ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನ | ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ 14.5 ಕೋಟಿ ಭಾರತೀಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಖದ 'ಹೊರೆ'

0–9 ವರ್ಷದ ಶೇ 61ರಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡ; ತಾಪಮಾನ 1.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ಏರಿದರೆ 16.6 ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಪಾಯ

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 0ರಿಂದ 9 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಸುಮಾರು 14.5 ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳು ಶಾಖದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ವ್ರಿಜೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಬ್ರುಸೆಲ್‌ (VUB) ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಈ ವಯೋಮಾನದ ಒಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶೇ 61ರಷ್ಟು. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 0–9 ವರ್ಷದ ಸುಮಾರು 56 ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳು, ಅಂದರೆ ಈ ವಯೋಮಾನದ ಶೇ 43ರಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು, ಮಾನವ ಪ್ರೇರಿತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ 30 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಶಾಖದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

‘ಸೈನ್ಸ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಸ್‌’ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳು, ಅಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ಸೈನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಪ್ರೇರಿತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.

ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕಿ ಹಾಗೂ VUBನ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಸಂಶೋಧಕಿ ರೋಸಾ ಪ್ರಿಯೆಟ್ರೊಯಿಸ್ಟಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 0–9 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಇತರ ಎಲ್ಲ ವಯೋಮಾನದವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 60–69 ವರ್ಷದ ವಯೋಮಾನದವರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. 60–69 ವರ್ಷದ ಸುಮಾರು 19 ಕೋಟಿ ಜನರು, ಅಂದರೆ ಆ ವಯೋಮಾನದ ಶೇ 30ರಷ್ಟು ಮಂದಿ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯ

ಮಕ್ಕಳ ದೇಹವು ವಯಸ್ಕರಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಅವರು ತೀವ್ರ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬೆವರಿನ ಮೂಲಕ ದೇಹವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ವಯಸ್ಕರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಶಾಖದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.

ಅತಿಯಾದ ಶಾಖವು ದೇಹದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು. ತೀವ್ರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ (ಡಿಹೈಡ್ರೇಶನ್), ಶಾಖದ ಹೊಡೆತ (ಹೀಟ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌) ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವಾಗ ಶಾಖದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು

ಅಧ್ಯಯನವು ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಬಿಸಿ ವಾತಾವರಣದ ಪರಿಣಾಮದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಬೆವರು ಬೇಗ ಆವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ದೇಹ ತಂಪಾಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿ, ದೇಹದ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಬಿಸಿ ವಾತಾವರಣವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಶಾಖದ ಅಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳ ದೇಹದ ಉಷ್ಣಾಂಶ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಖದ ಅಪಾಯ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅವರಿಗೆ ಹವಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸರಿಯಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ, ತಂಪಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯ ಬದಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು.

‘ಶಾಖದ ಒತ್ತಡ’ ಎಂದರೇನು?

ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ದಿನಗಳನ್ನು ‘ಶಾಖದ ಒತ್ತಡದ ದಿನಗಳು’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೆರಳಿನಲ್ಲಿಯೂ ತೇವಾಂಶದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತಾಪಮಾನ 28 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಶಾಖದ ಒತ್ತಡದ ದಿನ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗದಂತೆ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.

ಮಾನವ ಪ್ರೇರಿತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ‘ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡದ ದಿನಗಳು’ ಎಂದರೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಂಭವಿಸದೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳು. ವೀಕ್ಷಣೆ ಆಧಾರಿತ ಮರುವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ದತ್ತಾಂಶ ಅಥವಾ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಅಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧಕರು ಇವುಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಟ್ಟು ಶಾಖದ ಒತ್ತಡದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ದಿನಗಳ ಜತೆಗೆ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ದಿನಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

ಭಾರತದ ಶಾಖದ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಳ

VUBನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 0–9 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡ ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಈಗಾಗಲೇ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 5.9 ಕೋಟಿಯಿಂದ 11.8 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿದೆ. ಅಂದರೆ ಈ ವಯೋಮಾನದ ಶೇ 50ರಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಈ ಮಟ್ಟದ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಏರಿದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಲಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ 1.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 0–9 ವರ್ಷದ ಸುಮಾರು 16.6 ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳು (ಶೇ 74) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡ ಅನುಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12.3 ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳು (ಶೇ 55) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ 150 ದಿನಗಳ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು.

ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ 2 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡ ಎದುರಿಸುವ 0–9 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 16.9 ಕೋಟಿಗೆ (ಶೇ 96) ಏರಬಹುದು. ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ 150 ದಿನಗಳ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡ ಎದುರಿಸುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 12 ಕೋಟಿಗೆ (ಶೇ 68) ತಲುಪಬಹುದು.

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬರಲಿದೆ. 1.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 0–9 ವರ್ಷದ ಸುಮಾರು 62 ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳು (ಶೇ 49) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡ ಎದುರಿಸಬಹುದು. 2 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ಏರಿಕೆಯಾದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 65 ಕೋಟಿಗೆ (ಶೇ 59) ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಇರಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತುರ್ತು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆ

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ತುರ್ತು ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕ ಹಾಗೂ VUB ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವಿಂ ಥಿಯರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಉಸಿರಾಡುವ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಜಾಲವಾದ ‘ವಾರಿಯರ್ ಮಾಮ್ಸ್‌’ನ ಸ್ಥಾಪಕಿ ಭವ್ರೀನ್ ಕಂಧಾರಿ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಶಾಖದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಳಿಯ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಜತೆಗೆ ಅತಿಯಾದ ಶಾಖವೂ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾಹಿತಿ: ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌’