'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್', ಮರ್ಯಾದೆಗೇಡು ಹತ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ: ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟ

ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ಕಥೆಗಳು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ವಿಭಜನೆಯ ಕಥೆಗಳು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ನನ್ನ ಪೋಷಕರ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಹಳ್ಳಿಯು ಕಹುಟಾ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 1947ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ಹೊಸದಾಗಿ ಎಳೆದ ಗಡಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕೊಲೆಕುಡುಕ ಗುಂಪುಗಳು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಇಡೀ ಸಿಖ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಗುರುದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಿತು.

ಕಳೆದಂತೆ, ಆ ಗುಂಪು ಸುತ್ತುವರಿದು ಗುರುದ್ವಾರದ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಆಗ ಗ್ರಾಮದ ಪುರುಷರು ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ 'ಮರ್ಯಾದೆ'ಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು, ಅವರು ಗುರುದ್ವಾರದ ಒಳಗಿನ ಬಾವಿಗೆ ಹಾರಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಒಪ್ಪದವರನ್ನು ಸ್ವತಃ ಅವರ ತಂದೆ, ಸಹೋದರರು, ಪತಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೇ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಕೊಂದು ಹಾಕಿದರು.

ಪಂಜಾಬ್ ನಾದ್ಯಂತ 'ಮರ್ಯಾದೆಗೇಡು' ಹತ್ಯೆಗಳ ಈ ಭೀಕರ ದೃಶ್ಯಗಳು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಊರ್ವಶಿ ಬುಟಾಲಿಯಾ ಅವರು, ತಮ್ಮದೇ ಕುಟುಂಬದ 18 ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಸಿಖ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ನೆಲವನ್ನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ 'ಇತರರಿಂದ' ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೊಳಗಾದರು.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳಿಸಿದ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪೋಷಕರ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದು ಬಹಳ ಹಳೆಯದಾದ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬಗಳು, ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆಸ್ತಿ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ.

ಸಂಘರ್ಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹಗಳೇ ರಣರಂಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪುರುಷರು ಮಾತ್ರ ತಾವೇ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮರ್ಯಾದೆ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರಿನ ಮುಂದೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಆಸೆಗಳು, ಸಂತೋಷ, ಪ್ರೇಮದ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಅವರ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯೂ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಲ್ಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಈ ವಿಚಾರಗಳು ಮಸುಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅವು ಹೊಸ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಣಯ, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇವೆ.

ದ್ವೇಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 'ಇತರ' ಸಮುದಾಯದ ಪುರುಷನನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಒಬ್ಬ ಕಾಮುಕನಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು ಆತನ ಕೆಟ್ಟ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗದಂತೆ ಅವರನ್ನು ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ, ನಿಗಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಬೇಕು. ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಪುರುಷರು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿದರೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಿಶ್ವದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷವಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ಯಾರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು, ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಬೇಕು ಅಥವಾ ಯಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಬಿಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ವಿಭಜನೆಯ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ನಾನು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಕಾಲದ ಗಮನಾರ್ಹ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಆ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜಿಮ್ ಕ್ರಾ ಅಮೆರಿಕ, ನಾಝಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಮತ್ತು ಅಂಚಿಗೆ ಸರಿದ ಜನಾಂಗೀಯ, ಜಾತಿ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮದ ಪುರುಷರನ್ನು ಕಳಂಕಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇಂದು 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಸಂಚಿನ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ಮರ್ಯಾದೆಗೇಡು ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

►ವಿಭಜನೆ, ಮರ್ಯಾದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹಗಳು

1947ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗಡಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 'ಇತರರ' ಮೇಲೆ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಂಘಟಿತರಾದಾಗ, ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹಗಳು ಕುಟುಂಬ, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 'ಮರ್ಯಾದೆಯ' ಪ್ರಮುಖ ರಣರಂಗವಾದವು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿ, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಅಥವಾ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ.

ಸನ್ನಿ ಹುಂಡಾಲ್ ಅವರು ಗಮನಿಸುವಂತೆ, ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯು ಕೇವಲ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಹೋರಾಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಮರ್ಯಾದೆಯ ಅರ್ಥದ ಮೇಲಿನ ಹೋರಾಟವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ವಲಸಿಗರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ರೂಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು 'ಮರ್ಯಾದೆಯ' ವಾಹಕಗಳೆಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು, "ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವು ಇದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಆ ಮರ್ಯಾದೆಯ ಕೇವಲ ವಸ್ತುಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ದೇಹವನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪುರುಷರು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿಭಜನೆಯು ಈ ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಿತು. ಹುಂಡಾಲ್ ಬರೆಯುವಂತೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಪುರುಷರು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲಾಯಿತು, ಅತ್ಯಾಚಾರ ಎಸಗಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮತಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸಶಸ್ತ್ರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸೆರೆಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯಕ್ಕಿಂತ ಬಾವಿಗೆ ಹಾರಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವುದೇ ಮೇಲು ಎಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಯಿತು.

ಈ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಬಲ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಚಲನಚಿತ್ರ 'ಖಾಮೋಶ್ ಪಾನಿ' (Silent Waters) ಅನ್ನು ಹುಂಡಾಲ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ನನ್ನ ಪೋಷಕರ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಕಹುಟಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರ್ಯಾದೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ನನ್ನ ಪೋಷಕರು 1947ರಲ್ಲಿ ಆ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುವಂತಾಯಿತು.

