ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆ!

ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿರುವುದೇಕೆ? ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು? ಶ್ವೇತಭವನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಚುನಾವಣೆ ಹೇಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬಲ್ಲದು?

ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಇರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಬದಲಿಸದೆಯೇ ಅವರ ಆಡಳಿತದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಈ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಇದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಉಭಯ ಸದನಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪಕ್ಷ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಈ ಮತದಾನ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತದ ಹಾದಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

►ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ, ಸಂಸತ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಮುಖ್ಯ

ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಎರಡನೇ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ನಾಯಕನನ್ನು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜನರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಹೆಸರು ಮತಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಬದಲಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಸತ್ತಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಯಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮತದಾರರು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಕೆಳಮನೆಯಾದ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ನ ಎಲ್ಲ 435 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ ಸೆನೆಟ್ ನ ಒಟ್ಟು 100 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್ ನ 35 ಸ್ಥಾನಗಳು ಕಣದಲ್ಲಿವೆ.

ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳಮನೆಯಾದರೆ, ಸೆನೆಟ್ ಮೇಲ್ಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಹೌಸ್ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಎರಡು ವರ್ಷ. ಸೆನೆಟರ್ ಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಆರು ವರ್ಷ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೆನೆಟ್ ನ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿರುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರುವ ರಕ್ಷಾಕವಚವಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

►ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ

ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಡಳಿತದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಕುರಿತಾದ ಜನರ ಜನಮತಗಣನೆ ಎಂದೇ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಆಡಳಿತದ ಮೇಲಿನ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಅಸಮಾಧಾನ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಕ್ಷ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸುವುದು ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. Al Jazeera ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 1946ರಿಂದ ನಡೆದಿರುವ 20 ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಪೈಕಿ 18ರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಕ್ಷ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಇದನ್ನು 'ಮಧ್ಯಂತರ ದಂಡ' ಅಥವಾ 'ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ W. ಬುಷ್ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುರಿದಿತ್ತು.

ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಡಳಿತದ ಬಗೆಗಿನ ಅಸಮಾಧಾನ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗಿರುವ ಆಕ್ರೋಶ ಮತದಾನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬದಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮತದಾರರು ಸೋಲಿನ ರುಚಿ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

►ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೈತಪ್ಪಿದರೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಸಂಕಷ್ಟ

ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಅಮೆರಿಕದ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಸಮತೋಲನವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗದ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಚುನಾವಣೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವಿರೋಧಿ ಪಕ್ಷ ಬಹುಮತ ಗಳಿಸಿದರೆ ಶಾಸಕಾಂಗದ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಸದನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಿತಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಶ್ವೇತಭವನದಿಂದ ಬರುವ ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ತಡೆ ಒಡ್ಡುವ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಕೈಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪ್ರಮುಖ ನೀತಿಗಳು, ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಅವಕಾಶವೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಗತ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಸಹಕಾರ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.

►ತನಿಖೆಯ ಬಿಸಿ, ದೋಷಾರೋಪಣೆಯ ಭೀತಿ

ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಮೇಲೂ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲದು.

ಕೆಳಮನೆಯಾದ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಬಹುಮತ ಗಳಿಸಿದರೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಅಥವಾ ನೀತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ತನಿಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಸಮನ್ಸ್ ನೀಡಬಹುದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವಿರುದ್ಧ ದೋಷಾರೋಪಣೆ (ಇಂಪೀಚ್ ಮೆಂಟ್) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನೂ ಮಂಡಿಸಬಹುದು.

ಇನ್ನು ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ ಸೆನೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಕೈತಪ್ಪಿದರೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ತಾವು ಬಯಸಿದ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹಾಗೂ ಸಂಪುಟದ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮಾಡುವ ನೇಮಕಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೆನೆಟ್ ನ ಅನುಮೋದನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೆನೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ಉಳಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗದೆ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೀಮಿತ ಆದೇಶಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು.

►ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಜನರ ಅಂಕುಶ

ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಯು ಶ್ವೇತಭವನದ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮತದಾರರು ನೀಡುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕುಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಅವರ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಶಾಸಕಾಂಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಸಮತೋಲನ ತರಲು ಅಮೆರಿಕದ ಮತದಾರರು ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿಯ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನೀತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಸಲಿ ಶಕ್ತಿ.