ಆಪ್‌ ಪಕ್ಷದ ಚುರುಕಿನ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಟ್ರಬಲ್ ಶೂಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ರಾಘವ್ ಛಡ್ಡಾ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ...

2022ರ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಪ್‌ ಪಕ್ಷದ ಭರ್ಜರಿ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರ ರಾಘವ್ ಛಡ್ಡಾ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಘವ್ ಛಡ್ಡಾ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಮಾನ್ ಅವರೇ ಛಡ್ಡಾ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2022ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಎಪಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಬ್ಯಾಕ್‌ರೂಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಛಡ್ಡಾ ಮತ್ತು ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಈಗ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿದೆ.

2022ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಪಕ್ಷದ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಛಡ್ಡಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಮಾನ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಯುವ, ಚುರುಕಿನ ರಾಜಕಾರಣಿ ಛಡ್ಡಾ ಅವರನ್ನು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಟ್ರಬಲ್ ಶೂಟರ್ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು .

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಪ್ರಚಾರ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದ ಛಡ್ಡಾ ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. 2022ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನಂತರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಎಎಪಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಖವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭದ್ರಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಚಂಡೀಗಢದ ಸೆಕ್ಟರ್ 2ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಅಧಿಕೃತ ಪಂಜಾಬ್ ಸರಕಾರಿ ಬಂಗಲೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮನೆ ಸಂಖ್ಯೆ 50 ಅನ್ನು ಪವರ್ ಡೆನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಪಂಜಾಬ್ ಪೊಲೀಸ್ ಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿದರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪುನರ್ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಐಎಎಸ್ ಮತ್ತು ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಅಂತಿಮ ಅಧಿಕಾರವೂ ಅವರದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವು ಅವರನ್ನು "ಸಾಂವಿಧಾನಿಕೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ" ಎಂದು ಕರೆದಿತ್ತು. ಅವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತ ಸಭೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಪ್‌ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 2022 ಜುಲೈ 11ರಂದು ಅವರನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರಕಾರಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಜನಪರ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು.

ಗಡಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯ ನಡುವೆ ಸರಕಾರ ಅವರನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಸರಕಾರದ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು. ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇಲಾಖೆಯು ಛಡ್ಡಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇತ್ತು. ಅವರು ವರ್ಗಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸರಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಿಎಂ ಮಾನ್ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅವರು ಸಭೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಎಎಪಿಯ ಮಾಜಿ ವಕ್ತಾರ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಕ್ಬಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ನಂತರ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಅವರನ್ನು ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಸೂಪರ್ ಸಿಎಂ ಮಾಡಲು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸಂವಿಧಾನಬಾಹಿರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗ ಅನ್ಮೋಲ್ ರತ್ತನ್ ಸಿಂಗ್ ಎಜಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಸಿಂಗ್. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅನ್ಮೋಲ್ ರತ್ತನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು.

2024 ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಮಾರ್ಚ್ 21ರಂದು ಅಬಕಾರಿ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ, ಛಡ್ಡಾ ಕಣ್ಣಿನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಯುಕೆಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು. ಮೇ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿದರು, ಪ್ರಚಾರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ಗೈರುಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಜೂನ್ 1 ರಂದು ಚುನಾವಣೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ರ‍್ಯಾಲಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರ ಭೇಟಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಎಎಪಿ ದಿಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತ ನಂತರ, ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಮನೀಶ್ ಸಿಸೋಡಿಯಾ ಅವರನ್ನು ಎಎಪಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದಾಗ ಛಡ್ಡಾ ಅವರ ಪಂಜಾಬ್ ಭೇಟಿಗಳು ವಿರಳವಾದವು. ಆಡಳಿತ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಛಡ್ಡಾ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸಿಸೋಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಸತ್ಯೇಂದರ್ ಜೈನ್ ಅಕ್ಷರಶಃ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಲು ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಛಡ್ಡಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.

ಗುರುವಾರ ಎಎಪಿ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಅಶೋಕ್ ಮಿತ್ತಲ್ ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾದ ಈ ನಡೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಛಡ್ಡಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ನನ್ನ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸಬಹುದು, ಸೋಲಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆಂತರಿಕ ದಮನದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳಿವು ನೀಡಿದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿತು. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡದಂತೆ ತನ್ನನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಛಡ್ಡಾ ಆರೋಪಿಸಿದರು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಅವರ ನೀಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದ ಛಡ್ಡಾ, 2023ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಲಿ ಅಬಕಾರಿ ನೀತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಜಯ್ ಸಿಂಗ್ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದ ನಂತರ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಎಎಪಿ ಒಳಗಿನವರೊಬ್ಬರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮತ್ತು ಕಳೆದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕ್ರಮಗಳು ಪಕ್ಷದ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

2023ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಬಕಾರಿ ನೀತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದ ನಂತರ ಸಂಜಯ್ ಜಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಎಪಿಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲು ಛಡ್ಡಾ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರ ಹೂಡಿದ್ದರು. ಇದು ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಅವರು ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ಹೋದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವದೊಂದಿಗಿನ ನಿಕಟತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿದರು" ಎಂದು ಎಎಪಿ ನಾಯಕರು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಎಎಪಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನನ್ನು ಉಪನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದಾಗ ಛಡ್ಡಾ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೊವೊಂದನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ವಿಷಯವನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಜನಪರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಅಪರಾಧವೇ? ನಾನೇನಾದರೂ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆಯೇ? ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದರು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಎಎಪಿ ಛಡ್ಡಾಗೆ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರಕಾರದ ಕೆಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಛಡ್ಡಾ ಭಯ ಪಡುತ್ತಿರುವುದೇಕೆ ಎಂದು ದಿಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅತಿಶಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಘವ್ ಛಡ್ಡಾ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ 7 ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಗಳು

1. ಪಿತೃತ್ವ ರಜೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಛಡ್ಡಾ ಅವರು ಎತ್ತಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಿತೃತ್ವ ರಜೆಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಿತೃತ್ವ ರಜೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಾಗಿರಬೇಕು. ಆರೈಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರದ್ದು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ತನ್ನ ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎರಡರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ತಾಯಿ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಹೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಆರೈಕೆಯು ಹಂಚಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಕಾನೂನುಗಳು ಈ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಛಡ್ಡಾ ಹೇಳಿದ್ದರು.

2. ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಛಡ್ಡಾ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಚಾರವು ದೈತ್ಯ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ, ಜನರು ಅದರೊಳಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರು, ಮುಂಬೈ, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈನಂತಹ ನಗರಗಳ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಛಡ್ಡಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು “ವರ್ಷಕ್ಕೆ 100 ರಿಂದ 168 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಕಳೆದು ಹೋದ ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಯೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ಸಿಗದಿರುವ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ, ಚುರುಕಾದ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ನೀತಿಯೊಂದಿಗೆ “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಿಷನ್”ಗೆ ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

3. 28 ದಿನಗಳ ಮಾಸಿಕ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ

ಛಡ್ಡಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಿಪೇಯ್ಡ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ‘ದೈನಂದಿನ ಡೇಟಾ ಮಿತಿ’ಗಳೊಂದಿಗೆ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆಯಾಗದ ಡೇಟಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿಮಗೆ 2GB ಗೆ ಬಿಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ 0.5GB ಡೇಟಾ ದಿನ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮರುಪಾವತಿ ಇಲ್ಲ. ರೋಲ್‌ಓವರ್ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅದೇಕೆ ಹೋಯ್ತು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ನೀತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಛಡ್ಡಾ. ಪಾವತಿಸಿದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಏಕೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಅವರು ಬಳಸದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದು "28-ದಿನಗಳ 'ಮಾಸಿಕ' ರೀಚಾರ್ಜ್ ಹಗರಣ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪೆನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು 'ಮಾಸಿಕ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವು ಕೇವಲ 28 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 13 ರೀಚಾರ್ಜ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮಾಸಿಕ ಯೋಜನೆ 28 ದಿನಗಳ ಬದಲು 30-31 ದಿನಗಳಿಗೆ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪೆನಿಗೆ ಚಡ್ಡಾ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

4. ಮುಟ್ಟಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತೆ

ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವ ಛಡ್ಡಾ ಮುಟ್ಟಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅಂತರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ಯಾಡ್, ನೀರು, ಪ್ಯಾಡ್ ಬಿಸಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಸದ ಡಬ್ಬಿ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಹುಡುಗಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಅವಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯ ಎಂದು ಛಡ್ಡಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

“ಮುಟ್ಟಿನ ಆರೋಗ್ಯವು ದಯೆ ಅಲ್ಲ , ಅದು ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯ ವಿಷಯ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬೇಕು ಎಂದು ಛಡ್ಡಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

5. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ‘ಉಡಾನ್ ಯಾತ್ರಿ ಕೆಫೆಗಳು’

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಛಡ್ಡಾ ಅವರ ಮೌನದ ಬಗ್ಗೆ ಶುಕ್ರವಾರ ಆಪ್‌ ನಾಯಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಬಳಸಿದ ಒಂದು ಪದವೆಂದರೆ “ಸಮೋಸಾ”. ರಾಘವ್ ಛಡ್ಡಾ ಅವರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ಎಎಪಿ ನಾಯಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಉಡಾನ್ ಯಾತ್ರಿ ಕೆಫೆಗಳ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ ಚಡ್ಡಾ, "ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ದೂರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಎರಡು ಅಂತರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೊರಗೆ ಅವುಗಳ ನಿಯೋಜನೆ.

ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಆಹಾರವು ಐಷಾರಾಮಿಯಾಗಿರಬಾರದು. ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಅನುಕೂಲ ಎಂದಿದ್ದರು ಛಡ್ಡಾ

ದಿನಗಳ ನಂತರ, ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಉಡಾನ್ ಯಾತ್ರಿ ಕೆಫೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.

ಮಾರ್ಚ್ 30 ರಂದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಉಡಾನ್ ಯಾತ್ರಿ ಕೆಫೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ರೂ10 ಗೆ ಚಾಯ್ ಸೇವಿಸಿದ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ಛಡ್ಡಾ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ದಿಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಚಹಾ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದು-ಕಡಿಮೆ ದರ , ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ, ಹಣಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಾಧ್ಯ. ಅದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂದು ಛಡ್ಡಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

6. ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ

ವಿಶಾಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣಾ ವಾದದಲ್ಲಿ, ಛಡ್ಡಾ ಅವರು "ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಹಕ್ಕು" ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತದಾರರು ಒಬ್ಬ ನೇತಾರನನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಾದರೆ ಅದೇ ಮತದಾರರು ನೇತಾರರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕಿತ್ತೊಗೆಯಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಛಡ್ಡಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಕಾಯಲು ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ ಅವರು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

7. ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ವಾಸ್ತವ

ಛಡ್ಡಾ ಅವರು ಗಿಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ನ್ಯಾಯಯುತ ವೇತನ, ಮಾನವೀಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಉತ್ತಮ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು 10 ನಿಮಿಷಗಳ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಅತಿ ವೇಗದ ವಿತರಣಾ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕರೆ ನೀಡಲು ಅವರು ವಿತರಣಾ ಕೆಲಸಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ.