆಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮನುಷ್ಯರು. ಅವರಿಗೂ ಕುಟುಂಬವಿದೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿವೆ, ಬದುಕಿನ ಅಗತ್ಯಗಳಿವೆ. ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕರಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಸರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಸಮರ್ಪಕ ವೇತನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಕಾಲೇಜು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಕೂಡಾ ಮಾನವೀಯತೆ ತೋರಬೇಕು. ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರನ್ನು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡಬೇಕು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಭಾಗಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಾತಾವರಣವು ಉತ್ತಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.