ಹಾರ್ಮುಝ್‌ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ LPG ಆಮದು ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ? ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಯಾಕೆ?

ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಷದ ಮಧ್ಯೆ ಮಾರ್ಚ್ ಆರಂಭದಿಂದ ಹಾರ್ಮುಝ್‌ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಭಾರತದ LPG ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶವು ಗಲ್ಫ್ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಎಪ್ರಿಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ LPG ಆಮದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದು 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಬಹುಪಾಲು ಸರಾಸರಿ ಆಮದು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಡಗು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ದತ್ತಾಂಶ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ಯುದ್ಧಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗ ಮರಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತದ LPG ಪೂರೈಕೆ ಸವಾಲು ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ.

ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಒಮಾನ್ ನಡುವಿನ ಕಿರಿದಾದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾದ ಹಾರ್ಮುಝ್‌ ಜಲಸಂಧಿಯು ಜಾಗತಿಕ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಹರಿವಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲಿನ ದಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಡಗುಗಳ ಚಲನೆಗಳಿಗೆ ಅಡಚಣೆಯುಂಟಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ವಾರ್ಷಿಕ LPG ಬಳಕೆ 33 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ ಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 90,000 ಟನ್‌ ಗಳಷ್ಟಿದ್ದು, ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯ ಮಟ್ಟ ಶೇ 60 ಆಗಿದೆ.

ಈ ಅಡಚಣೆಯು ಭಾರತವು ತಮ್ಮ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಇಂಧನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ LPG ಸರಬರಾಜನ್ನು ಪಡಿತರ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 33 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳು LPG ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಬೇಡಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಧನವಾಗಿ, ಮನೆಗಳಿಂದ LPG ರೀಫಿಲಿಂಗ್ ಬುಕಿಂಗ್‌ ಗಳ ನಡುವಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಅಂತರವನ್ನು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಆಮದುಗಳಲ್ಲಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ದೇಶೀಯ LPG ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ . ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಅಮೆರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಮುಂತಾದ ಪರ್ಯಾಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ದೇಶಗಳಿಂದ LPG ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪರದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ತನ್ನ 9 LPG ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ ಗಳನ್ನು ತರುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.

ದೇಶೀಯ LPG ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ LPG ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40% ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಅಂದರೆ ದೇಶದ ಸ್ವಂತ LPG ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಈಗ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು 55% ರಷ್ಟು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

►ಹಾರ್ಮುಝ್‌ ಸಂಚಾರ ಸುಧಾರಿಸುವವರೆಗೆ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ :

"ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ LPG ಆಮದು ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಆಮದು ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಎಪ್ರಿಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ಉತ್ಪಾದಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಮನ್ವಯದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಆಯ್ದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಡೆತಡೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹಲವಾರು LPG ಹಡಗುಗಳು ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ದಾಟಿವೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

LPG ಮೂಲದ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಮದುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಹರಿವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಪೂರೈಕೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ LPG ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೆಪ್ಲರ್‌ ನ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಸುಮಿತ್ ರಿಟೋಲಿಯಾ ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದ ವಾರ್ಷಿಕ LPG ಬಳಕೆ 33 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ ಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 90,000 ಟನ್‌ ಗಳಷ್ಟಿದ್ದು, ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯ ಮಟ್ಟ 60% ಆಗಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹಾರ್ಮುಝ್‌ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾದ ಕಾರಣ, ದೇಶದ LPG ಬಳಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 80,000 ಟನ್‌ ಗಳಿಗೆ ಇಳಿದಿದೆ .

ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ತಂಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ LPG ಬಳಕೆ ಎಪ್ರಿಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇ. 16.2 ರಷ್ಟು ಕುಸಿದು 2.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ ಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್‌ ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಟ್ಟ 2.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ ಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್‌ ನಲ್ಲಿ, LPG ಬಳಕೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇ. 12.8 ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ.

ಮಾರ್ಚ್‌ ನಲ್ಲಿ ʼಗಾಬರಿʼಯ ಬುಕಿಂಗ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮನೆಗಳಿಂದ LPGಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂದು ಎಪ್ರಿಲ್ 17 ರಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿತ್ತು. ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಅದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತವು LPG ಸರಬರಾಜಿನ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

"ಹೌದು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ LPG ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಬುಕಿಂಗ್‌ ಗಳು ಕುಸಿದಿವೆ . ಈಗ ನಾವು ದಿನಕ್ಕೆ 46 ಲಕ್ಷದಿಂದ 50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಬುಕಿಂಗ್‌ ಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಇದು ಮೊದಲು 50 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ವಿತರಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸುಜಾತಾ ಶರ್ಮಾ ಎಪ್ರಿಲ್ 17 ರಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ LPG ಬೇಡಿಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಬಿಸಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.