ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಭಾರತದ ಗಡಿ ಜತೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ?

ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ, ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಖರೀದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಾಲೇಂದ್ರ ಶಾ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಭಾರತ ದಶಕಗಳಿಂದ ಜನರು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸುಲಭ ಹರಿವನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. ದಿನಸಿ, ಔಷಧಿಗಳು, ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮದುವೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ನೇಪಾಳದ ಜನರು ಭಾರತದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಗಡಿಯಾಚೆಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇದೀಗ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಾಲೇಂದ್ರ ಶಾ (ಬಾಲೆನ್ ಶಾ) ಅವರ ಸರ್ಕಾರವು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಖರೀದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಿರುವುದರಿಂದ ನೇಪಾಳದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿವೆ.

ಇಂಡೋ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿಯು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಕ್ತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಜನರಿಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಸರಕುಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಗ್ಗವಾಗಿವೆ. ಇದೀಗ ನೇಪಾಳದ ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನೇಪಾಳದ ರೂಪಾಯಿ (NPR) 100 (ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿ 63) ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ವಸ್ತುವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವು 5% ರಿಂದ 80% ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

"ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾವಿನವರೆಗೆ ನಡೆಸುವ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ, ನಾವು ಭಾರತದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತೇವೆ. ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾರತದಿಂದ ತರುವ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಘೋಷಿತ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಎಂದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ಎಎನ್ಐ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ನೇಪಾಳದ ಗಡಿ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಬಿರ್ಗುಂಜ್ ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.

ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನೇಪಾಳಿ ನಿವಾಸಿಗಳು "ದೈನಂದಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಖರೀದಿಗಳನ್ನು" ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಮವು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು "ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ʼಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇʼ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ

ಭಾರತದಿಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನೇಪಾಳಿ ನಾಗರಿಕರು ನೇಪಾಳದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೊಗಳು ಕೂಡಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಿದಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ಜಾರಿಯು ನೇಪಾಳದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರೂ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಖಂಡಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸರ್ಕಾರ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಂದು ಆಂದೋಲನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೋಮವಾರ ನೇಪಾಳ ಪ್ರಧಾನಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಕುಲಪತಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಬಲೇಂದ್ರ ಶಾ ಅವರು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು.

ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅಥವಾ ವೈಟ್-ಕಾಲರ್ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅನೇಕ ನೇಪಾಳಿ ಜನರು ಗಡಿ ದಾಟಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಬಟ್ಟೆ, ಔಷಧಿಗಳು, ದಿನಸಿ ವಸ್ತುಗಳು, ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬ ಅಥವಾ ಮದುವೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಭಾರತದ ಗಡಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ನೇಪಾಳದಿಂದ ಭಾರೀ ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಅಂಗಡಿಯವರು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪೋರ್ಟರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈಗ, ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ʼಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾʼ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತಾ ದಳದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿನಯ್ ಯಾದವ್, ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಡೆಯನ್ನು "ಅಘೋಷಿತ ದಿಗ್ಬಂಧನ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮವು 1950 ರ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ನಾಗರಿಕ ಸ್ನೇಹಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶವನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

►ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನೂ ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ

ನಿಯಮದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಜನರು ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿರುವ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ʼಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇʼಯ ಗಣೇಶ್ ಶಂಕರ್ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ನೇಪಾಳ ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಜತೆ ವಾಗ್ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. "ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕೈದು ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಚಿಪ್ಸ್ ಮಾತ್ರ ಇವೆ. ನಾನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ಹಣವನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡಿ. ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಮಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ನೇಪಾಳದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಇವೆ, ಮೊದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ನಂತರ ನಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ" ಎಂದು ಮಹಿಳೆ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದು ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ವೇಳೆ ನೇಪಾಳ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು. "ನಾವು ನಮಗೆ ನೀಡಿದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

►ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದೇಕೆ?

NPR 100 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವು ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ನಿಯಮವಲ್ಲ. ಇದು ಹಿಂದೆಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈಗ, ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ನೇಪಾಳಿ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ನಂತರ ಕಳೆದ ವಾರದಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳು, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಬಂದ ನಂತರ ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಯವರ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆದಾಯ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಆಮದುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.

ನೇಪಾಳ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಪುಣ್ಯ ಬಿಕ್ರಮ್ ಖಡ್ಕಾ, ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ತಂದ NPR 100 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗಡಿ ಚೆಕ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ನಿಯಮಗಳ ಕುರಿತು ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ನೇಪಾಳಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಇದನ್ನು "ಜನವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಅಸೂಕ್ಷ್ಮ" ಕ್ರಮ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು, ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ,

ಈ ಆದೇಶವು ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಪಕ್ಷವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಕ್ಷದ (RSP) ಸದಸ್ಯರಿಂದಲೂ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತಾರೂಢ RSP ಯ ರಾಜೀವ್ ಝಾ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು "ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿನ ಹಣದುಬ್ಬರ ಯುಗದಲ್ಲಿ NPR 100 ರ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕ. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಝಾ ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

►ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕುಗಳು

ರ‍್ಯಾಪರ್-ರಾಜಕಾರಣಿ ಬಾಲೆನ್ ಶಾ (35) ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗಿನಿಂದ, ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ನಲುಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾಗಿ ಕೇವಲ 26 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ದೀಪಕ್ ಕುಮಾರ್ ಶಾ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ನಂತರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಸುದನ್‌ ಗುರುಂಗ್‌ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಗೃಹ ಸಚಿವ ಸುದನ್‌ ಗುರುಂಗ್‌ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿರುವುದು ಅವರ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಗುರುಂಗ್ ಅವರು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ., "ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ನೈತಿಕತೆ ದೊಡ್ಡದು". ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಅವರು

ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ಮಂಡಳಿಯ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ನಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ದೀಪಕ್ ಕುಮಾರ್ ಸಾಹ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಬದಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಶಾ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

► ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿಲ್ಲ

ಇರಾನ್-ಯುಎಸ್ ಸಂಘರ್ಷದ ನಂತರ, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿವೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆಗಳು ಸುಮಾರು 150 ನೇಪಾಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ 225 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಹಣದುಬ್ಬರ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅತೃಪ್ತಿ ಜೋರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಪ್ರಸ್ತುತ 180 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 109 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ಸರ್ಕಾರದ ಆರಂಭಿಕ ವಿವಾದಗಳು, ಸಚಿವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲದ ನೀತಿಗಳು ಈಗ ಜನಾಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