ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ

2024ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ನಾನು ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಶಾಸಕರೊಬ್ಬರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಗಾಗಿ ಐದು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ನನ್ನ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಲಹೆಯೆಂದರೆ, ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ವಯನಾಡ್ನಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಸಲಹೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಖಚಿತವಿದ್ದುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹೇಳಿದ್ದೆ.

ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ‘ಭಾರತ ಜೋಡೊ ಯಾತ್ರೆ’ ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಅವರನ್ನು ಜನರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮರು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಯಾತ್ರೆಯ ಲಾಭಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ವಯನಾಡ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು (ಗಾಂಧಿನಗರ ಅಮಿತ್ ಶಾಗೆ ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವೋ ಅಷ್ಟೇ) ಮತ್ತು ಅವರು, ಅವರ ಸಹೋದರ ದೇಶವನ್ನು ಹೇಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ನಂತರ, ಸಂವಿಧಾನದ 75ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಸತ್ನ ಚರ್ಚೆಗೆ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇರುವ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದ್ದು ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅಜ್ಜಿಯೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣಕಾರರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.

ಈ ನಡುವೆ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 99 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದದ್ದು, ಅವರು ಈಗ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬೊಬ್ಬೆ ಹೊಡೆಯಲು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸುತ್ತಲಿನ ಹೊಗಳುಭಟರ ಗುಂಪನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು. ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ದಿಲ್ಲಿಯ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಅವರ ತೀವ್ರ ಹಿಂದುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರುಜುವಾತುಗಳು ಅವರ ವಿವೇಚನೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ರಾಜಗುರುಗಳು ಎಂಬ ಪ್ರಲೋಭನೆಗಳಿಂದ ಮಸುಕಾಗಿದ್ದವು.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಈ ಉತ್ಸಾಹದ ಭಾವನೆ ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು. ಕೇರಳದಂತಹ ವಿಚಿತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಘಟಕವು ಸುಸಂಘಟಿತವಾಗಿದ್ದು, ವಿಚಿತ್ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಇತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಹರ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು ಈಗ ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿಯುವ ಪಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ‘ದಿ ಪ್ರಿಂಟ್’ ನಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2008ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ರಾಹುಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಶಾಸಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, 1,204ರಿಂದ 676ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.

ನಾನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಒಬ್ಬ ಸಭ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಸಣ್ಣ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದೆಯೂ, ಅವರು ಅನುಭವಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದುರಂತಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಐವತ್ತೈದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ನನಗೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಗಣರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯವು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಒಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಟುವಾಗಿಯೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರಬಹುದು; ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಬಿಜೆಪಿಯ ದ್ವೇಷ ತುಂಬಿದ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವವರು ಬಹುಶಃ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಭರವಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಗೆ ಶಿಸ್ತು, ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಚರಿತ್ರೆಯ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪಕ್ಷಪಾತದ ನಡವಳಿಕೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವರು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗಲೂ, ಅವರು ಅದನ್ನು ವಿರಳವಾಗಿ ನಿರಂತರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ‘ವೋಟ್ ಚೋರಿ’ ಕುರಿತು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿ, ನಂತರ ಯುರೋಪ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅವರ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ, ‘ಭಾರತ ಜೋಡೊ ಯಾತ್ರೆ’ಯ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಮಾಡಿದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ X ಮೇಲೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ತಕ್ಷಣದ ಲೈಕ್ಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆತುಹೋಗುವಂತಿರುತ್ತವೆ.

ರಾಹುಲ್ ಅವರ ಆಕರ್ಷಿಸುವಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯು ಅವರ ಹಾವಭಾವದ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಹಾರುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಅಡುಗೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮತಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು ಎಂಬ ಅವರ ಮುಗ್ಧ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಕೆಲಸವೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅವರ ಸ್ವಯಂ ಚರಿತ್ರೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಸಂಸದರಾಗುವ ಮೊದಲು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಯಾವ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಯುಪಿಎ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಹಾಗಾದರೆ, ಈ ದೊಡ್ಡ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮತದಾರರು ಅವರನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಏಕೆ ನಂಬಬೇಕು?

