ಇಸ್ರೋದ ಹೊಸ ಉಪಗ್ರಹ NVS-03 ಭಾರತದ ನಾವಿಕ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ?

ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ತನ್ನ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮೂರನೇ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹವಾದ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ NVS-03 ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30ರಂದು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳ ವೈಫಲ್ಯ, ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಯ ವೈಫಲ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವ ಭಾರತದ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ನಾವಿಕ್ (NavIC) ಸೇವೆಯನ್ನು ಈ ಉಪಗ್ರಹವು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

2025ರ ಕೊನೆಯಿಂದಲೇ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಈ ಹೊಸ ಉಪಗ್ರಹವು ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವಿಳಂಬವಾಗಿದೆ. ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಇದು ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ನಾವಿಕ್ ಎಂದರೇನು, ಅದು ಈ ಹಿಂದೆ ಎದುರಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇನು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಹೇಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡೋಣ.

ನಾವಿಕ್ ಎಂದರೇನು?

ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವಿತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಲೇಷನ್ (Navigation with Indian Constellation) ಎಂಬುದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವೇ ನಾವಿಕ್. ಇದು ಇಂಡಿಯನ್ ರೀಜನಲ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸಿಸ್ಟಂ (IRNSS)ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ 1,500 ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಏಳು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಮೂಹ ಇದಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನನಿರ್ಣಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ GPSನಂತೆ ಇದು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಏಳು ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ 10 ಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೇನೆಗೆ ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಸೇವೆಯೂ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಅಮೆರಿಕದ ಒಡೆತನದ GPS ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇಸ್ರೋ 1999ರಲ್ಲಿ ನಾವಿಕ್ ಯೋಜನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ, GPSಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದು. GPS ಸಂಕೇತಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸುಮಾರು 12,000 ರೈಲುಗಳ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಸುಮಾರು 8,700 ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏಕೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು?

ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಲವು ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 2,250 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಇಸ್ರೋ 2013ರ ಜುಲೈನಿಂದ 11 ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳ ದೋಷ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರು ಉಪಗ್ರಹಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡಿವೆ.

ನಾವಿಕ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಮೂಹವು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.

“ಸದ್ಯ ನಾವಿಕ್ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ PNT (ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯ, ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಮತ್ತು ಸಮಯ) ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಕೇವಲ ಮೂರು ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ IRNSS-1B, IRNSS-1I ಮತ್ತು NVS-01. ಮೂಲಭೂತ ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವಿಕ್ ಸಮೂಹವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸಮಯದ ಸೇವೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.

ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹವಾದ IRNSS-1A ಅನ್ನು 2013ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಇತರ ಮೂರು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು 2015ರೊಳಗೆ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಭಾರತದ ಮಹಾಲೇಖಪಾಲರ (CAG) 2018ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳಂತಹ ಸಾಧನಗಳು ಸ್ಥಳದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿನ ರಿಸೀವರ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ 2017ರಲ್ಲಷ್ಟೇ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಅವಧಿಯ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು.

ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ವಸ್ತುವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತ ತಲುಪಲು ಮತ್ತು ಮರಳಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಈ ಗಡಿಯಾರಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಆರಂಭಿಕ ಕೆಲವು ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡವು.

ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು ಕೆಟ್ಟುಹೋದ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದ ಎರಡು ಬದಲಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳೂ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದವು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಾತಾವರಣದ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಾಖದಿಂದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕವಚ ತೆರೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ, IRNSS-1H ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಇಸ್ರೋದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪೋಲಾರ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ (PSLV) ಮೂಲಕ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬಳಿಕ, ಎರಡನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ಉಪಗ್ರಹವಾದ NVS-02 ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತಾದರೂ, ಅದರ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಂತಿಮ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಸಮೂಹದ ಆರಂಭಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಪೈಕಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಅವಧಿಯೂ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ.

ಏನು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ?

NVS-02 ಉಪಗ್ರಹ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂಜಿನ್‌ನ ಆಕ್ಸಿಡೈಜರ್ ಲೈನ್‌ನ ಪೈರೋ ವಾಲ್ವ್‌ಗೆ ಸಂಕೇತ ತಲುಪದಿರುವುದು ಎಂದು ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಂಡಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂಕೇತ ರವಾನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇದರ ಬಳಿಕ, ಉಪಗ್ರಹದ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಕೂಲಂಕಷ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

NVS-01ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಎರಡನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ 12 ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಒದಗಿಸುವ L5 ಮತ್ತು S ಆವರ್ತನಗಳ ಸಂಕೇತಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮೂರನೇ ಆವರ್ತನವಾದ L1ರಲ್ಲೂ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದು ಇತರ ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, GPSನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಆವರ್ತನ L1 ಆಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯ ಸಿಂಗಲ್ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ವಾಚ್‌ಗಳಂತಹ ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವಿಕ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಈ ಆವರ್ತನ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತರ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾವಿಕ್ ಹೇಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ?

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಭಾರತವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಜಪಾನ್‌ನ ನಾಲ್ಕು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ವಾಸಿ-ಜೆನಿತ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಏಷ್ಯಾ–ಓಷಿಯಾನಿಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ GPS ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವಿಕ್‌ನಂತೆ ಇದರ ಉಪಗ್ರಹಗಳೂ ಉನ್ನತ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜಾಗತಿಕ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ GPS ಸುಮಾರು 32 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಗ್ಲೋನಾಸ್ (GLONASS) 24, ಯುರೋಪಿನ ಗ್ಯಾಲಿಲಿಯೋ 27 ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಬೀಡೌ 30 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.

ಬೀಡೌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ, ಭೂಮಿಯಿಂದ 19,000ರಿಂದ 24,000 ಕಿ.ಮೀ. ನಡುವಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೀಡೌ ಮಧ್ಯಮ ಭೂ ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ IRNSS ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕುರಿತು ಈ ಹಿಂದೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.

ಸೌಜನ್ಯ: indianexpress.com