'Quarantined: Women and the Partition' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದೆಬಾಲಿ ಮುಖರ್ಜಿ-ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1947ರ ನಂತರ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಈ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು 'ರಕ್ಷಿಸಲು' ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಅವರ ಮೂಲ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮರಳಿ ತರಲು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವು.

ಆದರೆ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮರಳಿದಾಗ ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. 'ಇತರ' ಸಮುದಾಯದ ಪುರುಷರಿಂದ ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು 'ಮರ್ಯಾದೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು' ಮತ್ತು ಅಪವಿತ್ರರೆಂದು ನೋಡಲಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಸಗಿದ ಪುರುಷರನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು, ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೇ ದೂಷಿಸಿದವು.

ಈ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮುದಾಯದ ಮರ್ಯಾದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೇ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮುಖರ್ಜಿ-ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಂತೆ (ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ಡ್) ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆ ನೀಡದೆ ಅವರನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗಡಿ ದಾಟಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.

ಅವರ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ, ಮಹಿಳೆಯರು ಹೇಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮರ್ಯಾದೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ, ಸಮುದಾಯ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮುಂದೆ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹೇಗೆ ಗೌಣವಾದವು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

►ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳು

ಮರ್ಯಾದೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದ, ಹಲ್ಲೆಗೊಳಗಾದ, ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಬೆಲೆ ನೀಡದೆ ಮರುಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ವಿಭಜನೆಯ ಭೀಕರ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಮೂಡಿಬಂದವು. ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಧ್ವನಿಗಳಾದ ಹನ್ಸಾ ಮೆಹ್ತಾ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅಮೃತ್ ಕೌರ್ ಇಬ್ಬರೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು.

ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹಿರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನೆಗಲ್ ಅವರ 'ಸಂವಿಧಾನ' ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯು ತನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮ್ಮತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮೆಹ್ತಾ ಮತ್ತು ಕೌರ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಕರಡು ಸಮಿತಿಯ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರು ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.

ಬಾಂಬೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪಾರ್ಸಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಸದಸ್ಯರಾದ ಮಿನೂ ಮಸಾನಿ ಅವರಿಂದ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಬಂದಿತು ಎಂದು 'ಆರ್ಟಿಕಲ್ 14' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದ 1872ರ ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ IIIರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಧರ್ಮಗಳ ಜನರು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಸಂಗಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರೂ ಬಿಡಲು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಮಸಾನಿಯವರ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಹನ್ಸಾ ಮೆಹ್ತಾ, ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅಮೃತ್ ಕೌರ್ ಮತ್ತು ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪರವಾಗಿ ಐದು ಮತಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಿದ್ದವು. ನಾಲ್ಕು ಮತಗಳು ವಿರೋಧವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ತಮ್ಮ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ, ಮಸಾನಿ, ಕೌರ್ ಮತ್ತು ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸದಿರುವುದಕ್ಕೆ ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಮದುವೆಯ ಮೇಲಿನ ಇಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ. "ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯರ ನಡುವಿನ ಮದುವೆಗೆ ಇಂತಹ ಅಡೆತಡೆ ಇರುವುದು ನಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಕಪ್ಪುಚುಕ್ಕೆ ಇದ್ದಹಾಗೆ" ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಧರ್ಮಗಳ ನಡುವಿನ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸಹಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನೆನಪಿಸಿದರು. ಆದರೆ, "ಇಂತಹ ಮದುವೆಗಳು ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲ್ಪನಾ ವಾದಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಭಾರತವು ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಯೋಚಿಸದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸಂವಿಧಾನವು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿ, ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತವಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಲೆ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆಗಳ ಮುಂದೆ ಭಾರೀ ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿತ್ತೇ?

ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಂವಿಧಾನ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತೇ?

►ಪ್ರೀತಿ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ

ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ಪ್ರೀತಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಹಿಂದಿನ ಕರಾಳ ಇತಿಹಾಸದ ನೆನಪುಗಳು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆದರಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ನಾಝಿ ಜರ್ಮನಿ, ಜಿಮ್ ಕ್ರಾ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಂತಹ ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳ ಭಾಷಣ ಹಾಗೂ ತರ್ಕಗಳು ಈ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕುಖ್ಯಾತ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ನಾಝಿ ಜರ್ಮನಿಯ 1935ರ ನುರೆಂಬರ್ಗ್ ಕಾನೂನುಗಳು.

ನುರೆಂಬರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಕ್ಷದ ಸಮಾವೇಶದ ನಂತರ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಇದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಇದು ಯಹೂದಿಗಳ ಪೌರತ್ವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಯಹೂದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನ್ನರ ನಡುವಿನ ಮದುವೆ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು.

ರೈಚ್ ಪೌರತ್ವ ಕಾನೂನು ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಜರ್ಮನ್ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಮರ್ಯಾದೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನು ಯಹೂದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನ್ನರ ನಡುವಿನ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದವರಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕ್ರೂರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು.

ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಯಹೂದಿ ಪುರುಷರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಜನಾಂಗೀಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯು ಈ ಕಾನೂನುಗಳ ಹಿಂದೆ ಇತ್ತು. ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕ್ರಮಗಳೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾ, ನಾಝಿ ಪ್ರಚಾರಕರು ಯಹೂದಿ ಪುರುಷರನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.