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಹಿಂದಿನ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕಲಿಯಲು ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ‘ಚೌಕಿದಾರ್ ಚೋರ್’ ಅಭಿಯಾನವು 2019ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತಿರುಗುಬಾಣವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಅವರು ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಅಥವಾ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಕ್ಷವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು ಪ್ರಧಾನಿಯ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ಹೇಡಿ, ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು ಎಂದೆಲ್ಲ ಕರೆಯುತ್ತ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಈ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವರ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬಿಂಬಿಸಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಹುಲ್ ಹೊಸ ನೆಹರೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ತಡವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡ ಅವರು, ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಹೊಸ ಇಂದಿರಾ ಆಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಈಗ ಆಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿ. ಇದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಅವರು ಕೂಡ ಅರ್ಹ ರಾಜವಂಶದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 2022ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಮತ ಪಾಲು ಶೇ. 2.27 ಆಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಂದ (ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸದ) ಒಂದು ಪಾಠವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ರಾಜವಂಶದ ಅರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಕಾಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಸಾಮಿನಲ್ಲಿ ತರುಣ್ ಗೊಗೊಯಿ ಅವರ ಮಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯ ಸೋದರಳಿಯ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ತಮ್ಮ ಮಗ ಉದಯನಿಧಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ತಂದದ್ದು ವಿಜಯ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನ್ ತಮ್ಮ ಅಳಿಯನನ್ನು ಮುಂದೆ ತಂದದ್ದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ನೆರವಾಯಿತು. ಖಂಡಿತ ಇತರ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಪ್ರಥಮ ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತಾದ ಈ ಟೀಕೆಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಡಳಿತದ ಅನುಮೋದನೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಸರಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೆಡವಿದೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಣಿಸಿದೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಹೇಗೆ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನಡೆಸಿದೆ, ದೋಷಪೂರಿತ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ, ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿದೆ, ಕ್ರೋನಿ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕಾಡುಗಳು, ಮಣ್ಣು, ನೀರು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಮೇ 2014ರಿಂದ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಈ ಪತನದ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಪಕ್ಷವಾದ ಬಿಜೆಪಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಶಾ ಅವರ ಅಧಿಕಾರದ ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ಬಲವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಹೊಗಳುಭಟರು (ತಿಳಿದಿದ್ದೋ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆಯೋ) ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಈಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ನಾನು ಹತಾಶೆಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಬಾರದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಜೆಪಿ ಅಜೇಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟರ್ ಓರ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಫಿಡೆಜ್ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಪೀಟರ್ ಮಗ್ಯಾರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೊಸ ಟಿಸ್ಜಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಅವರು ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಪತನಗೊಂಡರು. ಚುನಾವಣೆಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಮಗ್ಯಾರ್ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ, ಹಂಗೇರಿಯನ್ನು ಆಳಿದ ಮತ್ತು ಹಾಳು ಮಾಡಿದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಡ, ಉದಾರವಾದಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗದ ಪಕ್ಷಗಳೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಮಗ್ಯಾರ್ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಹೊಸ ಮುಖವಾಗಿದ್ದರು. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಅಥವಾ ವಂಶಾವಳಿಯ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಸ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಂಪಾದಕರೊಬ್ಬರು ಮಗ್ಯಾರ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅವರು ಅದ್ಭುತ ಚಾಲನಾಶೀಲ. ಇತರರ ಬಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿಡಿತವಿದ್ದಾಗಲೂ ಅವರು ಒಳಹೊಕ್ಕು ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ, ಇದು ರಾಹುಲ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಹೇಳಬಹುದಾದ ವಿಷಯವಲ್ಲ.

ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆವರಿಸಿರುವ ಅವಿನಾಶಿ ವಾತಾವರಣವು ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯವು ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ; ನೀಟ್ ಹಗರಣ ಇಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ದುರುಪಯೋಗದ ವೆಚ್ಚಗಳು ಈಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ರೂಪಾಯಿಯ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ, ಬಂಡವಾಳದ ಪತನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿನ ವೈಫಲ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. 2029ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಂದೂಗಳು ಮುಸ್ಲಿಮರ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಉದ್ಯೋಗದ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಮೀಮ್ಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನಂತೆ ರಾಜಕೀಯ ವಿಡಂಬನೆಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು, ಅನೇಕ ಯುವ ಭಾರತೀಯರು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. (ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಇದು ತಿಳಿದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿಜೆಪಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಹತಾಶ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದೆ.) ಈ ಭ್ರಮನಿರಸನ ತೀವ್ರಗೊಂಡಾಗ, ಅದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸವಾಲಾಗಿ ಯಾರು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ? ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನವೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯಾವ ನಾಯಕ ಅಥವಾ ನಾಯಕರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮತದಾರರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬಹುದು? ಅವರ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಇದು ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ಕುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರೂ ಆಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸಂಭವವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.