ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ಇಂಧನ ಕೊರತೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ? ಸದ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ?

ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ, ಇಂಧನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಾ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಹವಾನಾದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ. ಶುಕ್ರವಾರವಷ್ಟೇ, ವೆನೆಝುವೆಲಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್‌ ನಲ್ಲಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಂತರ, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮುಂದಿನ ಗುರಿ ಕ್ಯೂಬಾ ಎಂಬ ಸುಳಿವು ನೀಡಿದ್ದರು.

ನಾನು ಈ ಮಹಾನ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ನಾನು ಹೇಳಿದೆ, 'ನೀವು ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಳಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ'. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀವು ಅದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯೂಬಾ ಮುಂದಿನದು ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಕ್ಯೂಬಾ ನಾಯಕತ್ವದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ.

► ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ?

ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ತೈಲ ದಿಗ್ಬಂಧನದ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ಯೂಬಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ದ್ವೀಪವು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ತೈಲವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಜನವರಿಯಿಂದ ಇಂಧನ ಸಾಗಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಂತುಹೋಗಿವೆ.

ವೆನೆಝುವೆಲಾದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ಜನವರಿ 11 ರಂದು ವೆನೆಝುವೆಲಾದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಅದರ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರ ಕ್ಯೂಬಾಗೆ ಜೀವಸೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಜನವರಿ 29 ರಂದು, ಕ್ಯೂಬಾಗೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸುವ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಅವರು ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮಾತ್ರ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಮಂಗಳವಾರ, 730,000 ಬ್ಯಾರೆಲ್ ತೈಲವನ್ನು ಹೊತ್ತ ರಷ್ಯಾದ ಹಡಗು ಹವಾನಾ ಬಂದರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಆದರೆ ಕ್ಯೂಬಾದ ತೈಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಡಗು ಸಾಕಾಗಬಹುದೇ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ದ್ವೀಪದ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಯು ದೇಶಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವನ್ನೇ ನೀಡಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್‌ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಕ್ಯೂಬಾ ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತ ಎರಡು ಬಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಬಾದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್‌ನ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅಂತಾರೆ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಕ್ಯೂಬನ್ ಜನರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವಂತಾಗಿದೆ. ಇಂಧನ ಕೊರತೆಯು ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ವಿತರಣೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.

ಕಸದ ಟ್ರಕ್‌ ಗಳಿಗೆ ಇಂಧನದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹವಾನಾದಲ್ಲಿ ಕಸದ ರಾಶಿ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಜನರು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಲು ಕಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪತ್ರಕರ್ತ ಎಡ್ ಆಗಸ್ಟೀನ್ Aljazeeraದ ದಿ ಟೇಕ್‌ ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು "ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹವಾನಾದಲ್ಲಿ, ನಿವಾಸಿಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ 15 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತವು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲ್ಲದೆ ಒಂದಿಡೀ ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬನ್ನರು ಅಸಹನೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ಏನು ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

► ಇಂಧನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಆಗುವ ನಷ್ಟ ಎಷ್ಟು?

ಇಂಧನ ಸರಬರಾಜು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಕಂಗಾಲಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಆಗಸ್ಟಿನ್‌ನಂತಹ ವರದಿಗಾರರು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇವೆ. ದಿ ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಜರ್ನಲ್‌ ನಲ್ಲಿ 2025 ರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ಅವರು, ಅದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 564,000 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾವುಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆಗಸ್ಟಿನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

"ನಾನು ಕ್ಯೂಬಾದ ವಿವಿಧ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವರ್ಷ ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕ್ಯೂಬಾದ ವೈದ್ಯರು ನನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಸ್‌ ಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಇದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಇದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರು ಸೆಪ್ಸಿಸ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ವಿಟಮಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಆಗಸ್ಟಿನ್.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಟ್ರಂಪ್ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಹಡಗು ಹವಾನಾ ತಲುಪಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೂಡ ಕ್ಯೂಬಾಗೆ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.

► ಕ್ಯೂಬಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಎಷ್ಟು ಸಮಯದಿಂದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿವೆ?

ಕ್ಯೂಬಾದೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಶೀತಲ ಸಮರಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನವು. ಆಗ ಅಮೆರಿಕವು ಅಮೆರಿಕದಾದ್ಯಂತ ಎಡಪಂಥೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಕೂಲ ನಿಲುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.

1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ಯೂಬನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಅಮೆರಿಕ ಬೆಂಬಲಿತ, ಮಿಲಿಟರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1960 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ, ಹವಾನಾದ ಹೊಸ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸಮಗ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಕ್ಯೂಬಾಗೆ ವಿಧಿಸಿತ್ತು.

"ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ, ಕ್ಯೂಬಾವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 2017 ರಿಂದ 2021 ರವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಾದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್‌ ನಿಂದ ಒತ್ತಡ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ, ಟ್ರಂಪ್ ಕ್ಯೂಬಾವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಭದ್ರತೆಗೆ 'ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣ ಬೆದರಿಕೆ' ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದ್ವೀಪವನ್ನು 'ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ' ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಧನ ದಿಗ್ಬಂಧನವು ಆ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಆಗಸ್ಟೀನ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಮೆರಿಕ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕ್ಯೂಬಾವನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದ ಅವರು, ಇಂಧನವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ಜೀವನವು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

► ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ?

ಮಿಗುಯೆಲ್ ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಕ್ಯೂಬಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ಯೂಬಾ ಒಂದೇ ಪಕ್ಷವಾಳುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಕ್ಯೂಬಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅದರ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ "ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಇದರರ್ಥ ಪಕ್ಷವು ಸರ್ಕಾರವಲ್ಲ, ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಕ್ಯೂಬಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವವರಲ್ಲದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಬಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಇತರ ಪ್ರಬಲ ಕ್ಯೂಬನ್ ನಾಯಕರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಿವೆ.

"ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ, ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ ನಾವು ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಕ್ಯೂಬನ್ ಆಡಳಿತದೊಳಗಿನ ನಿಜವಾದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ಅದು ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅಲ್ಲ" ಎಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನ ಉತ್ತರ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪೆರೆಜ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು Aljazeera ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಕ್ಯೂಬಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಾಯಕ ದಿವಂಗತ ಫಿಡೆಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹೋದರ, ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೌಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಅದು ರೌಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕ್ಯೂಬಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸುಮಾರು 60 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮಿಲಿಟರಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂಘಟನೆಯಾದ GAESA ಕೂಡ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೆರೆಜ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಯಕನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉರುಳಿಸುವುದೆಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

► ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಕ್ಯೂಬಾದ 2019 ರ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, ಪದಚ್ಯುತಗೊಂಡರೆ, ಮರಣಹೊಂದಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು — ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ವಾಲ್ಡೆಸ್ ಮೆಸಾ — ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯು ಉಳಿದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.

► ಮಿಗುಯೆಲ್ ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ?

ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. 1959 ರಿಂದ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಅಲ್ಲದ ಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬನ್ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಕ್ಯಾನೆಲ್. ಆದರೆ ಅವರ ಅಧಿಕಾರವಧಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

2019 ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು 2020 ರಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕ್ಯೂಬಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹದಗೆಟ್ಟವು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್‌ ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಮೇಜ್‌ ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಜುಲೈ 2021 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು. 1959 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿ, ನೂರಾರು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿತು.

ಅಂದಿನಿಂದ, ಕ್ಯೂಬಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಹಣದುಬ್ಬರ, ಪೂರೈಕೆ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತಗಳು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಕ್ಯೂಬನ್ನರು ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರ ಅವಧಿಯು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

"ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಐದು ಅಥವಾ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಗಮನಾರ್ಹ ವಲಸೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಕ್ಯೂಬಾ ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು 10ನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು 1960 ರ ದಶಕದಿಂದ ಕಾಣದ ವಲಸೆ" ಎಂದು ಪೆರೆಜ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾರ್ಚ್ 14 ರಂದು, ಮೊರೊನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಕಚೇರಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ನಿವಾಸಿಗಳು "ಕ್ಯಾಸೆರೋಲಾಜೊ" ಎಂಬ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿವಾಣಗಳನ್ನು ಬಡಿಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ.

► ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದೇ?

ಕ್ಯೂಬಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಅದು ಏನನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯೂಬನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಧ್ಯಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಅರ್ಕೋಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ಆ ಸ್ಥಾನವು ಟೊಳ್ಳಾಗಿದೆ. ಕ್ಯೂಬಾ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಿಲಿಟರಿ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ."

ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

► ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಯಾರು ತುಂಬಬಹುದು?

ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರ ಸಂಭಾವ್ಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಕುಟುಂಬದ ಇಬ್ಬರು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಹೊರಗಿನಿಂದಲೂ ಮೂರನೇ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಲು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವವರು.

► ಆಸ್ಕರ್ ಪೆರೆಜ್-ಒಲಿವಾ ಫ್ರಾಗ

ರೌಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಆಸ್ಕರ್ ಪೆರೆಜ್-ಒಲಿವಾ ಫ್ರಾಗ ಅವರು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರು, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು, ಮೇ 2024 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಸಚಿವಾಲಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಅವರು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘಟನೆಯಾದ GAESA ಒಳಗೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಕುಟುಂಬದವರು, ಆದರೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು ಆಡಳಿತವು ಕುಟುಂಬ ರಾಜವಂಶದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ "ತಾಂತ್ರಿಕ" ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೆರೆಜ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪೆರೆಜ್-ಒಲಿವಾ ಫ್ರಾಗ ಕ್ಯೂಬಾದ ಆರ್ಥಿಕ ತೆರೆಯುವಿಕೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮುಖವಾಗಲು ಸಹ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅವರು ದೇಶದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಕ್ಯೂಬನ್ನರು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಒಂದು ಉನ್ನತ-ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, ಇದು ಹಿಂದೆ ಬಹಳ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಪೆರೆಜ್-ಒಲಿವಾ ಫ್ರಾಗ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ಯೂಬನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಪೆರೆಜ್‌ನಂತಹ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

► ರೌಲ್ ಗಿಲ್ಲೆರ್ಮೊ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ

ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸ್ಪರ್ಧಿ ರೌಲ್ ಗಿಲ್ಲೆರ್ಮೊ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ, ಅವರನ್ನು "ರೌಲಿಟೊ" ಅಥವಾ "ಲಿಟಲ್ ರೌಲ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೌಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ರೌಲಿಟೊ, ಕ್ಯೂಬಾ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜನ ಅಂಗರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕ್ಯೂಬಾದ ಯುಎಸ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸರ್ವಿಸ್‌ ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಡಿಮೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಇದ್ದರೂ, ಕ್ಯೂಬಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಸಂವಾದಕರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಆಕ್ಸಿಯೋಸ್ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ರೌಲಿಟೊ ಯುಎಸ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾರ್ಕೊ ರುಬಿಯೊ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ಮೊದಲು ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅವರು ಕ್ಯೂಬಾ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆರ್ಕೋಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ರೌಲಿಟೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

"ರೌಲಿಟೊ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ರೌಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಅವರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಜತೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಅವರು ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಹುದ್ದೆಯಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಅವರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಆರ್ಕೋಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

► ರಾಬರ್ಟೊ ಮೊರೇಲ್ಸ್ ಒಜೆಡಾ

ಪಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯ್ಕೆ ರಾಬರ್ಟೊ ಮೊರೇಲ್ಸ್ ಒಜೆಡಾ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಿಯಾನ್ಫ್ಯೂಗೋಸ್ ನಗರದ ಮಾಜಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರಾದ ಮೊರೇಲ್ಸ್ ಒಜೆಡಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕ್ಯೂಬಾ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2010 ರಿಂದ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ 2019 ರಿಂದ 2021 ರವರೆಗೆ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಆ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಅವರನ್ನು ರೌಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಮತ್ತು ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದವು.

"ರಾಬರ್ಟೊ ಮೊರೇಲ್ಸ್ ಒಜೆಡಾ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯ ಸಂಘಟನಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅವರನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯೂಬಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಸಾಧಾರಣ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಅಮೆರಿಕದಂಥ ಹೊರಗಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ದೇಶವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮಿಲಿಟರಿ-ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೊರೇಲ್ಸ್ ಒಜೆಡಾ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಪೆರೆಜ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

► ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಮುಂದೇನು?

ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಹೋರಾಟಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕ್ಯೂಬಾ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ಯೂಬಾವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳತ್ತ ತಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಕ್ಯೂಬಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕತ್ವವು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಕ್ಯೂಬಾ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಲು ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಸಿದ್ಧರಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಇದು ವೆನೆಝುವೆಲಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವು ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿಕೋಲಸ್ ಮಡುರೊ ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ಆದರೆ ಅವರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟಿತು.

ವೆನೆಝುವೆಲಾ ಶೈಲಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಪೆರೆಜ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮನಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಗಳು ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ? ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ? ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಕೇವಲ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಎಂದು ಪೆರೆಜ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಹವಾನಾದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಈ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಉಪ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಡಿ ಕೊಸಿಯೊ ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು "ಖಂಡಿತವಾಗಿ" ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಅಮೆರಿಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಲಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ? ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಕುಟುಂಬವು ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ "ಸಣ್ಣ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು" ಮಾತ್ರ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಡಯಾಜ್-ಕ್ಯಾನೆಲ್ ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಅದರ ಚೌಕಾಸಿ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅರ್ಕೋಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದೀಗ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆ ಯುದ್ಧ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಕ್ಯೂಬಾ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬಲಪ್ರಯೋಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಪೆರೆಜ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯೂಬಾ ವಿರುದ್ಧದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯುಎಸ್ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವುದು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಾಧನವಾಗಬಹುದು.

“ನಿಮ್ಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ನಂತರ ನಾವು ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯೂಬನ್ನರು “ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ನಾವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯೂಬಾದ ಜನರು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಕ್ಷಣದ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಬದಲು, ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಯುಎಸ್ ಹಲವಾರು ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಪೆರೆಜ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.