ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬಡತನ ಶೇ.2.6ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆ: 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 49.6 ಕೋಟಿ ಜನರು ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2011ರಿಂದ 2023ರ ನಡುವಿನ 12 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.27.1ರಿಂದ ಶೇ.2.6ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.57.7ರಿಂದ ಶೇ.16.1ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಅಂದಾಜು 49.6 ಕೋಟಿ ಜನರು ಈ ಬಡತನ ರೇಖೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ, ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಸಮಾನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 2026ರ ವಿಶ್ವ ಅಸಮಾನತೆ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದ ಶೇ.58ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಅಗ್ರ ಶೇ.10ರಷ್ಟು ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಕೆಳಗಿನ ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಕೇವಲ ಶೇ.15ರಷ್ಟು ಆದಾಯ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿಯಲ್ಲೇನಿದೆ?

ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 3 ಡಾಲರ್ ಆದಾಯದ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ 2011ರಲ್ಲಿ ಶೇ.27.1ರಷ್ಟಿತ್ತು. 2023ರ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಶೇ.2.6ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಆಹಾರ, ನೀರು, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಆದಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಬಡತನವನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಳಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್ ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಪ್ರಕಾರವೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದೆ. 2011ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ.57.7ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಈ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿದ್ದರೆ, 2023ರಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.16.1ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.

ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಗೆ ನೆರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್ ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ 2026ರಲ್ಲಿ ಶೇ.14.2ರಷ್ಟಿದ್ದು, 2028ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ.12.1ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.

ಕೇವಲ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಕೋಟಿ ಜನರು ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಬಡತನದ ಅಂದಾಜಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಕಚೇರಿ ನಡೆಸಿದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅದು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

►ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣಗಳೇನು?

1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ ಕ್ರಮೇಣ ಇಳಿಕೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದವು. ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಡತನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿವೆ.

ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 100 ದಿನಗಳ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು. 2014ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ, ಉಚಿತ ಪಡಿತರ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರ ಸುಮಾರು 80 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. 2019ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಶೇ.17ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈಗ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.82ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಕುಟುಂಬಗಳ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಸುರ್ಜಿತ್ ಭಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಕರಣ್ ಭಾಸಿನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಮಾನದಂಡವನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಂತೋಷ್ ಮೆಹ್ರೋತ್ರಾ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2014ರ ಬಳಿಕ ಭಾರತ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬಡತನದ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.

“ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ರೂಪಿಸಿರುವ ಬಡತನ ರೇಖೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವುದು ವಿಚಿತ್ರ. ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ದೇಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಬಡತನ ರೇಖೆ ಅಗತ್ಯ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯ ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸುರ್ಜಿತ್ ಭಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಆಯಾ ದೇಶಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತವೆ. ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ದೇಶಗಳ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವ ಈ ವಿಧಾನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತೀವ್ರ ಬಡತನ ಇಳಿದಿರುವುದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದರೂ, ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಯ ಗುರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪನ್ಯಾಸಕ ನಿತಿನ್ ಕುಮಾರ್ ಭಾರ್ತಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಇನ್ನೂ 23.3 ಕೋಟಿ ಜನರು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ದೇಶದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಜಯತಿ ಘೋಷ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ತನ್ನ GDPಯ ಶೇ.1ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ವೆಚ್ಚದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಜನರೇ ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಡತನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ ಅಥವಾ ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು ಜನರ ಕನಿಷ್ಠ ಕ್ಯಾಲೊರಿ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ನೆರವು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಭಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಭಾಸಿನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ನೈಜ ವೇತನದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೂಡ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜಯತಿ ಘೋಷ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಶೇ.10ರಷ್ಟು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಶೇ.10ರಷ್ಟು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 13 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಸಂಪತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರ ಕೈ ಸೇರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಆದಾಯದ ಅಸಮಾನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಿತಿನ್ ಕುಮಾರ್ ಭಾರ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆಸ್ತಿಗಳ ಅಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆ ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯುವ ನಿರುದ್ಯೋಗವೂ ದೇಶದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯುವ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣ 2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಶೇ.13.8ರಷ್ಟಿದ್ದು, 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ.15.2ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಜೀಂ ಪ್ರೇಮ್ಜಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ 'ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026' ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 15ರಿಂದ 25 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಪದವೀಧರ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ.40ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. 25ರಿಂದ 29 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.20ರಷ್ಟಿದೆ. ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.29.4ರಷ್ಟಿದೆ.

ಆದಾಯದ ಅಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳು ಸಿಗದಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಮಾನತೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಭಾರ್ತಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಆದಾಯದ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನೀತಿಗಳಿಗೂ ಸರ್ಕಾರ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅಜೀಂ ಪ್ರೇಮ್ಜಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ದೀಪಾ ಸಿನ್ಹಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಗತಿಪರ ತೆರಿಗೆ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬಡತನವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಳ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ನಿತಿನ್ ಕುಮಾರ್ ಭಾರ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಅನುಭವದಿಂದ ಭಾರತ ಹಲವು ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ, ಸಾರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಭೌತಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಉತ್ತಮ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೂ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು. ಜನರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಭಾರ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯಾದರೂ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಲಾಭ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಂದಿನ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಸೌಜನ್ಯ: Aljazeera.com