ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರವಿವಾರದ ಬಜೆಟ್; ಫೆ.1ರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ವಿವರ...
Photo Credit : PTI
1999ರ ಬಜೆಟ್ನ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಜೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದ ವಿತ್ತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ರವಿವಾರದಂದು ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು 2026-27 ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಬೆಳಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಲೋಕಸಭೆಯ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
1999 ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಮಯದ ಆಯ್ಕೆ?
ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಕೊನೆಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ದಿನದಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1999ರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರವಿವಾರದಂದು ಬಂದಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಯಶವಂತ್ ಸಿನ್ಹಾ ಮತ್ತು ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಶನಿವಾರಂದು ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು.
1999ರ ಬಜೆಟ್ ಕೂಡ ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ನ ದಿನದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಯಶವಂತ್ ಸಿನ್ಹಾ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ಬೆಳಗಿನ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಗೆ ಬೆಳಗಿನ 11 ಗಂಟೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯವಾಗಿದೆ.
ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಂದು ಏಕೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ?
2017ರಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಂದು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ 1ಕ್ಕೆ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಎಪ್ರಿಲ್ 1ರಂದು ಹೊಸ ವಿತ್ತೀಯ ವರ್ಷ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಬಜೆಟ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು, ಅನುಮೋದಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಸುಧಾರಣೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರವಿವಾರದಂದು ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಸಂಸತ್ತು ನಿಗದಿಯಂತೆ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ರಜಾದಿನವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಂಸತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಜೆಟ್ಗಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ವಿಶೇಷ ಸೆಷನ್ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದು. BSE ಮತ್ತು NSE ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾನುವಾರ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಶೇಷ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಸೆಷನ್ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಇದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬಜೆಟ್ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ
ರವಿವಾರದ ಬಜೆಟ್ನಿಂದಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು, ವಿತ್ತೀಯ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಲಯವಾರು ಹಂಚಿಕೆಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಮತ್ತೂ ಚಂಚಲತೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಬಜೆಟ್ ಅಚ್ಚರಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಯಮಿತ ವಹಿವಾಟು ಪುನರಾರಂಭವಾಗುವಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಇನ್ನೂ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