ಇಂಥ ಆತಂಕಗಳು ಜರ್ಮನಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಾದ್ಯಂತ, ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ಪುರುಷನ ಲೈಂಗಿಕ ಹಲ್ಲೆಯ ಮಿಥ್ಯೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಬಿಳಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಂತರ್-ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಭಯವು ಹೇಗೆ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಮಾತು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಇಂಬು ನೀಡಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಈ ಸುಳ್ಳು ಭಯವೇ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಬಿಳಿಯರು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವಿನ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮದುವೆ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳು ನಾಝಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೋಲಿನ ನಂತರವೂ ಅಮೆರಿಕದ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, 1945ರಲ್ಲೂ ಹದಿನಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಇಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದವು. 1967ರಲ್ಲಿ 'Loving vs Virginia' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅವುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದ ಹುಸಿ-ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಮದುವೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.

ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾವೂ ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಮೀರಿ ಮದುವೆ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು. ಟ್ರೆವರ್ ನೋವಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗೆ 'ಬಾರ್ನ್ ಎ ಕ್ರೈಮ್' (ಅಪರಾಧವಾಗಿ ಜನಿಸಿದವನು) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ವರ್ಣೀಯ ತಂದೆಗೆ ಅಂತಹ ಸಂಬಂಧವೇ ಅಪರಾಧವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು.

ಸಂದರ್ಭಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಎಳೆಯಬಾರದು. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಗಳು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಅಂದರೆ ನಾಗರಿಕರು ಯಾರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿದೆ ಮತ್ತು ಕಳಂಕಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪುರುಷರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ.

ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ನಂಬಿಕೆಯು ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸುವಷ್ಟು ಪರಿಚಿತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

►ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರನ್ನು ಕಾಮುಕರಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲು ಯತ್ನ

ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದುತ್ವ ಯೋಜನೆಯು ನುರೆಂಬರ್ಗ್, ಜಿಮ್ ಕ್ರಾ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ, ಪ್ರಭಾವಿ ಗುಂಪಿನ ಪುರುಷರು ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಅಥವಾ ಕಳಂಕಿತ ಸಮುದಾಯದ ಪುರುಷರನ್ನು ಕಾಮುಕರಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಭಾವಿ ಗುಂಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಸಹಾಯಕ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಕ್ಕು, ಅಂದರೆ ತಮ್ಮದೇ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ, ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸೆಕ್ಸ್, ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಮತಾಂತರದ ಬಲೆಗೆ ಬೀಳಿಸಲು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರು ಕುತಂತ್ರದ 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೆಸ್ಸೆಸ್‌ ನ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಚಾರ. ಮುಸ್ಲಿಮರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಲು ಸಮ್ಮತಿಸುವ ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಿ ಮೋಸಹೋಗುವ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯರಾಗಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ವಾದ.

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 2ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮದುವೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಮದುವೆಗಳು ಒಪ್ಪಿತವಾಗಿ ವಯಸ್ಕರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ವಾದವು ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೂ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಮದುವೆಗಳ ವಿರೋಧವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. 2019-20ರ ಪ್ಯೂ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇಕಡ 67ರಷ್ಟು ಹಿಂದೂಗಳು ಮಹಿಳೆಯರು ಬೇರೆ ಧರ್ಮದವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶೇಕಡ 65ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಹಿಂದೂ ಪುರುಷರ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡ 80 ಮತ್ತು 76ರಷ್ಟಿದೆ. ಶೇಕಡ 84ರಷ್ಟು ಭಾರತೀಯರು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯರಾಗಲು ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಅಂತೆಯೇ, 2025ರ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಶೇಕಡ 61ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರು ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಮದುವೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶೇಕಡ 56ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕೂಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ: ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 94ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರು ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಮದುವೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 94ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಾಮುಕನಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಪದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹಳೆಯದು. 1920ರ ದಶಕದ ಪ್ರಚಾರಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರು ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದವು, ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮೂಕರಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಚಾರು ಗುಪ್ತಾ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಪದವು 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಶ್ರೀರಾಮ ಸೇನೆಯ ಪ್ರಮೋದ್ ಮುತಾಲಿಕ್ 2005ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ಜಾಗೃತಿ ಸಮಿತಿ, ಬಜರಂಗ ದಳ ಮತ್ತು RSS ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಹಿಂದುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಚಾರವು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡಿತು.

ಇದರ ಕಥೆಯು ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ: ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಮದ್ರಸಾಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರಿಗೆ ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್ ಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಗುರುತನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಚು 'ಬ್ಯೂಟಿ ಪಾರ್ಲರ್', 'ಮೆಹಂದಿ' ಮತ್ತು 'ಜಿಮ್' ಜಿಹಾದ್ ಎಂಬ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮಾನವ ಬಾಂಬರ್ ಗಳಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳೂ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.

ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ, ಜಿಮ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಳಗೆಯೂ ಕಣ್ಗಾವಲು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವ ಜಾಲಗಳು ಹೇಗೆ ಹರಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬೆಟ್ವಾ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಅಹ್ಮರ್ ಖಾನ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಮೂರು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆ.ಬಿ. ನೀಲ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಎ.ಜಿ. ನೀಲ್ಸೆನ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ರಕ್ಷಕರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಬೆಂಬಲಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಾಗೂ ಅದರ ಹಿಂದೂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರ ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಆತಂಕಗಳನ್ನು, ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಭಯದೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಚು ಬೆರೆಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆ. ಫ್ರಾಯ್ಸ್ಟಾಡ್ ಕೂಡ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದ್ವೇಷಪೂರಿತ ಸ್ಟೀರಿಯೋಟೈಪ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇದು ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಏನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕುಟುಂಬಗಳು, ಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯವೇ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದುತ್ವ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರ ವಿರುದ್ಧ ದ್ವೇಷವನ್ನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹಾಗೂ ಸಿಖ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳೂ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಬೇರೆ ಸಮುದಾಯದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದೇ ಇವೆಲ್ಲದರ ಹಿಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

ಇದು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರು ಗಲ್ಫ್ ದೇಶಗಳ ಹಣದಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೇರಳಂನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಗುಂಪುಗಳು ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಈ ಪದವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದು ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. 2020 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿರೊ-ಮಲಬಾರ್ ಚರ್ಚ್ 12 ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಮೂಲಕ ಮತಾಂತರಗೊಳಿಸಿ ಸಿರಿಯಾಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಸಂಚಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತ್ತು. 2021 ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ, ಕೇರಳಂ ಪೊಲೀಸರು ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ, ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವುದೇ ಬಲವಂತವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮದುವೆಯಾದ ವಯಸ್ಕರು ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 'ಆರ್ಟಿಕಲ್ 14' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಸಿಖ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಮುಂದಾದಾಗ, 2021ರಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲೂ ಇದೇ ತರ್ಕ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ.

ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, 18 ವರ್ಷದ ಮನ್ಮೀತ್ ಕೌರ್ ಅವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ 29 ವರ್ಷದ ಶಾಹಿದ್ ಭಟ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಪೊಲೀಸರು ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಶ್ರೀನಗರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಸಿಖ್ ಜನರ ಗುಂಪು ಸೇರಿತ್ತು. ಕೌರ್ ಅವರನ್ನು 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್'ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರು ಆರೋಪಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಕೌರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮತಾಂತರ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ, ಆದರೂ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಮೂರು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ, ಪುಲ್ವಾಮಾದ ಗುರುದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಕೌರ್ ಅವರ ಮದುವೆ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಖ್ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಂಜಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಿರ್ಸಾ ಅವರು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ವಿಜಯವೆಂದು ಆಚರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.

ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಿಖ್ ಮಹಿಳೆ ದನ್ಮೀತ್ ಕೌರ್ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ತಾವು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದೆವು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು, ಆದರೆ ಪೋಷಕರು ದೂರು ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಪೊಲೀಸರು ತಮ್ಮನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ದು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ಬಳಿಕ ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದವು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ವಿರಾನ್ ಪಾಲ್ ಲೌರ್ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷನನ್ನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮದುವೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ ಮೊರೆ ಹೋದರು. ಈ ಜೋಡಿಯು ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

ಈ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸುವಂತಿತ್ತು. "ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎನ್ನಲಾದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮದುವೆಗೆ ಯಾಕೆ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ನವನೀತ್ ಕೌರ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. "ಮಹಿಳೆಯರೂ ಮನುಷ್ಯರೇ ಹೊರತು, ಅವರು ಯಾರ ಬಳಿಯೂ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿರುವ ಸರಕಲ್ಲ." ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು "ಸಮುದಾಯದ ಆಸ್ತಿ"ಯಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಇಫ್ರಾ ಜಾನ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಪುರುಷರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಲೇಖಕರೊಬ್ಬರು ಸೇರಿದಂತೆ ಬರಹಗಾರರು, ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪು, ಒಬ್ಬರ ಸ್ನೇಹ, ಪ್ರೀತಿ, ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರು, ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯವು ಮೀರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.

2020 ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಜಿ. ಕಿಶನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಈ ಪದವು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಕೇಂದ್ರ ಏಜೆನ್ಸಿಯಿಂದ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕರಣ ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಸಂವಿಧಾನದ 25ನೇ ವಿಧಿಯು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.

"ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ನಿಲುವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿವೆ" ಎಂದು ರೆಡ್ಡಿ ತಮ್ಮ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೂ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಅನ್ನು ನೈಜ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಯೆಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹಣ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಆಮಿಷವೊಡ್ಡಿ ಮತಾಂತರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, "ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಾವು ಇದನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಅವರು, 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಅನ್ನು ತಡೆಯಲೇಬೇಕಾದ "ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗು" ಎಂದು ಕರೆದರು.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿದ್ದರು. 2021 ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವು ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು, “ಗುರುತು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು” ಹಾಗೂ “ನಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಯರ ಮರ್ಯಾದೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವ” ಪುರುಷರಿಗೆ ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. “ನೀವು ನಿಮ್ಮ ವರ್ತನೆ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ‘ರಾಮ್ ನಾಮ್ ಸತ್ಯ’ದ ಯಾತ್ರೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಗುಡುಗಿದ್ದರು. (‘ರಾಮ್ ನಾಮ್ ಸತ್ಯ’ ಎಂಬ ಸಾಲನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದೂಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ).

ಇತರ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರೂ ಇದೇ ವಾದವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪುಷ್ಕರ್ ಸಿಂಗ್ ಧಾಮಿ ಅವರು 2023ರಲ್ಲಿ, ‘ಲವ್ ಜಿಹಾದ್’ ನಂತಹ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ, “ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ” ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೆ ‘ಲವ್ ಜಿಹಾದ್’ ಕುರಿತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅವರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಅದೇ ರೀತಿ ಗುಜರಾತ್ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹರ್ಷ ಸಂಘವಿ ಅವರು 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ, “ಪ್ರೀತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯಂತರವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾರೋ ಸಲೀಂ ತಾನು ಸುರೇಶ್ ಎಂದು ನಟಿಸಿ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಬಲೆಗೆ ಬೀಳಿಸಿದರೆ, ನಾವು ಅವರನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದಿದ್ದರು.

ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 2020 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರ ಆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ರೇಖಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ‘ಲವ್ ಜಿಹಾದ್’ ಅನ್ನು ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ “ಟೈಮ್ ಬಾಂಬ್” ಎಂದಿದ್ದರು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮತಾಂತರಗೊಳಿಸಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಕುರಿತು ತಾವು “ವಿವರವಾದ ವಿಚಾರಣೆ” ನಡೆಸಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ‘ಆರ್ಟಿಕಲ್ 14’ ಆರ್ಟಿಐ (ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು) ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಹೇಳಿದ ‘ಲವ್ ಜಿಹಾದ್’ನ “ಟೈಮ್ ಬಾಂಬ್” ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ಮತಾಂತರಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಯಾವುದೇ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಅವರ “ವಿವರವಾದ ವಿಚಾರಣೆ”ಯು 2017ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕೇರಳ ಭೇಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.

ಇಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ: ‘ಲವ್ ಜಿಹಾದ್’ ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಇದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಯಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ದೇಶದ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗವು ಯಾವುದೇ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ.

►ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತವಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್' ಕಾನೂನುಗಳು

1935ರಲ್ಲಿ ನಾಝಿ ಜರ್ಮನಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಅಥವಾ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಾಡಿದ್ದಂತೆ ಭಾರತವು ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು, ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಇವನ್ನು "ಲವ್ ಜಿಹಾದ್" ಕಾನೂನುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧರ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳೆಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧರ್ಮ ಮತಾಂತರವನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ.

ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗಳು 1954ರ ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ (ಸ್ಪೆಷಲ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಆಕ್ಟ್) ಮದುವೆಯಾಗಬಹುದು. ಧರ್ಮ ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಈ ಕಾನೂನು ವಿಭಿನ್ನ ಧರ್ಮಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮದುವೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಗಳು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮುಂಗಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೂಚನೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಬಯಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಬಹುದು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಇದು ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಒತ್ತಡ, ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೇವಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೂಚನೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕೆಲವು ಜೋಡಿಗಳು ಧರ್ಮ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಧರ್ಮದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಈ ತೊಂದರೆಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

ಮದುವೆಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಮತಾಂತರವನ್ನು ವಂಚನೆ, ಬಲವಂತ ಅಥವಾ ಆಮಿಷದ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಸಹ ಮುಚ್ಚಲು ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಕೀಲ ಮಿಹೀರ್ ದೇಸಾಯಿ ಗಮನಿಸುವಂತೆ, ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ಕೇವಲ ಸೀಮಿತ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣದ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದೆ.

ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ "ಆಚರಿಸಲು, ಪಾಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು" ಸಂವಿಧಾನದ 25(1)ನೇ ವಿಧಿಯು ಖಾತರಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಳಿಕ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯವು 1967ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಇದರ ಬಳಿಕ 1968ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನಂತರ ಇತರ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು. ಈ ಕಾನೂನುಗಳು ಬಲವಂತ, ವಂಚನೆ, ಆಮಿಷ ಅಥವಾ ಪ್ರಲೋಭನೆಯ ಮೂಲಕ ಮತಾಂತರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದವು. ಇದರ ತೊಂದರೆಯು ಭಾಗಶಃ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಆಮಿಷ" ಎಂದರೆ ಉಡುಗೊರೆಗಳು, ಸೇವೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದೂ ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಗಳು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನುಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣವಾಗಿವೆ. "ಮದುವೆಯ ಮೂಲಕ" ನಡೆಯುವ ಮತಾಂತರವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ನಿಷೇಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ 2018ರ ಕಾನೂನು ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಹಾಕಿತು, ಕನಿಷ್ಠ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು ಮತ್ತು "ಆಮಿಷ" ಎಂಬುದರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ತಮ್ಮ "ಪೂರ್ವಜರ ಧರ್ಮ"ಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಮತಾಂತರದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾನೂನು ಅಂತಹ ಶಾಸನಗಳ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವು 2020-21ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿದು, "ಮದುವೆಯ ಮೂಲಕ" ನಡೆಯುವ ಮತಾಂತರ ಮತ್ತು ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಅಂತಹ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಅಸಿಂಧು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಜಾಮೀನುರಹಿತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಇದರ ಕಾನೂನು ಸಹ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ "ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಧರ್ಮ"ಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿತು.

ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತವಿರುವ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (2019), ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (2021), ಗುಜರಾತ್ (2021), ಕರ್ನಾಟಕ (2022), ಹರಿಯಾಣ (2022) ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (2026) ತಮ್ಮ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದವು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತಾಂತರವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗುರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ 2026ರ ಕಾನೂನು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಅಥವಾ "ಮದುವೆಯ ಸ್ವಭಾವದ ಸಂಬಂಧ"ವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದರಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಗು ತಾಯಿಯ ಮತಾಂತರಪೂರ್ವ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಲವ್ ಜಿಹಾದ್" ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು ಪರಿಹರಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.

ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಂತೆ, ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಕರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ ಸರಣಿ ತೀರ್ಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಲತಾ ಸಿಂಗ್ Vs ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಮ್ಮೆ ವಯಸ್ಕರಾದ ಬಳಿಕ "ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಎಸ್. ಖುಷ್ಬು Vs ಕಣ್ಣಿಯಮ್ಮಾಲ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಯಸ್ಕರ ನಡುವಿನ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧವು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಶಫಿನ್ ಜಹಾನ್ Vs ಅಶೋಕನ್ ಕೆ.ಎಂ. (ಹಾದಿಯಾ ಪ್ರಕರಣ) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಂಗಾತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು. ಸಂಗಾತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ತಿಳಿಸಿತು.

ಆದರೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಆಚರಣೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ದೊಡ್ಡದಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಅವರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ.

ಈ ಬೆದರಿಕೆಯು ಈಗ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡದ 2024ರ ಸಮಾನ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯು (UCC) ಲಿವ್-ಇನ್ ಜೋಡಿಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಕಿರಣ್ ರಾವತ್ Vs ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇವಲ “ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ ವಿನಾ, ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬ ಜೀವನದ ಎಳೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿತು. ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡಗಳ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಅಂತರವಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

►ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ರಕ್ಷಕರು ಒಂದಾದಾಗ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ಸರಸು ಎಸ್ತರ್ ಥಾಮಸ್ ಅವರು ಗಮನಿಸುವಂತೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳು ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದಿನೇ ದಿನೇ ಸರ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಭಯಪಡುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾನೂನುಗಳೇ ಈಗ ಅವರ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. "ಮದುವೆಗಳೇ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅವಿವಾಹಿತರ ಕಥೆಯೇನು?" ಎಂದು ಥಾಮಸ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹರಿಯಾಣದ 2022ರ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನಿನ ಕುರಿತು 'ನ್ಯೂಸ್ಲಾಂಡ್ರಿ' ನಡೆಸಿದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ರಕ್ಷಕರಿಂದ ಬಲವಂತದ ಮತಾಂತರದ ದೂರುಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಬೆಟ್ವಾ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಅಹ್ಮರ್ ಖಾನ್ ಕೂಡ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ರಕ್ಷಕರು, ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆಗಳನ್ನಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ವರದಿಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಹರಿಯಾಣದ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, 22 ವರ್ಷದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಜಾವೇದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಬಳಿಕ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಬಲವಂತದ ಮತಾಂತರ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ದೂರು ನೀಡಿದರು. ಬಜರಂಗ ದಳ ಮತ್ತು ಬಿಟ್ಟು ಬಜರಂಗಿ ನೇತೃತ್ವದ ಗೋ ರಕ್ಷಾ ಬಜರಂಗ ಫೋರ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂದುತ್ವ ಗುಂಪುಗಳ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಜೋಡಿಯು ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಮದುವೆಯಾಗಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು Newslaundry ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ರಕ್ಷಕರೇ ತಮ್ಮ ಈ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಮಾಲೋಚನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂಸೆಯ ಬೆದರಿಕೆಗಳು, ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಮಹಿಳೆಯರ ಫೋಟೋಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಿಂದುತ್ವ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಡ್ಡಾಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೂಚನೆಯು ಇಂತಹ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು ಹಿಂದುತ್ವ ಗುಂಪುಗಳು ಈ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯೂಸ್ಲಾಂಡ್ರಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅಬ್ದುಲ್ ಮತ್ತು ರಿಷಿಕಾ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗಿದ್ದು, ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಹಿಂದುತ್ವ ಗುಂಪುಗಳು ರಿಷಿಕಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ, ಅಬ್ದುಲ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ "ಕೆಟ್ಟ ಉದ್ದೇಶ" ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದವು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಆ ಜೋಡಿಯು ಬಳಿಕ ಬೇರೆಡೆ ಮದುವೆಯಾದರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಘಟನೆಗಳು ಬೇರೆಡೆಯೂ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ತನಿಖೆಯು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ.

ವಕೀಲ ಲಾರಾ ಜೆಸಾನಿ ಹೇಳುವಂತೆ: "ವಯಸ್ಕರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇಂತಹ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಗಳನ್ನು ಯಾಕೆ ಎದುರಿಸಬೇಕು?" ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮುಂಗಡ ಸೂಚನೆಯು, ಬಲಪಂಥೀಯರಿಗೆ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಮದುವೆಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗಳ ಗುರುತನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಇದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ತಾರತಮ್ಯ ಧೋರಣೆ. ಹಿಂದೂ ಪುರುಷರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಈ ಕಾನೂನು ನೇರವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, 'ಲವ್ ಜಿಹಾದ್'ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು, ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುತ್ತಲೇ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಯಾವ ಸಂಗಾತಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ತಾರತಮ್ಯದ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯು "ಲವ್ ಜಿಹಾದ್" ಯೋಜನೆಯ ಆಳವಾದ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಧರ್ಮ ಮತಾಂತರವು ಮುಖ್ಯ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಮುದಾಯದ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಆಪ್ತತೆಯ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಗಾವಲಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ. ಇಂತಹ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಕಾನೂನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಚರಣೆಯು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಂವಿಧಾನದ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರವು ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು: ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಯಾರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯು ಅವಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅದು ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬ, ಸಮುದಾಯ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ, ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ರಕ್ಷಕರ ಗುಂಪು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ. ಹನ್ಸಾ ಮೆಹ್ತಾ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅಮೃತ್ ಕೌರ್ ಅವರಂತಹ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಮಯ ಇದು.

