ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ 157ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕುಸಿದ ಭಾರತ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದಿದೆ ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್, ಸೂಚ್ಯಂಕ ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದಂದು ಅಥವಾ ಅದರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ, ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ವಿಥೌಟ್ ಬಾರ್ಡರ್ಸ್ (RSF) ತನ್ನ ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 30ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 2026 ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 180 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ 157ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಭಾರತ.

ಸತತ ಎರಡನೇ ವರ್ಷವೂ, ಪತ್ರಕರ್ತರ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ, ಹಸಿವು, ಸಂವಹನದಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವ ಸಕ್ರಿಯ, ದುರಂತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿರುವ ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಕ್ತ ಪತ್ರಿಕಾ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ಹೇಳಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ, ಅದು ರಷ್ಯಾಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಾರಿ, ಅದು ಭಾರತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

180 ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ 157ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ 156ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಭಾರತ 151ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ 163ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಭಾರತವು ಈ ಹಿಂದೆ ಸತತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಅದು ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್ (155), ಲಾವೋಸ್ (154), ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (153), ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ (152) ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ (151) ಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿದೆ. ಭಾರತ ಕೇವಲ 23 ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದು ಎರಿಟ್ರಿಯಾ.

25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ

2026 ರ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ವಿಶ್ವದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ "ಕಷ್ಟಕರ" ಅಥವಾ "ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ" ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟು ಜನರು ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು "ಉತ್ತಮ" ಎಂದು ರೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು, ಶೇಕಡಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸತತ ಹತ್ತನೇ ವರ್ಷ ನಾರ್ವೆ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಿಟ್ರಿಯಾ ಸತತ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಏಳು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕುಸಿದು 64ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾ ಮೇಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ದಾಳಿ ನೀತಿ, ಪತ್ರಕರ್ತರ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಗಡೀಪಾರು ಹಾಗೂ ಯುಎಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಫಾರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮೀಡಿಯಾವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಈ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ, ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರೀ ಯುರೋಪ್/ರೇಡಿಯೋ ಲಿಬರ್ಟಿ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಅಥವಾ ದನಿಯಡಗಿಸಲು ಟ್ರಂಪ್ ನೀತಿ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಶರ್ ಅಲ್-ಅಸ್ಸಾದ್ ಅವರ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಪತನದ ನಂತರ ಸಿರಿಯಾ 36 ಸ್ಥಾನಗಳ ಜಿಗಿತವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದು, 141ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ನಿಜೆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿದಾದ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಈ ವರ್ಷದ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಕುಸಿತವು ಪತ್ರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಕಾನೂನು ಸೂಚಕದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. 2025 ಮತ್ತು 2026 ರ ನಡುವೆ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾದ 60% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು — 180 ರಲ್ಲಿ 110ರಷ್ಟು ದೇಶಗಳ ಕಾನೂನು ಅಂಕಗಳು ಕುಸಿತ ಕಂಡವು. ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ವಿಥೌಟ್ ಬಾರ್ಡರ್ಸ್ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿರುವ ದೇಶಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದೆ. ಅದೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಇತರ ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಜಾರ್ಜಿಯಾ.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಜಾಗತಿಕ ಅಪರಾಧೀಕರಣವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾನೂನುಗಳ ದುರುಪಯೋಗ, ತುರ್ತು ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನ ಎಂದು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ರಷ್ಯಾ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಪರಾಧಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು 48 ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಜೈಲಿಗಟ್ಟಿದೆ.

ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ ಒಗಟು ಮುಂದುವರೆದಿದೆಯೇ?

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 ರಿಂದ, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್‌ನ 2026 ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗಾಝಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೈನ್ಯದಿಂದ 220 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 70 ಜನರು ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಒಕ್ಕೂಟವು ಒಟ್ಟು 262 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹತ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಮಿತಿಯು 2025 ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 129 ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹತ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ಆ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಸಾವಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಗಾಝಾ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹತ್ಯೆಗೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೂ, ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 7 ಸ್ಥಾನಗಳಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ 156ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಹೇಗೆ?

ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್‌ನ ವಿಧಾನವು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನು, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ಐದು ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ. "ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕದನ ವಿರಾಮ" ಈ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸೂಚಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸೂಚಕದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚ್ಯಂಕ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ವಾಸ್ತವ ಬೇರೆಯದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲವು ಜಿಡಿಪಿ ಯನ್ನು ಮೀರುವ 14.6 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆ ಗಾಝಾದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗವು 2025 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 77 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇತರ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್‌ ನ ಅಂಕಗಳು ಇಸ್ರೇಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ನಡವಳಿಕೆಗಿಂತ ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಆ ಕದನ ವಿರಾಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ಗಾಝಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲಿ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಎಂಟು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂದಿದೆ. 2025 ರ ಅಂತಿಮ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರ ಹತ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ಸಹ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಎಣಿಕೆಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ ಸಾವು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ನೇರ ಕಾರಣಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ದೃಢೀಕರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಎಣಿಸಲಾದ ಸಂಖ್ಯೆ ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು. ಇದು ವಿವಾದದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಫೆಲೆಸ್ತೀನಿಯನ್ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತ್ತು. ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.

ಗಾಝಾದಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ನ್ಯೂಸ್ ರೂಂಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಗಾಝಾದಾದ್ಯಂತ ಪದೇ ಪದೇ ಸಂವಹನ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಫೈಲ್ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.

ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗಾಝಾದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುವ ಜಂಟಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ. ಗಾಝಾದಲ್ಲಿ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರರು ಪ್ರದೇಶದ ಏಕೈಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಸ್ಥಾನ ಮೇಲಿದೆ, ಅಂದರೆ ಭಾರತದ ಸ್ವಂತ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ತುಂಬಾ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ ಕುಸಿಯಲು ಕಾರಣ?

ವರದಿ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, “ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಸುದ್ದಿಮನೆಗಳನ್ನು ಮೌನಗೊಳಿಸಲು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ (157ನೇ ಸ್ಥಾನ), ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಿರುಕುಳ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಂದರೆ ಮಾನನಷ್ಟ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾನೂನುಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ.”

ಭಾರತದ ಅಂಕಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ವರ್ಷ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಅಂಕಗಳು ಪ್ರತಿ ಸೂಚಕಕ್ಕೂ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.

ಪತ್ರಕರ್ತರ ಮೇಲಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುದ್ದಿಮನೆಗಳ ಏರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು 2014 ರಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ‘ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ’ದಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆ” ಎಂದು ಸೂಚ್ಯಂಕ ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, "ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪತ್ರಕರ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳು ಬೆದರಿಕೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಪತ್ರಕರ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ. 2023 ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ರ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು 2023 ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಮೌನಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.”

2024 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಏರಿದಾಗಲೂ, ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ "ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವವು" ಎಂದು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಈ ಏರಿಕೆ ನಿಜವಾದ ದೇಶೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಂಕಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದು, ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ ಎಂದಿತ್ತು.

ಭಾರತದ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾನೂನು ಪರಿಸರವು ಹಲವಾರು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ: ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಲು ಯುಎಪಿಎ ಮತ್ತು ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನುಗಳ ಬಳಕೆ, ರಾಜ್ಯವು ಡಿಜಿಟಲ್ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಐಟಿ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರು ವಾದಿಸುವ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಶಾಸನವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಗಿಂತ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಣ್ಗಾವಲುಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಈ ಕಾನೂನುಗಳು ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಬಹು-ಹಂತದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತವು ತನ್ನ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಿರವಾದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೂರು-ಹಂತದ ಟೀಕೆಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಮಾದರಿ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆರೋಪಿಸುವುದು. ಸರ್ಕಾರವು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್‌ನ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಗಿನ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವ ಅನುರಾಗ್ ಠಾಕೂರ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ 2022 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ಅಧಿಕೃತ ನಿರೂಪಣೆಯು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿದಿದೆ.