ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ತಲಾ GDP ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ: ಏನಿದರ ಅರ್ಥ?

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವರ್ಷ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ತಲಾ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (GDP), ಏಷ್ಯಾದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾದ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಜಿಡಿಪಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದೊಳಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಜಿಡಿಪಿಯನ್ನು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತವನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಸುಮಾರು 17.5 ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ 2026ರ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ 2,886 ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಏರಲಿದ್ದು, ಭಾರತದ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ 2,749 ಡಾಲರ್ ಇರಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಢಾಕಾ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.

ದೇಶದ 3,800 ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪು ಉದ್ಯಮ, ವಿದೇಶಿ ಹಣದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೇ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ವೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಈ ವರ್ಷ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಶೇಕಡಾ 3.6ರಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದರೆ, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಶೇಕಡಾ 7ರಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುವ ಅಂದಾಜಿದೆ.

IMF ವರದಿಯಲ್ಲೇನಿದೆ?

ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು IMFನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರ 'ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಔಟ್‌ಲುಕ್' ವರದಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

2026ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಜಿಡಿಪಿ 506.4 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದರೆ, ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿ 4.15 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ತಲುಪುವ ಅಂದಾಜಿದೆ. ಆದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಲೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವ 'ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮಾನತೆ' (PPP) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದಾಗ, ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ 12,998 ಡಾಲರ್ ಇರಲಿದ್ದು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ್ದು 10,884 ಡಾಲರ್ ಇರಲಿದೆ.

ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮಾನತೆ (PPP) ಎಂಬುದು ಜೀವನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿದ ನಂತರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದಿಂದ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಏನನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿಯರಿಗಿಂತ ಭಾರತೀಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

IMF ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಸರಾಸರಿ ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಲೆ ಹಣದುಬ್ಬರ ಶೇಕಡಾ 5ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಅದು ಶೇಕಡಾ 8.7ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತವು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಬೃಹತ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

2026ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಶೇಕಡಾ 7ರಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಶೇಕಡಾ 3.6ರ ಪ್ರಗತಿ ದರಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಸರಾಸರಿ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ ಸುಮಾರು 7,746 ಡಾಲರ್ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು 15,889 ಡಾಲರ್ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ 2,886 ಡಾಲರ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ 2,749 ಡಾಲರ್ ಆಗಿದೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮುಂದೆ ಎತ್ತ ಸಾಗಲಿದೆ?

ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ 3,219 ಡಾಲರ್‌ಗೆ ತಲುಪಲಿದ್ದು, ಭಾರತದ 3,036 ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಲಿದೆ ಎಂದು IMF ವರದಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಈ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು 2028ರವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಗತಿಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2029ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ 3,661 ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ 3,334 ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಲಿದೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ದೇಶವು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಮಂದಗತಿಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತಲಾ ಜಿಡಿಪಿ ಒಂದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ವಿನಿಮಯ ದರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗದಿದ್ದರೂ, ಕರೆನ್ಸಿ ಮೌಲ್ಯದ ಏರಿಳಿತವು ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದು.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ರಫ್ತು ಆಧಾರಿತ ತಯಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿಯರಿಂದ ಬರುವ ಹಣದ ಜೊತೆಗೆ, ಅದರ ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪು ಉದ್ಯಮವು ರಫ್ತು ಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಭಾರತವು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ತಳಹದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಹಲವು ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಶಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯು ಸಮಾನವಾಗಿರದೆ, ಸಂಪತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಯೇ?

ಅಸಮಾನ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಲೇ, ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಒಂದು ಹಂತದವರೆಗೆ 'ಹೌದು' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಂತೋಷ್ ಮೆಹ್ರೋತ್ರಾ ಅಲ್ ಜಝೀರಾ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 6ರಷ್ಟು ಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ (GVA) ದೇಶದ ತಯಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಯು 2014ರಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇಕಡಾ 16.6ರಿಂದ 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 22ಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೆಹ್ರೋತ್ರಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯು 2014ರಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇಕಡಾ 15.1ರಿಂದ 2024ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 13.5ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.

"ರಫ್ತು ಆಧಾರಿತ ತಯಾರಿಕಾ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸರಿಯಾದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಧನಾತ್ಮಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಹಾರ್ಮುಝ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಅಡಚಣೆಯುಂಟಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಆಘಾತ ನೀಡಿದೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ತನ್ನ ಶೇಕಡಾ 95ರಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು (LNG) ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಆಮದಿನ ಬಹುಪಾಲು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಫ್ತು ಗಳಿಕೆಯ ಶೇಕಡಾ 80ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪು ಉದ್ಯಮವೂ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ

ಸೌಜನ್ಯ: Aljazeera.com