ದೇಶವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಯಾವುದು?

ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು ಅಲ್ಲ, ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ. ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸುವ, ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುವ ಆಡಳಿತವೇ ಯಾವುದೇ ದೇಶವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಲ್ಲದು.

ದೇಶವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ತಜ್ಞರು, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಕಮ್ಯುನಿಸಂ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬಲ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವರು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವೇ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲ ಎಂದು ನಂಬಿದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ವೇಗವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಡಳಿತವೇ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಮ್ಯುನಿಸಂ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೇಳುವ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲ; ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.

ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕ, ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್, ಕೆನಡಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಚೀನಾ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಸಿಂಗಾಪುರವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಬಡತನ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ-ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರ ದೇಶವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ. ಜನರು ಸರಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವೂ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಸರಕಾರವು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಜನರ ಮುಂದೆ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಸರಕಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಇಡುತ್ತವೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸಹ ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಇರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತವು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. 1947ರಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಾರತವು ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1991ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ಔಷಧೋದ್ಯಮ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಭಾರತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣ ಕೇವಲ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಲ್ಲ; ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನೀತಿಗಳು, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕ್ರಮೇಣ ಬಲವರ್ಧನೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾವು ಕೂಡ 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ, ರಫ್ತು ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ ವೇಗವಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು. ರಸ್ತೆ, ರೈಲು, ಬಂದರು, ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಡಳಿತವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಚೀನಾ ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆ. 1978ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ನಂತರ ಚೀನಾ ವಿಶ್ವದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ವೇಗದ ರೈಲು ಜಾಲ, ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಬಂದರುಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಚೀನಾ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಯಶಸ್ಸಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಅಧಿಕಾರದ ಅತಿಯಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಕೊರತೆ, ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮಿತಿಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಆಡಳಿತದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಥವಾ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಬಹುದು.

ಕಮ್ಯುನಿಸಂ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಧನಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಆದಾಯ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ, ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ ನಂತರವೇ ಅವುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ವೇಗ ಪಡೆದಿದೆ.

ಸಿಂಗಾಪುರದ ಉದಾಹರಣೆ ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಸ್ನೇಹಿ ನೀತಿಗಳಿವೆ. ಸಿಂಗಾಪುರವು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠವೇನೆಂದರೆ, ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ಕೂಡ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ವಜ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಿದ ಪರಿಣಾಮ ಅದು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅಪಾರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಿಂತ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡಗ್ಲಸ್ ನಾರ್ತ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳು, ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಡ್ಯಾರನ್ ಅಸೆಮೊಗ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ರಾಬಿನ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ ‘Why Nations Fail’ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಯಶಸ್ಸು ಅಥವಾ ವೈಫಲ್ಯವು ಅವುಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ, ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ ಅಥವಾ ತಲಾ ಆದಾಯದ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿವೆ. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಜನರು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಂತರಾಗಬೇಕು; ಕೇವಲ ಸರಕಾರದ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಥವೂ ಇದೇ ಪಾಠವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿ ಅದರ ಯುವಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತ, ವೇಗವಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ, ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನಗರ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಫಲವೂ ಸಮಾಜದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ದೇಶವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಯಾವುದು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಂದೇ ಪದದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ವತಃ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವೂ ವೇಗವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಶಾಶ್ವತ ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಕಮ್ಯುನಿಸಂ ಕೂಡ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸವು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕಲಿಸಿರುವ ಪಾಠ ಒಂದೇ-ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ, ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೇ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉತ್ತಮ? ಎಂಬುದಾಗಿರಬಾರದು. ಬದಲಾಗಿ ಯಾವ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜನರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ? ಎಂಬುದಾಗಿರಬೇಕು. ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವಲ್ಲ; ಜನಕೇಂದ್ರಿತ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಆಡಳಿತ. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳು ನೀಡುವ ಅಂತಿಮ ಸಂದೇಶವೂ ಇದೇ.

ಕೊನೆಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಕಮ್ಯುನಿಸಂ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲ; ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ, ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ಜನಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳೇ ದೇಶದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದೇ ಪಾಠವನ್ನು ಮರುಮರು ಹೇಳಿದೆ-ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವಿರುವ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿವೆ; ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತವಿರುವ ದೇಶಗಳು ಅಪಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿದ್ದರೂ ಹಿಂದುಳಿದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು ಅಲ್ಲ, ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ. ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸುವ, ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುವ ಆಡಳಿತವೇ ಯಾವುದೇ ದೇಶವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಲ್ಲದು.