►'ಮರ್ಯಾದೆಗೇಡು ಹತ್ಯೆ'ಗಳ ಪಿಡುಗು

ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಮರ್ಯಾದೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ದೇಹಗಳು ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪುರುಷರಿಗೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ರೂಪವೇ ತಪ್ಪಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ "ಮರ್ಯಾದೆಗೇಡು ಹತ್ಯೆ". ಕುಟುಂಬದ ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಕಳಂಕ ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡುವುದೇ ಮರ್ಯಾದೆಗೇಡು ಹತ್ಯೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ಹೊರಗಿನ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರು ಅವರನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ (NCRB) ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಹರಿಯಾಣ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಪಂಜಾಬ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಬಿಹಾರ, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗುವ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರೂ, ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ "ಮರ್ಯಾದೆಗೇಡು ಹತ್ಯೆಗಳು" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಎರಡಂಕಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತವೆ.

ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಿಗದ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು 2025ರ ವರದಿಗಳು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಗುಜರಾತಿನ ಅಮ್ರೇಲಿಯಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಹಿಂದೂ ಯುವಕನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪವಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಹರ್ದೋಯಿಯಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಜಾತಿಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಸಹೋದರ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.

ಜಾರ್ಖಂಡ್ ನ ದುಮ್ಕಾದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಹುಡುಗನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ 17 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ತಂದೆ ಮತ್ತು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪವಿದೆ. ರೋಹ್ಟಕ್ ನಲ್ಲಿ, ಜಾತಿ ಮೀರಿ ಮದುವೆಯಾದ 23 ವರ್ಷದ ಯುವತಿಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಸಹೋದರ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ, ಆರು ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಹೊಡೆದು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪವಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಂದೇಡ್ ನಲ್ಲಿ, ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಲಿತ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಸಹೋದರ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪವಿದೆ.

ಲತಾ ಸಿಂಗ್ Vs ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (2006) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ತನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸ್ವತಂತ್ರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅದು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೋಡಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರಾಜ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪ್ರಕರಣವು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಜಪೂತ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಲತಾ ಸಿಂಗ್, ಬನಿಯಾ ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆಯಾದರು. ಆಕೆಯ ಸಹೋದರರು ಆಕೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಪತಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರು. ಆಕೆಯ ಪತಿ, ತಾಯಿ-ತಂದೆ, ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ, ಮನೆ ಹಾಗೂ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋಗುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆಕೆಯ ಪತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಅಪಹರಣ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಎಸಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಆಕೆಯ ಸಹೋದರರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಕೆಲವು ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಆರು ತಿಂಗಳು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು.

ಲತಾ ಅವರು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡೇ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಲು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾದಾಗ, ಆಕೆಯ ಸಹೋದರರು ಆಕೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಜೈಪುರದ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಕೆ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢವಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗದ (NHRC) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದ ಬಳಿಕವೇ ಆಕೆಯ ಪ್ರಕರಣವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಲುಪಿತು ಮತ್ತು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಆಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.

ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ, ಅಂದರೆ 2026ರಲ್ಲಿ 'ಫ್ರಂಟ್ಲೈನ್' ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಲತಾ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಮುನಿಸು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧದಂತೆ ಕಾಣುವ ಸಮಾಜದ ವಿಪರ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮದುವೆಗಳಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೊಡೆತ ತಿನ್ನುವುದನ್ನು, ಗಂಡನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವರದಕ್ಷಿಣೆಗಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಜೀವನ್ಮರಣದ ನಡುವೆ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ತಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಆಕೆಯ ಅನುಭವವು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ರಿಯಾಯಿತಿಯಂತೆ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆತರಲು ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರೀತಿ, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಮರ್ಯಾದೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಪೊಲೀಸರು ಆ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನವು ಈಗಾಗಲೇ ರಕ್ಷಿಸಿರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಜೋಡಿಗಳು ಕೇವಲ ಓಡಿಹೋಗಬೇಕಾಗಬಹುದು, ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ಆದರೂ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. 2026 ಮಾರ್ಚ್ 12ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು 'ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಮರ್ಯಾದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧಗಳ ತಡೆ ಹಾಗೂ ನಿಷೇಧ ಮಸೂದೆ, 2026' (ಇದನ್ನು 'ಇವ ನಮ್ಮವ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು.

ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕಾನೂನಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಇದು ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿದೆ ಎಂದು 'ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಅಂತಹ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಿಜವಾದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದೇ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅಪರಾಧಗಳು ನಡೆದ ಬಳಿಕ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ತಾನು ಯಾರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬದ ಅನುಮತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಣೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವ ವಿಷಯವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಆಕೆಯ ಸ್ವಂತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪರಿಗಣಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು.

►ಉಪಸಂಹಾರ

ನಾನು ಈ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ, 1947ರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬವು ಅನುಭವಿಸಿದ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಆಘಾತದ ನೆನಪಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.

ಅಂದಿನಂತೆ ಇಂದೂ ಕೂಡ, ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಆಸ್ತಿಯಂತೆ, ಅವರ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕದಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ "ಮರ್ಯಾದೆ"ಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ಇಚ್ಛೆಗಳು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಲಿಗೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ಜೀವವನ್ನೇ ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷ, ಸಾಮುದಾಯಿಕ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಜಾತಿಪಕ್ಷಪಾತದ ಈ ಮಾರಕ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣದ ಕುರಿತಾದ ಮೂರು ಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಇದನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.

ದ್ವೇಷದ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು 'ಕಾರ್ವಾನ್-ಎ-ಮೊಹಬ್ಬತ್' ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಅನುಭವವನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಹರಿಯಾಣದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ಸಣ್ಣ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಯುವಕನೊಬ್ಬ—ನಾನು ಆತನನ್ನು ರೋಹಿತ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ—ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ದುರಂತವನ್ನು ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ವಾದಿ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಾಗಿದ್ದ ಆತನ ತಂದೆ, ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಣಗಾಡಿದ್ದರು. ರೋಹ್ಟಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ರೋಹಿತ್ ಅವರ ಅಣ್ಣ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ತಾನು ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಪಾಠಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇಬ್ಬರೂ ಮದುವೆಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.

"ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯದ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ದಲಿತ ಯುವಕನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರೆ ಎಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇವೆ ಅಥವಾ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ನಿಮಗೆ ಅಥವಾ ಹುಡುಗಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬಳಿಕ ಆತನ ಅಣ್ಣನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಫೋನ್ ಬಂದಿತು. ಅವರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಾಗಿತ್ತು. ಆತನ ಪತ್ನಿ ಸರಿತಾ ಎರಡನೇ ಮಗುವಿನ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ಹುಡುಗಿಯ ಕುಟುಂಬ ಹೇಳಿತ್ತು.

ರೋಹಿತ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬವು ಒಂದಾಯಿತು.

ಒಂದು ಸಂಜೆ, ಹುಡುಗಿಯ ತಂದೆ, ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳು ಬಂದೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರು ರೋಹಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರನನ್ನು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಳದಿಂದ ಪರಾರಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಸರಿತಾಳ ಹೊಟ್ಟೆಗೂ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ರೋಹಿತ್ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾದರು.

ಸರಿತಾ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಲಿರುವ ಮಗು ಬದುಕುಳಿದರು. ಆದರೆ ಹತ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಆಕೆಯೇ ಏಕೈಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ತವರು ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದಳು. ತನ್ನ ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು. ಅವರನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ರೋಹಿತ್ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅತಿ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದರು. ನಾವು ಆತನಿಗೆ ನಮ್ಮ ದಿಲ್ಲಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆವು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ವಾಸಿಸಿದರು. ನಾವು ಇಂದಿಗೂ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆತ ಈಗ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಕಚೇರಿಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲೇ ಅವರ ಮದುವೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟೆವು. ಅಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಅತಿಥಿಗಳು ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ನನ್ನ ಎರಡನೆಯ ಕಥೆಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಅವರ ಗುರುತನ್ನು ಮರೆ ಮಾಡಲು ನಾನು ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಮದುವೆ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದ ಬಳಿಕ, ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅವರ ಬಂಗಾಳಿ ಜಾತಿ-ಹಿಂದೂ ತಂದೆ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ, ಆ ತಂದೆಯು ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಮಗನ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ, ಸೊಸೆಯು ಉಗ್ರಗಾಮಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಮಗನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ನೋಡಲು ಸಹ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.

ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು.

ನಂತರ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇರುವುದು ತಿಳಿಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸಿದರು. ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ಝೂಮ್ (Zoom) ಕರೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ವೃದ್ಧ ಅಪ್ಪ ತಮ್ಮ ಮಗನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದರು.

ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಬಳಿಕ, ವೈದ್ಯರ ತಾಯಿ ಆತಂಕದಿಂದ ಕರೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಪೊಲೀಸರು ಹುಡುಕಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಅವರು ಶವವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾದರು. ಅವರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ನನ್ನ ಮೂರನೇ ಕಥೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಭಜನೆಯ ನೆನಪುಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಶಿಶ್ ನಂದಿ ಅವರಿಂದ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಸಿಖ್ ವೃದ್ಧರೊಬ್ಬರ ಮಗ ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆತಂದಿದ್ದ ಘಟನೆಯ ಕಥೆಯು ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಆಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ತಂದೆ ಮಗನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಆದರೆ ಮಗ ಒಪ್ಪದಿದ್ದಾಗ, ವೃದ್ಧರು ತಮ್ಮ ಬಂದೂಕನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆತನಿಗೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರು.

ಗಡಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಯಿಂದಲೇ ಅಚ್ಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರುವುದಾಗಿ ನಂದಿ ಅವರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹೇಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು ಬದಲಾಗಿದ್ದವು ಅಷ್ಟೇ, ಆದರೆ ತಂದೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು.

ಇದು ಕೂಡ 1947ರ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ನಮಗೆ ಬಂದಿರುವ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಈ ಮೂರು ಕಥೆಗಳ ಪಾಠವೆಂದರೆ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಕ್ರೂರಿಗಳೆಂದಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ದ್ವೇಷದ ಮೇಲೆ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆಂದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರನ್ನು ಕುಟುಂಬ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ಮರ್ಯಾದೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಕೇವಲ ನಿಬಂಧನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.

ನಾವು ಮುರಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಪರಂಪರೆ ಇದು.

ಇದು ಕೂಡ ನನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಸೈಯದ್ ರುಬೀಲ್ ಹೈದರ್ ಜೈದಿ ಮತ್ತು ಸುಮಯ್ಯಾ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

(ಹರ್ಷ್ ಮಂದರ್ ಅವರು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಹಾಗೂ ಲೇಖಕರು.)